Μια ελληνική πρόταση με σημαντικές δημοσιονομικές και τεχνολογικές προεκτάσεις βρίσκεται πλέον στο τραπέζι των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων. Η πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union), ενσωματώνεται σε βασικές προβλέψεις του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034.
Το σχετικό κείμενο, γνωστό ως «Nego-box», παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά τις διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με κύκλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής πρωτοβουλίας από το επίπεδο της πολιτικής πρότασης σε εκείνο της επίσημης ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
Πώς μπορούν να προκύψουν τα 15 δισ. ευρώ
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται ο πανευρωπαϊκός συντονισμός των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων για τα δίκτυα 6G. Η αρχική χρηματοδοτική εκτίμηση της ελληνικής πρωτοβουλίας φτάνει τα 12-15 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πιθανά πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές ανανεώσεις αδειών 5G.
Ειδικότερα, το αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο προβλέπει την ένταξη των εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης ραδιοφάσματος στη ζώνη άνω των 6 GHz, η οποία προορίζεται για υπηρεσίες 6G, στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Τα συγκεκριμένα έσοδα θα αποτελέσουν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης, μειώνοντας αντίστοιχα τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Παράλληλα, ανοίγει η συζήτηση για την αξιοποίηση εσόδων και από άλλες συχνότητες που έχουν ήδη δημοπρατηθεί, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται η προοπτική μιας πιο σταθερής πηγής ευρωπαϊκών πόρων.
Το ελληνικό μοντέλο και το Ταμείο Φαιστός
Η πρόταση αντλεί έμπνευση από ένα μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα κατά τη θητεία του Κυριάκου Πιερρακάκη στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Κατά τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογιών πέμπτης γενιάς.
Η ελληνική προσέγγιση φιλοδοξεί τώρα να αποκτήσει ευρωπαϊκή κλίμακα. Μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων, μέρος των νέων πόρων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις σε δίκτυα νέας γενιάς, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Τα επόμενα ορόσημα για την ευρωπαϊκή πρόταση
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην αντίστοιχη τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Καθοριστικές θεωρούνται οι επόμενες ευρωπαϊκές συναντήσεις, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης-27ης Νοεμβρίου και τη Σύνοδο της 17ης-18ης Δεκεμβρίου 2026 να αποτελούν κρίσιμους σταθμούς για τις διαπραγματεύσεις του νέου προϋπολογισμού.
Η συμπερίληψη των σχετικών προβλέψεων στο «Nego-box» αποτελεί σημαντικό βήμα, χωρίς ωστόσο να προδικάζει την τελική συμφωνία των κρατών-μελών. Το ζητούμενο είναι εάν η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού ραδιοφάσματος μπορεί να μετατραπεί σε έναν νέο μηχανισμό χρηματοδότησης, περιορίζοντας την εξάρτηση της Ένωσης από τις εθνικές εισφορές και ενισχύοντας τις επενδύσεις στις τεχνολογίες του μέλλοντος.
