Η SpaceX κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα προς μια αρχική δημόσια προσφορά που, εφόσον ολοκληρωθεί με τους όρους που περιγράφονται, μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη IPO όλων των εποχών. Η εταιρεία του Έλον Μασκ κατέθεσε δημόσια τα σχετικά έγγραφα στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά μια πιο καθαρή εικόνα των οικονομικών της μεγεθών, των τεράστιων ζημιών της, αλλά και του τρόπου με τον οποίο ο Μασκ σκοπεύει να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η κατάθεση αποτυπώνει ένα σχέδιο μετοχικής δομής με ενισχυμένα δικαιώματα ψήφου, που επιτρέπει στον 54χρονο Έλον Μασκ να διατηρεί αποφασιστικό έλεγχο στη SpaceX έναντι των υπόλοιπων μετόχων. Την ίδια ώρα, το πακέτο κινήτρων που προβλέπεται για τον ίδιο είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρο, καθώς θα μπορούσε να του αποφέρει έως και 1 δισ. μετοχές, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθούν συγκεκριμένα ορόσημα.
Οι στόχοι αυτοί δεν είναι απλώς οικονομικοί. Στο επίκεντρο βρίσκεται ακόμη και το φιλόδοξο σχέδιο του Έλον Μασκ για τη δημιουργία ανθρώπινου οικισμού στον Άρη, με πληθυσμό τουλάχιστον 1 εκατομμυρίου κατοίκων. Ως ενδιάμεσο βήμα, η SpaceX θέτει τον πήχη για την ανάπτυξη data centers στο Διάστημα, δραστηριότητα την οποία παρουσιάζει ως μέρος μιας δυνητικής αγοράς αξίας 28,5 τρισ. δολαρίων.
Ζημιές 4,27 δισ. για την SpaceX στο α’ τρίμηνο
Το μεγάλο ερώτημα για τους επενδυτές είναι αν οι φιλοδοξίες του Μασκ δικαιολογούν μια αποτίμηση που θα μπορούσε να αγγίξει τα 2 τρισ. δολάρια. Τα οικονομικά στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν μια εταιρεία με ταχύτατη ανάπτυξη, αλλά και εξαιρετικά υψηλές ανάγκες χρηματοδότησης. Το πρώτο τρίμηνο, η SpaceX εμφάνισε καθαρές ζημίες 4,28 δισ. δολαρίων, με έσοδα 4,69 δισ. δολαρίων. Έναν χρόνο νωρίτερα, οι ζημίες της ήταν 528 εκατ. δολάρια, με έσοδα περίπου 4 δισ. δολάρια.
Η σχεδιαζόμενη εισαγωγή στο χρηματιστήριο αναμένεται να αποτελέσει τεστ όχι μόνο για τη SpaceX, αλλά και για ολόκληρη την αγορά των ιδιωτικών τεχνολογικών κολοσσών. Σύμφωνα με το Bloomberg, η εταιρεία επιδιώκει να αντλήσει έως και 75 δισ. δολάρια. Η Wall Street Journal ανεβάζει ακόμη περισσότερο τον πήχη, αναφέροντας ότι η SpaceX στοχεύει σε άντληση 80 δισ. δολαρίων ή και άνω, ποσό που θα ξεπερνούσε την ιστορική IPO της Saudi Aramco το 2019.
Η κατάθεση παρουσιάζει μια εταιρεία με μέγεθος και ωριμότητα ασυνήθιστη για προ-IPO επιχείρηση. Τα έσοδα της SpaceX ανήλθαν σε 18,7 δισ. δολάρια το 2025, από 14 δισ. δολάρια το 2024. Ωστόσο, η εταιρεία πέρασε από κέρδη 791 εκατ. δολαρίων το 2024 σε ζημίες 4,94 δισ. δολαρίων το 2025.
Κεντρικό ρόλο στα έσοδα διαδραματίζει η Starlink, η υπηρεσία δορυφορικού internet της SpaceX. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 αντιπροσώπευε περίπου τα δύο τρίτα των πωλήσεων. Οι συνδρομητές της αυξήθηκαν εντυπωσιακά, από 2,3 εκατομμύρια το 2023 σε 4,4 εκατομμύρια το 2024 και 8,9 εκατομμύρια το 2025. Τα έσοδα από τη δραστηριότητα αυτή έφτασαν τα 4,42 δισ. δολάρια πέρυσι, από 2 δισ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.
