Τη μεγαλύτερη αναμόρφωση των τελευταίων δεκαετιών βιώνουν οι αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, όπως παρουσιάστηκε στην εκδήλωση «Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς αλλάζουν την Αθήνα», που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026, παρουσία του Πρωθυπουργού και Προέδρου της ΝΔ Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης παρουσίασε το χρονοδιάγραμμα ενός ευρείας κλίμακας επενδυτικού σχεδίου, το οποίο συνδυάζει την ανανέωση του στόλου, την ψηφιακή αναβάθμιση των υπηρεσιών, την ενίσχυση των υποδομών και την πράσινη μετάβαση στις μετακινήσεις. Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου Γιάννης Παπαχρήστου έθεσε έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο, έως το 2035 οι δημόσιες συγκοινωνίες να καλύπτουν το 40% των συνολικών μετακινήσεων στην Αθήνα, φέρνοντας την πρωτεύουσα πιο κοντά στα πρότυπα μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων.
Νέος σχεδιασμός για όλο το δίκτυο της Αθήνας
Ο συνολικός σχεδιασμός αφορά τα λεωφορεία, το Μετρό, τον Ηλεκτρικό, τον Προαστιακό, τις υποδομές, την προσβασιμότητα, τις ψηφιακές υπηρεσίες αλλά και το ανθρώπινο δυναμικό. Δεν πρόκειται για αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά για ένα νέο μοντέλο δημόσιων μεταφορών που επιχειρεί να απαντήσει σε προβλήματα τα οποία συσσωρεύονταν επί δεκαετίες: γηρασμένος στόλος, ελλείψεις οδηγών, αραιά δρομολόγια, υποβαθμισμένοι σταθμοί, κατεστραμμένοι συρμοί και χαμηλή αξιοπιστία.
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η αλλαγή της φιλοσοφίας με την οποία οργανώνονται οι μετακινήσεις στην πρωτεύουσα. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά κατά την παρουσίαση, οι συγκοινωνίες της Αθήνας πρέπει πλέον να πηγαίνουν «πιο μακριά και πιο συχνά». Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε συγκοινωνιακή μελέτη διάρκειας ενάμιση έτους, από την οποία έχουν ήδη παραδοθεί τα πρώτα τμήματα. Η μελέτη καταγράφει τις ανάγκες της πόλης, τις περιοχές όπου απαιτείται γεωγραφική επέκταση του δικτύου αλλά και τα σημεία όπου πρέπει να αυξηθούν οι συχνότητες των δρομολογίων.
Η Αθήνα των πέντε γραμμών Μετρό
Στα μέσα σταθερής τροχιάς, η εικόνα της επόμενης ημέρας περιλαμβάνει μια Αθήνα με πέντε γραμμές Μετρό. Σήμερα, οι δύο γραμμές του Μετρό και η Γραμμή 1 του Ηλεκτρικού διαθέτουν συνολικά 66 σταθμούς. Με την προσθήκη της Γραμμής 4 και την περαιτέρω ανάπτυξη του Προαστιακού, το δίκτυο θα αποκτήσει νέα γεωγραφική κάλυψη και μεγαλύτερη πυκνότητα, με στόχο να περιοριστεί η εξάρτηση από το ΙΧ και να ενισχυθούν οι δημόσιες μεταφορές σε περιοχές που σήμερα εξυπηρετούνται ανεπαρκώς.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιμένει στη διατήρηση ενός από τα χαμηλότερα εισιτήρια στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα των συγκοινωνιών.
Ρεκόρ επιβατικής κίνησης και ψηφιακή μετάβαση
Τα πρώτα στοιχεία του 2026 δείχνουν ήδη σημαντική αύξηση της επιβατικής κίνησης. Στα λεωφορεία καταγράφεται άνοδος 25% σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2025, ενώ στα μέσα σταθερής τροχιάς η αύξηση φτάνει το 10%. Μόνο στους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους πραγματοποιήθηκαν περίπου 115 εκατομμύρια επικυρώσεις εισιτηρίων, αριθμός που μεταφράζεται σε σχεδόν ένα εκατομμύριο επιβάτες ημερησίως, επτά ημέρες την εβδομάδα.
Καθοριστικό ρόλο στη νέα εικόνα των μετακινήσεων παίζουν και τα ψηφιακά εργαλεία. Οι ανέπαφες πληρωμές μέσω τραπεζικών καρτών (Tap & Pay), αλλά και η δυνατότητα ενσωμάτωσης της Ath.ena Card στο wallet των smartphones, έχουν ήδη αλλάξει την καθημερινότητα των επιβατών. Περίπου το 10% των επικυρώσεων πραγματοποιείται πλέον με ψηφιακά μέσα, ενώ σε αξία το ποσοστό αγγίζει το 18%-19%.
