Χρηματικές εγγυήσεις που φτάνουν έως και το 1 εκατ. ευρώ μπορεί να ζητήσει η φορολογική διοίκηση από πρόσωπα και επιχειρήσεις με βεβαρημένο φορολογικό παρελθόν, προκειμένου να τους επιτρέψει να ξεκινήσουν εκ νέου επιχειρηματική δραστηριότητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται όσοι έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση, έχουν περιέλθει σε κατάσταση αφερεγγυότητας ή έχουν συνδεθεί με υποθέσεις φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και άλλων σοβαρών φορολογικών παραβάσεων.
Το πλαίσιο προβλέπει ότι η έναρξη μιας νέας δραστηριότητας δεν αποτελεί σε όλες τις περιπτώσεις μια τυπική διοικητική διαδικασία. Όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικού κινδύνου, η ΑΑΔΕ μπορεί να απαιτήσει την παροχή χρηματικής εγγύησης, με το ποσό και τη διάρκεια να καθορίζονται βάσει των προβλεπόμενων διατάξεων.
Ειδικότερα, η εγγύηση κυμαίνεται από 3.000 έως 500.000 ευρώ, ενώ στις περιπτώσεις λαθρεμπορίας μπορεί να φτάσει έως το 1.000.000 ευρώ. Η διάρκειά της ορίζεται από δύο έως έξι έτη. Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις φορολογούμενων που έχουν αναγκασθεί να πληρώσουν εγγυήσεις για να ξεκινήσουν εκ νέου επιχειρηματική δραστηριότητα.
Πότε ενεργοποιούνται οι περιορισμοί στον ΑΦΜ
Η απαίτηση για εγγύηση συνδέεται με τις αρμοδιότητες της φορολογικής διοίκησης να αναστέλλει τη χρήση ή να απενεργοποιεί τον ΑΦΜ φορολογουμένων όταν διαπιστώνονται συγκεκριμένες ενδείξεις ή περιστάσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται η πτώχευση ή η αφερεγγυότητα, καθώς και αντικειμενικά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι ο φορολογούμενος έχει διακόψει την οικονομική του δραστηριότητα ή εμπλέκεται σε φοροδιαφυγή, λαθρεμπορία ή νοθεία προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται παραβάσεις που αφορούν τη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, αλλά και η υποβολή ψευδών ή ανακριβών στοιχείων για την απόκτηση ΑΦΜ.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι τι συμβαίνει όταν τα συγκεκριμένα πρόσωπα επιχειρούν να επιστρέψουν στην αγορά μετά την αναστολή της χρήσης του ΑΦΜ τους. Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες κατηγορίες φυσικών προσώπων, εταιρειών και συνδεδεμένων με αυτές προσώπων για τις οποίες μπορεί να απαιτηθεί εγγύηση κατά την έναρξη νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Ποιοι υποχρεούνται να παρέχουν εγγύηση
Η υποχρέωση αφορά, καταρχάς, φυσικά πρόσωπα που έχουν πτωχεύσει ή καταστεί αφερέγγυα και, μετά τη λήξη της αναστολής χρήσης του ΑΦΜ τους, επιδιώκουν να ξεκινήσουν νέα δραστηριότητα. Προϋπόθεση είναι να έχουν, κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης έναρξης, συνολικές βασικές ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 100.000 ευρώ από φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, παρακρατούμενους φόρους από μισθωτή εργασία ή πρόστιμα.
Στις περιπτώσεις που εξετάζονται περιλαμβάνονται επίσης πρόσωπα των οποίων ο ΑΦΜ είχε τεθεί σε αναστολή και για τα οποία εξακολουθούν να συντρέχουν αντικειμενικά στοιχεία σχετικά με διακοπή δραστηριότητας, φοροδιαφυγή, λαθρεμπορία, νοθεία προϊόντων ειδικού φόρου κατανάλωσης ή παραβάσεις φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται περιπτώσεις απόκτησης ΑΦΜ με ψευδή ή ανακριβή στοιχεία, καθώς και επανειλημμένης εγγραφής στο φορολογικό μητρώο.
Το μέτρο δεν περιορίζεται, ωστόσο, στα ίδια τα πρόσωπα που εμφανίζουν φορολογικές εκκρεμότητες. Μπορεί να αφορά και φυσικά πρόσωπα που είχαν διοικητικό ή εκτελεστικό ρόλο σε νομικά πρόσωπα ή οντότητες των οποίων ο ΑΦΜ έχει ανασταλεί ή απενεργοποιηθεί. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, διευθυντές, διαχειριστές, διευθύνοντες σύμβουλοι, εκτελεστικά μέλη διοικητικών συμβουλίων, πρόσωπα εντεταλμένα στη διοίκηση, καθώς και μέτοχοι ή εταίροι με συμμετοχή τουλάχιστον 33%.
Αντίστοιχες προβλέψεις ισχύουν για επιχειρήσεις και άλλες οντότητες που εμφανίζουν σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ειδικότερα, η υποχρέωση μπορεί να αφορά νομικές οντότητες με βασικές ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 300.000 ευρώ από τις συγκεκριμένες φορολογικές κατηγορίες, κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης έναρξης.
Επίσης περιλαμβάνονται ακόμη εταιρείες που συστήνονται από φυσικά πρόσωπα με αντίστοιχες οφειλές ή στις οποίες τα πρόσωπα αυτά συμμετέχουν με ποσοστό τουλάχιστον 33%, καθώς και νομικά πρόσωπα που διοικούνται από αυτά.
