Σε έναν ευρύ ανασχεδιασμό των υποδομών της στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προχωρά η DP World, εξετάζοντας την κατασκευή νέου λιμανιού και σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στην ανατολική ακτή της χώρας. Στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση του Ντουμπάι από τον κομβικό λιμένα Τζεμπέλ Αλί και να δημιουργηθεί μια εναλλακτική εμπορική δίοδος που δεν θα απαιτεί τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Το λιμάνι Τζεμπέλ Αλί είναι ο μεγαλύτερος σταθμός εμπορευματοκιβωτίων της περιοχής και βασικός κόμβος για το διεθνές εμπόριο και τις επανεξαγωγές του Ντουμπάι, ιδιαίτερα στις διαδρομές μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Γύρω του λειτουργούν μεγάλη ελεύθερη οικονομική ζώνη, αποθήκες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Τώρα, σύμφωνα με τους Financial Times, ο όμιλος λιμενικών και logistics υπηρεσιών, με έδρα το Ντουμπάι, βρίσκεται σε συζητήσεις για την ανάπτυξη ενός λιμανιού πολλαπλών χρήσεων στην παράκτια περιοχή της Φουτζέιρα, καθώς και ενός νέου τερματικού σταθμού στο λιμάνι του ίδιου εμιράτου.
Οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις θα ενίσχυαν την παρουσία της DP World στον Κόλπο του Ομάν και θα επέτρεπαν στα εμπορευματοκιβώτια να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χωρίς να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Στη συνέχεια, τα φορτία θα μπορούσαν να μεταφέρονται οδικώς προς το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και άλλες χώρες του Κόλπου.
Στρατηγική στροφή προς την ανατολική ακτή
Η πιθανή μεταφορά μέρους της λιμενικής δραστηριότητας εκτός Ντουμπάι θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή για το εμιράτο. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η DP World έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον διεθνοποιημένους επιχειρηματικούς ομίλους των ΗΑΕ, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο λιμένων και εγκαταστάσεων logistics σε ολόκληρο τον κόσμο.
Παρά τη διεθνή επέκταση του ομίλου, το Τζεμπέλ Αλί παραμένει το σημαντικότερο περιουσιακό του στοιχείο και βασικός πυλώνας της οικονομικής ανάπτυξης του Ντουμπάι. Η ανάπτυξη του λιμανιού συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη του εμιράτου σε παγκόσμιο κέντρο εμπορίου, μεταφορών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων στην ανατολική πλευρά των ΗΑΕ δεν σημαίνει, πάντως, ότι το Τζεμπέλ Αλί πρόκειται να αντικατασταθεί. Αξιωματούχοι του Κόλπου και στελέχη της DP World επισημαίνουν ότι το λιμάνι, το οποίο έχει αναπτυχθεί επί δεκαετίες, διαθέτει μια τεράστια οικονομική ελεύθερη ζώνη, αποθήκες και βιομηχανικές υποδομές που δεν μπορούν να μεταφερθούν εύκολα.
Ανώτερο στέλεχος της εταιρείας δήλωσε στους FT ότι το Τζεμπέλ Αλί «θα συνεχίσει να είναι το Τζεμπέλ Αλί», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να περιοριστεί η σημασία ή το μέγεθός του.
Το σχέδιο θωράκισης απέναντι στις αναταράξεις
Οι σχεδιασμοί της DP World εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να προστατεύσουν την οικονομία και τις εμπορικές τους υποδομές από τις εχθροπραξίες με το Ιράν. Βασική επιδίωξη είναι η μείωση της εξάρτησης από τα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα έχει διαταραχθεί σοβαρά από ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ο πόλεμος ανέδειξε την ευπάθεια υποδομών και οικονομικών διαδρόμων που είχαν σχεδιαστεί με την παραδοχή ότι η διέλευση από τη θαλάσσια οδό θα παρέμενε απρόσκοπτη. Η DP World αντιμετωπίζει τη μετακίνηση προς την ανατολική ακτή ως ένα αμυντικό μέτρο, το οποίο θα μπορούσε να περιορίσει τις επιπτώσεις μιας νέας διακοπής της κυκλοφορίας.
«Έχουμε το δικό μας σχέδιο και είμαστε πολύ δραστήριοι στην εξέταση της ανατολικής ακτής όσον αφορά την DP World», ανέφερε ανώτερο στέλεχος της εταιρείας. Όπως πρόσθεσε, πρόκειται για μια αμυντική κίνηση σε περίπτωση που οι συνθήκες επιδεινωθούν.