Παράλληλα, οι έρευνες ικανοποίησης επιβατών καταγράφουν σαφή βελτίωση της εικόνας των συγκοινωνιών. Το ποσοστό των πολιτών που βαθμολογεί τις υπηρεσίες με 8, 9 ή 10 αυξήθηκε από 23% το 2024 σε 56% το 2025.
Η μεγάλη ανανέωση της ΟΣΥ
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΟΣΥ Στέφανος Αγιάσογλου παρουσίασε το σχέδιο εκσυγχρονισμού των λεωφορείων, περιγράφοντας μια προσπάθεια που, όπως είπε, ξεκίνησε από μια περίοδο κατά την οποία η εταιρεία λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά χάρη στο φιλότιμο των εργαζομένων της.
Από το 2019 ξεκίνησε ο σχεδιασμός για τη μεγάλη ανανέωση του στόλου. Τον Ιούνιο του 2024 κυκλοφόρησαν τα πρώτα 140 ηλεκτρικά λεωφορεία, το 2025 ο αριθμός των νέων λεωφορείων έφτασε τα 951 και το 2026 ανέρχεται πλέον στα 1.076 οχήματα σε όλο το Λεκανοπέδιο.
Ο στόχος για το 2028 είναι ακόμη πιο φιλόδοξος, 1.700 νέα λεωφορεία σε έναν συνολικό στόλο περίπου 2.000 οχημάτων. Οι χρηματοδοτήσεις προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Modernization Fund, το Social Climate Fund, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αλλά και συμβάσεις leasing.
Ο νέος στόλος
Όπως επισημάνθηκε, τόσο τα ηλεκτρικά όσο και τα λεωφορεία φυσικού αερίου έχουν ήδη ξεπεράσει τις αρχικές προδιαγραφές απόδοσης που είχαν τεθεί, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα της επένδυσης στον νέο στόλο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ποιότητα μετακίνησης των επιβατών. Όπως ανακοινώθηκε, το σύνολο του στόλου διαθέτει πλέον λειτουργικό κλιματισμό, με ξεχωριστές μονάδες για τον οδηγό και το επιβατικό κοινό. Το θέμα παρουσιάστηκε ως ζήτημα σεβασμού και αξιοπρέπειας για τους πολίτες, ιδίως μετά από καλοκαίρια όπου τα παράπονα για τις υψηλές θερμοκρασίες μέσα στα λεωφορεία ήταν συνεχόμενα.
Νέα ταυτότητα για τα λεωφορεία της Αθήνας
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η δημιουργία νέας ενιαίας οπτικής ταυτότητας για τα λεωφορεία της Αθήνας. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε ανοιχτός διαγωνισμός προς νέους δημιουργούς, designers, φοιτητές και επαγγελματίες, ενώ η τελική επιλογή θα γίνει μέσω ψηφιακής ψηφοφορίας από τους ίδιους τους πολίτες.
Περισσότεροι οδηγοί και σχολή οδηγών
Η ανανέωση του στόλου συνοδεύεται και από μεγάλη προσπάθεια ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού. Το 2025 η ΟΣΥ διέθετε περίπου 2.400 οδηγούς, ενώ το 2026 ο αριθμός έχει ανέβει στους 2.800. Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη νέες προσλήψεις, ενώ σημαντική καινοτομία αποτελεί η ίδρυση σχολής οδηγών της ΟΣΥ, η οποία θα εκπαιδεύει νέους επαγγελματίες οδηγούς και θα επιχειρήσει να καλύψει το πανευρωπαϊκό πρόβλημα έλλειψης προσωπικού στις δημόσιες συγκοινωνίες.
Στην παρουσίαση υπενθυμίστηκε ότι για περίπου 15 χρόνια δεν είχε πραγματοποιηθεί ούτε μία πρόσληψη στην ΟΣΥ, με τελευταία πρόσληψη πριν από τη νέα περίοδο το 2008.
Καθαρές λεωφορειολωρίδες και οι «15 πρότυπες γραμμές»
Σημαντικό κομμάτι του σχεδίου αφορά και τις λεωφορειολωρίδες. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εφαρμόζεται σύστημα ελέγχου με κάμερες στο εμπρόσθιο μέρος των λεωφορείων. Ήδη λειτουργούν 35 κάμερες που καταγράφουν παραβάσεις και αποστέλλουν ηλεκτρονικές κλήσεις μέσω Gov.gr.
Η παρέμβαση αυτή συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία των «15 πρότυπων γραμμών», των πιο πολυσύχναστων γραμμών της Αθήνας που εξυπηρετούν περίπου το 35%-40% των συνολικών επικυρώσεων.