Παρά την κυριαρχία της SpaceX στις διαστημικές μεταφορές και τον κρίσιμο ρόλο της ως παρόχου εκτοξεύσεων για τη NASA και το Πεντάγωνο, ο συγκεκριμένος τομέας εξακολουθεί να είναι ζημιογόνος σε λειτουργικό επίπεδο. Το πρώτο τρίμηνο, ο διαστημικός βραχίονας της εταιρείας είχε έσοδα 619 εκατ. δολαρίων και λειτουργικές ζημίες 662 εκατ. δολαρίων.
SpaceX: Το μεγάλο και ακριβό στοίχημα της AI
Το πιο απαιτητικό κομμάτι, ωστόσο, φαίνεται να είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της SpaceX σχεδόν διπλασιάστηκαν το 2025, φτάνοντας τα 20,74 δισ. δολάρια, με πάνω από το μισό ποσό να κατευθύνεται σε δραστηριότητες που συνδέονται με την AI. Ο τομέας αυτός ενισχύθηκε μετά την εξαγορά της xAI, ενώ οι ζημίες από τις σχετικές δραστηριότητες αυξήθηκαν στα 6,36 δισ. δολάρια το 2025, από 1,56 δισ. δολάρια το 2024.
Η SpaceX επιχειρεί να ισχυροποιήσει περαιτέρω την παρουσία της στην τεχνητή νοημοσύνη και μέσα από εξαγορές. Στην κατάθεση γίνεται αναφορά σε συμφωνία 60 δισ. δολαρίων για την AI startup Cursor, με την εταιρεία να αποκτά δικαίωμα εξαγοράς σε χρονικό διάστημα 30 ημερών μετά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο. Σε περίπτωση που η συμφωνία ακυρωθεί από οποιαδήποτε πλευρά, η Cursor προβλέπεται να λάβει 1,5 δισ. δολάρια σε μετρητά, καθώς και επιπλέον 8,5 δισ. δολάρια ως αναβαλλόμενη αμοιβή υπηρεσιών, στο πλαίσιο της συμφωνίας για υπολογιστική ισχύ.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Anthropic μισθώνει ήδη υπολογιστική ισχύ από δύο μεγάλα data centers της SpaceX, έναντι περίπου 1,25 δισ. δολαρίων τον μήνα. Η συμφωνία εκτείνεται έως τον Μάιο του 2029, ενώ η SpaceX αναφέρει ότι αναμένει περισσότερες ανάλογες συμφωνίες, καθώς διαθέτει επαρκή υπολογιστική ισχύ τόσο για πελάτες όσο και για τα δικά της μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής της εταιρείας εξακολουθεί να βρίσκεται το Starship, ο τεράστιος πύραυλος που ο Έλον Μασκ θεωρεί κρίσιμο για την αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη και στον Άρη, αλλά και για τα σχέδια δημιουργίας διαστημικών data centers. Η SpaceX τον χαρακτηρίζει ως τον ισχυρότερο πύραυλο που έχει κατασκευαστεί ποτέ. Ωστόσο, στην κατάθεση επισημαίνεται ότι τυχόν καθυστερήσεις ή αποτυχίες στην ανάπτυξή του θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε σημαντικό κίνδυνο για την πορεία της εταιρείας.
Το Starship δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία και η διαδικασία δοκιμών του έχει αποδειχθεί δύσκολη, με αρκετές αποτυχημένες πτήσεις και εκρήξεις μέσα στο 2025. Ο Μασκ έχει θέσει ως βασικούς στόχους τον ανεφοδιασμό πυραύλων σε τροχιά και τη μεταφορά φορτίων 100 έως 150 τόνων στο Διάστημα.
Η IPO της SpaceX, εφόσον προχωρήσει, δεν θα είναι απλώς μια ακόμη μεγάλη εισαγωγή στη Wall Street. Θα αποτελέσει δημοψήφισμα των αγορών πάνω στο όραμα του Μασκ: από το δορυφορικό internet και τις εκτοξεύσεις, έως την τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers στο Διάστημα και τον εποικισμό του Άρη.
Για τους επενδυτές, το ερώτημα είναι ξεκάθαρο. Από τη μία πλευρά, η SpaceX προσφέρει συμμετοχή σε ένα από τα πιο φιλόδοξα επιχειρηματικά εγχειρήματα της εποχής. Από την άλλη, ζητάει από την αγορά να αποδεχθεί μεγάλες ζημίες, αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και ένα μοντέλο διακυβέρνησης στο οποίο ο Έλον Μασκ διατηρεί καθοριστικό ρόλο.
