Συμβάσεις έργων πληροφορικής τουλάχιστον 3,5 δισ. ευρώ έφερε το Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ, που παρουσίασε χθες η εταιρεία Cosmos Business Systems (CBS), ο συνολικός όγκος συμβάσεων που έχουν υπογραφεί από τις αρχές του 2020 έως και τον Μάιο του 2025 ανέρχεται σε 6,8 δισ. ευρώ.
Εξ αυτών, συμβάσεις ύψους 2,35 δισ. ευρώ έχουν υπογραφεί με έναν ανάδοχο, ενώ, επιπλέον, έχουν υπογραφεί συμβάσεις ύψους 4,5 δισ. ευρώ με πολλούς αναδόχους σε μορφή κοινοπραξίων ή/και ενώσεων επιχειρήσεων.
Υπό αυτήν την έννοια, ο πραγματικός όγκος των συμβάσεων εκτιμάται σε 3,5 έως 4,0 δισ. ευρώ. Και, όπως ανέφερε κατά την παρουσίαση των στοιχείων ο επικεφαλής της εταιρείας Cosmos Business Systems (CBS), Δημήτρης Δάφνης, πρέπει να αποτελέσει έργο της κυβέρνησης και του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, να βρει το πόσα χρήματα διατέθηκαν σε έργα πληροφορικής και επικοινωνιών τα τελευταία 6 χρόνια, ποιοι τα ανέλαβαν, πόσα από αυτά υλοποιήθηκαν επαρκώς και κυρίως πώς τα έργα αυτά θα παραμείνουν λειτουργικά τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον κ. Δάφνη, «η εποχή της απορρόφησης τελειώνει και η εποχή της απόδοσης αρχίζει». Πρόσθεσε δε ότι η επόμενη ημέρα του ψηφιακού μετασχηματισμού δεν κρίνεται μόνο από το πόσα έργα υλοποιούνται, αλλά από το ποιος μπορεί να τα ολοκληρώνει, να τα συντηρεί, να τα αναβαθμίζει, να τα προστατεύει, να μετρά την απόδοσή τους και να εξασφαλίζει τον πλήρη κύκλο ζωής τους.
Ο επικεφαλής της εταιρείας Cosmos Business Systems (CBS), Δημήτρης Δάφνης©CBS
Τα στοιχεία, πάντως, που δόθηκαν δείχνουν ότι οι πέντε μεγάλοι ανάδοχοι του Δημοσίου, με προεξάρχοντα τον ΟΤΕ, λαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος. Συγκεκριμένα, οι πέντε μεγάλοι συμμετέχουν σε συμβάσεις συνολικού ύψους 4,9 δισ. ευρώ ή στο 71% της αξίας του συνόλου των συμβάσεων.
Μόνον ο ΟΤΕ συμμετέχει σε συμβάσεις αξίας 1,94 δισ. ευρώ ή περίπου στο 28% του συνόλου των συμβάσεων. Εξ αυτών, συμβάσεις αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ έχουν υπογραφεί από τον ΟΤΕ ως μοναδικός ανάδοχος έργων, ενώ το υπόλοιπο 0,9 δισ. ευρώ αφορά συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από κοινοπραξίες ή ενώσεις εταιρειών στις οποίες συμμετέχει ο ΟΤΕ.
O τηλεπικοινωνιακός οργανισμός, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ ανέλαβε πάνω από το 40% των συμβάσεων έργων τεχνολογίας, στις οποίες υπάρχει ένας μόνον ανάδοχος. Η επόμενη καλύτερη επίδοση στο επίπεδο αυτό είναι της Vodafone, που φτάνει στο 10%, και της Space Hellas, που φτάνει στο 9%.
Επίσης, συμβάσεις αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ έχουν υπογράψει οι εταιρείες Nova Telecom και Nova ICΤ. Αν και οι δύο εταιρείες διαφοροποιούνται στους μετόχους τους, είναι προφανές ότι η Nova κατάφερε να καταστεί Νο 2 παίκτης στην αγορά τεχνολογίας της χώρας, πίσω από τον ΟΤΕ. Οι δύο εταιρείες, Nova Telecom και Nova ICT, έχουν υπογράψει συμβάσεις ύψους 344 εκατ. ευρώ ως μοναδικοί ανάδοχοι, ενώ συμμετέχουν σε συμβάσεις ύψους 680 εκατ. ευρώ με άλλες επιχειρήσεις.