Κατάρρευση της δραστηριότητας στο Τζεμπέλ Αλί λόγω πολέμου
Οι πολεμικές εξελίξεις είχαν άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία του μεγαλύτερου λιμανιού εμπορευματοκιβωτίων της περιοχής. Μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η δραστηριότητα στο Τζεμπέλ Αλί μειώθηκε κατά 90% έως 95%, γεγονός που ώθησε την DP World να αναζητήσει εναλλακτικές διαδρομές.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, από τα Στενά περνούσαν περίπου 135 πλοία ημερησίως. Ακόμη και μετά την προσωρινή ανακοίνωση για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, έπειτα από την ενδιάμεση εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η κίνηση μόλις που ξεπέρασε τα 40 πλοία την ημέρα.
Η νέα κλιμάκωση των αμοιβαίων επιθέσεων, καθώς και οι ιρανικές επιθέσεις κατά πλοίων στη στενή θαλάσσια δίοδο, περιόρισαν και πάλι την κυκλοφορία σε ελάχιστα επίπεδα. Οι εξελίξεις αυτές ανέδειξαν την εύθραυστη κατάσταση της διπλωματικής διαδικασίας και τις συνεχιζόμενες δυσκολίες για το διεθνές εμπόριο στην περιοχή.
Από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ιράν έχει εξαπολύσει σχεδόν 3.000 drones ή πυραύλους εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης εκδηλώθηκε φωτιά στο Τζεμπέλ Αλί, την οποία οι Αρχές απέδωσαν σε συντρίμμια που έπεσαν μετά την αναχαίτιση πυραύλου.
Επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων
Η DP World βρίσκεται σε επαφές με κυβερνητικούς αξιωματούχους για το νέο έργο, ωστόσο η τελική δομή και ο τρόπος χρηματοδότησής του δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Ανώτερο στέλεχος της εταιρείας εκτίμησε ότι το λιμάνι θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε περίπου ενάμιση χρόνο. Η αρχική επένδυση για την ανάπτυξη των νέων εγκαταστάσεων υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό θα μπορούσε να αυξηθεί σε βάθος χρόνου, ανάλογα με την πρόσθετη δυναμικότητα που θα χρειαστεί.
Η DP World αρνήθηκε να επιβεβαιώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες σχετικά με το έργο στην ανατολική ακτή. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σχεδιασμοί για τη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων της, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αναταράξεις στις μεταφορές.
Πιέσεις στα οικονομικά μεγέθη της DP World
Οι συνέπειες της κρίσης δεν περιορίζονται στη διακίνηση εμπορευμάτων. Σύμφωνα με τη Moody’s, τα συνολικά κέρδη της DP World εκτιμάται ότι θα μειωθούν από 6,6 δισ. δολάρια το 2025 σε περίπου 5,9 δισ. δολάρια φέτος, ως αποτέλεσμα των αναταράξεων που έχει προκαλέσει η σύγκρουση. Ο Λαρς Γένσεν, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής Vespucci Maritime, εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις στο Τζεμπέλ Αλί είναι πιθανό να αποδειχθούν όχι μόνο σημαντικές, αλλά και μόνιμες
Ο ρόλος του Τζεμπέλ Αλί στο παγκόσμιο εμπόριο
Το Τζεμπέλ Αλί διακίνησε την περασμένη χρονιά 15,6 εκατ. εμπορευματοκιβώτια των 20 ποδών. Η ανάπτυξή του συνέβαλε στην καθιέρωση του Ντουμπάι ως παγκόσμιου κόμβου logistics, ιδιαίτερα για τις εμπορικές ροές μεταξύ Κίνας και Αφρικής. Το γεωγραφικό του μειονέκτημα, ωστόσο, είναι ότι βρίσκεται εντός του Περσικού Κόλπου και εξαρτάται από τη θαλάσσια δίοδο ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν. Οποιαδήποτε διακοπή της κυκλοφορίας στα Στενά επηρεάζει συνεπώς άμεσα τη δυνατότητα προσέγγισης και αναχώρησης πλοίων από το λιμάνι.
Από την έναρξη του πολέμου, η DP World έχει στηριχθεί περισσότερο στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις της ανατολικής ακτής των ΗΑΕ. Φορτία που προορίζονταν για το Τζεμπέλ Αλί εκτρέπονται προς τη Φουτζέιρα και το γειτονικό λιμάνι Χορ Φακάν. Η αυξημένη κίνηση έχει, όμως, προκαλέσει σοβαρή συμφόρηση και στις δύο τοποθεσίες. Η δημιουργία νέων υποδομών στην περιοχή θα μπορούσε να αυξήσει τη διαθέσιμη χωρητικότητα και να προσφέρει στην DP World μια μόνιμη εναλλακτική δίοδο, περιορίζοντας την έκθεση του ομίλου και της οικονομίας των ΗΑΕ στις διακυμάνσεις της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ.
