“Παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο”: Επιστολή της Ελλάδας στον ΟΗΕ

«Αγνοεί πλήρως την ύπαρξη πολυάριθμων ελληνικών νησιών, καθώς και το δικαίωμά τους να παράγουν θαλάσσιες ζώνες»

Ηνωμένα Έθνη © Pexels

Τη διαμαρτυρία της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο απορρίπτει ως παράνομο βάσει του διεθνούς δικαίου, εκφράζει η Ελλάδα μέσω επιστολής προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ που κατέθεσε η μόνιμη αντιπρόσωπος της χώρας στα Ηνωμένα Έθνη Αγλαΐα Μπαλτά.

Όπως αναφέρεται στην επιστολή, «το Μνημόνιο συνήφθη παρά το γεγονός ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν ούτε παρακείμενες ούτε έναντι κείμενες ακτές και, κατά συνέπεια, δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα. Αγνοεί πλήρως την ύπαρξη πολυάριθμων ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, καθώς και το δικαίωμά τους να παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν της χωρικής θάλασσας. Η προκύπτουσα οριοθέτηση συνιστά κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας, αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και προς την καθιερωμένη πρακτική οριοθέτησης. Ως εκ τούτου, το Μνημόνιο είναι παράνομο βάσει του διεθνούς δικαίου, και η πρόσφατη, φερόμενη ως επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν δύναται ούτε να του προσδώσει έννομη ισχύ ούτε να μεταβάλει τον νομικό του χαρακτήρα ως άκυρου και ανυπόστατου, το οποίο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Συνεπώς, η Ελλάδα απορρίπτει το Μνημόνιο στο σύνολό του».

Στη συνέχεια γίνεται αναφορά σε όλες τις επιστολές διαμαρτυρίας τις οποίες απέστειλε η Ελλάδα στα Ηνωμένα Έθνη, αρχής γενομένης από εκείνη της 9ης Δεκεμβρίου 2019, όταν η κυβέρνηση της Τρίπολης και η Τουρκία συνέγραψαν τη συμφωνία για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Όπως μεταδίδουν τα Parapolitika.gr, την επιστολή αναφέρεται ακόμη ότι «η Ελλάδα επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι οποιαδήποτε πράξη φέρεται να έχει υιοθετηθεί δυνάμει του παρόντος Μνημονίου —συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου νόμου περί κυρώσεώς του—, καθώς και κάθε πράξη που φέρεται να βασίζεται στις παράνομες συντεταγμένες που περιέχονται σε αυτό, αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και στερείται νομικών αποτελεσμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα επαναλαμβάνει την αντίθεσή της και διαμαρτύρεται έντονα για τη σύναψη του Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας του Κράτους της Λιβύης για τη Συνεργασία στον Τομέα των Υδρογονανθράκων, το οποίο υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022, καθ’ όσον αυτό αποσκοπεί στην εφαρμογή του Μνημονίου του 2019 ή βασίζεται, άλλως, στην υποτιθέμενη οριοθέτηση που περιλαμβάνεται σε αυτό. Η Ελλάδα υπογραμμίζει περαιτέρω ότι οποιαδήποτε ενέργεια πραγματοποιείται στο πλαίσιο της υποτιθέμενης εφαρμογής του Μνημονίου που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022 και η οποία θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα ή τη δικαιοδοσία της Ελλάδας συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ως προς την οποία η Ελλάδα επιφυλάσσεται των δικαιωμάτων της.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η επικύρωση του Μνημονίου του 2019 δεν θίγει, ούτε πρόκειται να θίξει τυχόν δικαιώματα που παρέχονται στην Ελλάδα δυνάμει του διεθνούς δικαίου, καθώς και τις θέσεις που έχει εκφράσει η Ελλάδα αναφορικά με τις αξιώσεις της Λιβύης επί θαλάσσιων ζωνών, οι οποίες αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο. Ειδικότερα, όσον αφορά την “επίσημη θέση της Λιβύης σχετικά με τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο Θάλασσα” (συμπεριλαμβανομένων των σχετικών συντεταγμένων και του χάρτη που περιέχονται στο παράρτημα της ρηματικής διακοίνωσης, με ημερομηνία 27 Μαΐου 2025, από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/916)), η Ελλάδα θεωρεί ότι οι αξιώσεις της Λιβύης είναι ατεκμηρίωτες και νομικά αβάσιμες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα επαναλαμβάνει τη θέση της, όπως αυτή διατυπώνεται στη ρηματική διακοίνωση, με ημερομηνία 3 Σεπτεμβρίου 2025, από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/1005). Τέλος, επιφυλασσόμενη για όλα τα δικαιώματά της, η Ελλάδα επαναλαμβάνει την ισχυρή της δέσμευση για την επίλυση οποιουδήποτε ζητήματος οριοθέτησης με γειτονικές χώρες στη Μεσόγειο με ειρηνικά μέσα, καλή τη πίστει και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, όπως αποδεικνύεται από τις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που έχει συνάψει με την Ιταλία και την Αίγυπτο».