Τρίτος στην κατάταξη παίκτης στα έργα του Δημοσίου αναδείχθηκε η Netcopany (πρώην Intrasoft), με συμβάσεις ύψους που φτάνουν τα 0,9 δισ. ευρώ. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον ΟΤΕ και τη Nova, στη συντριπτική πλειονότητα των έργων που έχει αναλάβει η εταιρεία, το έχει πράξει σε συνεργασία με άλλους. Μόλις το 7% της αξίας των συμβάσεων το έχει αναλάβει ως μοναδικός ανάδοχος.
Στην τέταρτη θέση κατετάγη η Unisystems. Η εταιρεία έχει στο ενεργητικό της συμβάσεις που φτάνουν τα 700 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 100 εκατ. ευρώ ως μοναδικός ανάδοχος, ενώ τα υπόλοιπα 600 εκατ. ευρώ σε συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις. Στην 5η θέση κατετάγη η Vodafone, με συμβάσεις αξίας 530 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 240 εκατ. ευρώ αφορούν συμβάσεις με μοναδικό ανάδοχο την ίδια, και επιπλέον 290 εκατ. ευρώ αφορούν συμβάσεις κοινοπραξιών και ενώσεων επιχειρήσεων στις οποίες συμμετέχει η εταιρεία τηλεπικοινωνιών.
Η επόμενη πεντάδα επιχειρήσεων με τις περισσότερες δημόσιες συμβάσεις είναι η Space Hellas (400 εκατ. ευρώ), η CBS (300 εκατ. ευρώ), η Byte (300 εκατ. ευρώ), η QnR (180 εκατ. ευρώ) και η Active Computer (150 εκατ. ευρώ). Η λίστα που δόθηκε δεν περιλαμβάνει τους big 5 των συμβούλων επιχειρήσεων, οι οποίοι έχουν επίσης αναλάβει πολλά έργα τεχνολογίας – και όχι μόνον σε συμβουλευτικό επίπεδο.
Σύμφωνα με τον κ. Δάφνη, η υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και των μεγάλων δημόσιων διαγωνισμών ανέδειξε τη δυναμική της χώρας στον ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλά ταυτόχρονα αποκάλυψε δομικές αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα, ώστε η επόμενη περίοδος να είναι πιο ώριμη, πιο παραγωγική και πιο αποτελεσματική.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι ασφυκτικές προθεσμίες, οι φωτογραφικές προδιαγραφές, η συχνά αποσπασματική προσέγγιση των φορέων, οι καθυστερήσεις σε εγκρίσεις και παραδόσεις, η δυσκολία επικαιροποίησης προδιαγραφών σε ένα περιβάλλον ταχύτατης τεχνολογικής αλλαγής, η υποεκτίμηση του κόστους λειτουργίας μετά το go-live, καθώς και η απουσία σαφών μηχανισμών για συντήρηση, αναβαθμίσεις, κυβερνοασφάλεια, δημιούργησαν πιέσεις τόσο στο Δημόσιο όσο και στις εταιρείες που ανέλαβαν την υλοποίηση κρίσιμων έργων.
Τώρα προστίθεται άλλος ένας παράγοντας αβεβαιότητας, η ραγδαία και μη αναμενόμενη αύξηση των τιμών των υπολογιστών. Ο ιδρυτής της CBS είπε στο hardware των υπολογιστών τους τελευταίους 6 έως 12 μήνες η τιμή έχει σε πολλές περιπτώσεις τριπλασιαστεί. «Για πρώτη φορά το υλικό που έχουμε στις αποθήκες κάθε μέρα που παραμένει εκεί λαμβάνει αξία, όταν στο παρελθόν κάθε μέρα που περνούσε έχανε αξία», είπε χαρακτηριστικά.
