Αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον ανασχεδιασμό της

Ανάγκη για ανασχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που χαρακτηρίζεται από μεταβλητότητα και υψηλό κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις

Ηλεκτρική ενέργεια και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας © 123rf

Την Τρίτη εισάγεται προς επεξεργασία στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, που κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή, ενσωματώνεται στην εθνική έννομη τάξη η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024, για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 όσον αφορά στη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης-(L 26.6.2024).

Όπως σημειώνεται στην Έκθεση, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διακρίνεται από ιδιαίτερη μεταβλητότητα και υψηλό κόστος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, ιδίως λόγω της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου και της ενεργειακής κρίσης. Ως εκ τούτου, ανακύπτει έντονη ανάγκη για ανασχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η έκθεση των καταναλωτών στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών, να ενισχυθεί προστασία τους με διαφανή και δίκαιο τρόπο, καθώς και να ενδυναμωθεί η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Όσον αφορά στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, η ενεργειακή κρίση που ξεκίνησε το 2021 ανέδειξε την έντονη μεταβλητότητα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας,την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και την ανεπαρκή προστασία των καταναλωτών από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Με την επέκταση των δυνατοτήτων για τους αυτοκαταναλωτές, την πλήρη ενημέρωση των καταναλωτών και την ευέλικτη διαχείριση των δικτύων θα περιοριστεί περαιτέρω η έκθεση των καταναλωτών και επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των τιμών, θα μειωθούν οι καθυστερήσεις συνδέσεων και θα αρθούν τα εμπόδια στην ενεργειακή μετάβαση.

Όσον αφορά την απανθρακοποίηση των νησιών, η εξάρτηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών από την πετρελαϊκή ηλεκτροπαραγωγή συνεπάγεται υψηλό ενεργειακό κόστος, περιβαλλοντική επιβάρυνση και περιορισμένη ενεργειακή αυτονομία. Η δε, έλλειψη συντονισμένου χρηματοδοτικού μηχανισμού δυσχεραίνει την υλοποίηση αναγκαίων επενδύσεων, ύψους δύο δισεκατομμυρίων τριακοσίων εκατομμυρίων ευρώ (2.300.000.000 ευρώ).

Χωρίς τη νομοθετική παρέμβαση θα διατηρηθούν η εξάρτηση των νησιών από συμβατικά καύσιμα, το υψηλό κόστος ηλεκτροδότησης και οι καθυστερήσεις στη διαδικασία της απανθρακοποίησης.

Όσον αφορά τις υπόλοιπες ενεργειακές ρυθμίσεις, υφίστανται διοικητικά εμπόδια στην υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.) από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και θέματα αποζημίωσης των αγροτών από έργα Α.Π.Ε., λαμβάνονται περαιτέρω μέτρα στο πλαίσιο ελέγχου και συντήρησης ιδιωτικών δικτύων, ρυθμίζονται θέματα ως προς την αποζημίωση των σταθμών Α.Π.Ε. που συνδέονται μέσω ιδιωτικών δικτύων, ενώ δίνονται νέα κίνητρα για την αντικατάσταση των εναέριων δικτύων σε υπόγεια, καθώς, επίσης και για τη ριζική ανανέωση υφιστάμενων και σε λειτουργία σταθμών Α.Π.Ε..

Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να επιβαρύνουν οικονομικά τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές σε χρονικές περιόδους που οι σταθμοί αυτοκατανάλωσης θα παράγουν και η ενέργεια θα εγχέεται στο δίκτυο αντί να καταναλώνεται, ενώ η ανάπτυξη κέντρων δεδομένων αυξάνει την πίεση στον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Επιπλέον, δεν έχει καταστεί εφικτή η άρση των επιβαρύνσεων των νοικοκυριών από τις χρεώσεις υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.).

Χωρίς τη νομοθετική παρέμβαση, θα διατηρηθούν οι καθυστερήσεις επενδύσεων, οι κίνδυνοι για τις υποδομές και οι οικονομικές επιβαρύνσεις.

Όσον αφορά τις λοιπές χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις,ο οικισμός Μεταμόρφωση Καρδίτσας, με τριακόσιους είκοσι τέσσερις (324) κατοίκους και περίπου εκατόν ογδόντα (180) ιδιοκτησίες, αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες πλημμύρες και σοβαρούς κινδύνους ασφάλειας. Παράλληλα, πολεοδομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν την αναβάθμιση αθλητικών και κοινωνικών υποδομών.

Στον Θερμαϊκό Κόλπο ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων περιορίζει την ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση, ενώ στο Δέλτα ‘Εβρου παραμένει άλυτο το νομικό καθεστώς εκατόν εξήντα οκτώ (168) καλυβών, εκ των οποίων εκατόν οκτώ (108) έχουν απογραφεί.

Χωρίς τη νομοθετική παρέμβαση, θα συνεχιστούν οι κίνδυνοι για τους κατοίκους, οι διοικητικές εκκρεμότητες και οι δυσχέρειες προστασίας του περιβάλλοντος.

Συνολικά,το σχέδιο νόμου παρεμβαίνει για την εξάλειψη υφιστάμενων οικονομικών, τεχνικών, διοικητικών και περιβαλλοντικών δυσλειτουργιών, οι οποίες επιβαρύνουν τους καταναλωτές, καθυστερούν επενδύσεις και περιορίζουν την ενεργειακή ασφάλεια, την κοινωνική προστασία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, επισημαίνει η Αιτιολογική Έκθεση επί του νομοσχεδίου.