Στόχος είναι οι γραμμές αυτές να αποκτήσουν σταθερές και πυκνές συχνότητες. Ήδη η γραμμή 550 μείωσε τη συχνότητα αναμονής από τα 18 στα 11 λεπτά, ενώ η γραμμή 608, που εξυπηρετεί σε μεγάλο βαθμό τη φοιτητική κοινότητα, πέτυχε συχνότητα 8 λεπτών.
Η ΣΤΑΣΥ και η αναγέννηση του Ηλεκτρικού
Ο πρόεδρος της ΣΤΑΣΥ Θανάσης Κοτταράς παρουσίασε το μεγάλο σχέδιο αναβάθμισης του Μετρό και του Ηλεκτρικού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Γραμμή 1.
Η ΣΤΑΣΥ προχωρά σε πλήρη ανακατασκευή των συρμών του Ηλεκτρικού, με τον πρώτο νέο συρμό να έχει ήδη παρουσιαστεί. Στην πράξη, από τον παλιό συρμό διατηρείται μόνο το αμάξωμα, καθώς κινητήρες, ηλεκτρολογικά, πνευματικά συστήματα και εσωτερικοί χώροι αντικαθίστανται πλήρως.
Μέσα στον επόμενο χρόνο θα έχουν ολοκληρωθεί και οι 14 συρμοί της πρώτης φάσης, ενώ ακολουθεί διαγωνισμός για ακόμη 10 συρμούς. Η ανακατασκευή πραγματοποιείται στον Βόλο, σε ελληνική βιομηχανία, δημιουργώντας σημαντική εγχώρια τεχνογνωσία.
Ο στόχος είναι μέχρι το τέλος του έτους η συχνότητα των δρομολογίων στη Γραμμή 1 να πέσει στα 5 λεπτά.
«Καθαρή Γραμμή»: Πόλεμος σε graffiti και βανδαλισμούς
Παράλληλα, η ΣΤΑΣΥ υλοποιεί την επιχείρηση «Καθαρή Γραμμή», η οποία περιλαμβάνει εκτεταμένο πρόγραμμα απομάκρυνσης graffiti από συρμούς και σταθμούς. Σε αρκετές περιπτώσεις καθαρίζονται φθορές που παρέμεναν για πάνω από 20 χρόνια, ενώ η φύλαξη της γραμμής ενισχύεται με drones και κάμερες τεχνητής νοημοσύνης.
Ανακαινίσεις σταθμών και προσβασιμότητα
Η ΣΤΑΣΥ υλοποιεί επίσης εκτεταμένο πρόγραμμα ανακαινίσεων σταθμών. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις στην Ομόνοια, τη Βικτώρια και το Μοναστηράκι, ενώ σχεδιάζεται η ανακαίνιση όλων των σταθμών της Γραμμής 1 για πρώτη φορά μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Σημαντική θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει και η προσβασιμότητα. Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου χρηματοδοτούνται έργα που θα ενισχύσουν τις υποδομές για άτομα με αναπηρία, ενώ επεκτείνεται και η εφαρμογή «Ευαίσθητη», η οποία έχει ήδη λειτουργήσει πιλοτικά στον σταθμό Ακρόπολη για άτομα με οπτική αναπηρία.
Νέοι συρμοί, 5G και Wi-Fi στο Μετρό
Οι Γραμμές 2 και 3 του Μετρό εισέρχονται σε φάση μεγάλων επενδύσεων. Από το 2019 έως σήμερα, οι διαθέσιμοι συρμοί αυξήθηκαν από 40 σε 52, ενώ στόχος είναι έως το 2027 να φτάσουν τους 61. Παράλληλα, προχωρά η πλήρης ανακαίνιση των 12 συρμών πρώτης γενιάς του Μετρό, οι οποίοι είναι οι μοναδικοί χωρίς κλιματισμό, αλλά και η προμήθεια 19 νέων συρμών — 12 για το Μετρό και 7 διρευματικών. Την ίδια στιγμή εξελίσσεται έργο αντικατάστασης 32 χιλιομέτρων σιδηροτροχιών, ενώ ήδη έχουν αντικατασταθεί 18 χιλιόμετρα στη Γραμμή 2. Στο δίκτυο αναπτύσσεται επίσης υποδομή 5G, με το πρώτο τμήμα από το Ελληνικό έως τον σταθμό Συγγρού-Φιξ να έχει ήδη ολοκληρωθεί. Παράλληλα, Wi-Fi έχει εγκατασταθεί στους σταθμούς Σύνταγμα, Ακρόπολη, Ομόνοια και Μοναστηράκι.
