Η στεγαστική κρίση εξακολουθεί να πιέζει εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη στεγαστική επιβάρυνση, αφήνοντας πίσω ακόμη και χώρες με υψηλό κόστος διαβίωσης, όπως η Ελβετία και η Δανία. Ενοίκια, στεγαστικά δάνεια, λογαριασμοί ενέργειας και έξοδα συντήρησης απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των οικογενειακών προϋπολογισμών, την ώρα που η άνοδος των εισοδημάτων δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει το κόστος κατοικίας.
Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, που παρουσιάζει το Euronews, αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα δυσμενή πραγματικότητα για την Ελλάδα: το 26,4% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά που δαπανούν περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται μόλις στο 7,7%.
Αυτό σημαίνει ότι η στεγαστική επιβάρυνση στην Ελλάδα είναι υπερτριπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αναδεικνύοντας το μεγάλο χάσμα μεταξύ των εισοδημάτων και του κόστους κατοικίας.
Ελλάδα: Στην κορυφή της Ευρώπης με 2,7 εκατομμύρια πολίτες
Ακόμη πιο ενδεικτικός είναι ο απόλυτος αριθμός των ανθρώπων που δυσκολεύονται να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου 2,74 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα ζουν σε νοικοκυριά με υπερβολικά υψηλή επιβάρυνση από το κόστος στέγασης. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό σε σχέση με το μέγεθος του ελληνικού πληθυσμού.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνολικά περισσότεροι από 34 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν αντίστοιχη επιβάρυνση.
Η Γερμανία βρίσκεται στην πρώτη θέση σε απόλυτους αριθμούς, με 9,36 εκατομμύρια πολίτες, ενώ ακολουθούν η Γαλλία με 4,41 εκατομμύρια, η Ισπανία με 3,54 εκατομμύρια και η Ιταλία με 2,95 εκατομμύρια.
Η Ελλάδα καταλαμβάνει την πέμπτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ ως προς τον αριθμό των ανθρώπων που επηρεάζονται, παρά το γεγονός ότι διαθέτει σημαντικά μικρότερο πληθυσμό από τις παραπάνω χώρες.
Στην ευρύτερη ευρωπαϊκή κατάταξη, στην οποία περιλαμβάνεται και η Τουρκία με περίπου 8,57 εκατομμύρια ανθρώπους, η Ελλάδα βρίσκεται στην έκτη θέση.
Το 82,6% των Ελλήνων σε κίνδυνο φτώχειας επιβαρύνεται υπερβολικά
Η πιο ανησυχητική εικόνα προκύπτει από την ανάλυση των νοικοκυριών που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο φτώχειας.
Στην Ελλάδα, το 82,6% των ανθρώπων αυτής της κατηγορίας ζει σε νοικοκυριά που διαθέτουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών χωρών που περιλαμβάνονται στην έρευνα.
Με άλλα λόγια, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση.
Η απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη είναι εντυπωσιακή. Στη Δανία το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 59,8%, στην Ελβετία στο 56,1%, στη Σουηδία στο 46,8% και στη Νορβηγία στο 43,8%.
Ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στο 29,1%, δηλαδή περισσότερο από 53 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την Ελλάδα.
Σημειώνεται ότι ως άτομα σε κίνδυνο φτώχειας ορίζονται εκείνα των οποίων το ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα υπολείπεται του 60% του αντίστοιχου εθνικού διάμεσου εισοδήματος.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες πιέζονται περισσότερο
Πίσω από την Ελλάδα, η Ελβετία εμφανίζει ποσοστό στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης 15,3%, ενώ ακολουθεί η Δανία με 14,7%, η Νορβηγία με 13,5% και η Γερμανία με 11,2%.
Στον αντίποδα, η Κύπρος καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό, μόλις 2,4%. Ακολουθούν η Κροατία με 3,2%, η Σλοβενία και η Σλοβακία με 3,5%, καθώς και η Πολωνία με 4,1%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών. Η Ισπανία βρίσκεται στο 7,2%, η Γαλλία στο 6,4% και η Ιταλία στο 5%, όλες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι η Ελλάδα παρουσίασε βελτίωση σε σύγκριση με το 2024, όταν το ποσοστό στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης ανερχόταν στο 28,9%. Παρά τη μείωση κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες, εξακολουθεί να καταγράφει τη δυσμενέστερη επίδοση στην ΕΕ.
Γιατί η στέγαση γίνεται ολοένα ακριβότερη
Η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται στα ενοίκια ή στις δόσεις των στεγαστικών δανείων. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Eurostat, στο συνολικό κόστος κατοικίας περιλαμβάνονται επίσης οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, νερού και θέρμανσης, οι δαπάνες συντήρησης και επισκευών, η ασφάλιση και οι σχετικοί φόροι.
Οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 69% μεταξύ του 2015 και του δεύτερου τριμήνου του 2026, ενώ σε ορισμένα κράτη-μέλη υπερδιπλασιάστηκαν.
Όπως εξηγεί στο Euronews Business η Χάνα Βίντμερ από το ETH Zürich, η βασική αιτία της στεγαστικής επιβάρυνσης είναι ότι οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδιαίτερα των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών.
Από την πλευρά της, η Μαριέτα Χάφνερ από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ντελφτ προειδοποιεί ότι οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος ενδέχεται να αποτελέσουν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες περαιτέρω επιδείνωσης της στεγαστικής επιβάρυνσης το επόμενο έτος.
Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι οι διαφορές μεταξύ των χωρών δεν εξηγούνται αποκλειστικά από το ύψος των ενοικίων. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν το επίπεδο των μισθών, η αναλογία ιδιοκτητών και ενοικιαστών, οι κρατικές παροχές και τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.
Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης μπορεί να έχει πολύ διαφορετικές συνέπειες για ένα νοικοκυριό στην Ελλάδα και για ένα αντίστοιχο στην Ελβετία ή στη Δανία.
Για την Ελλάδα, πάντως, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η στέγαση παραμένει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές πιέσεις για τα νοικοκυριά, με το πρόβλημα να αποκτά ακόμη πιο έντονες διαστάσεις για όσους διαθέτουν χαμηλά εισοδήματα.
