Το defence tech κερδίζει έδαφος στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών venture capital funds, καθώς οι επενδυτές βλέπουν στις τεχνολογίες διττής χρήσης μία από τις πιο δυναμικές αγορές της επόμενης δεκαετίας.
Η άνοδος των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, η ανάγκη για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και η ταχεία ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones, η ρομποτική και η κυβερνοασφάλεια οδηγούν ολοένα περισσότερα ελληνικά επενδυτικά κεφάλαια στον συγκεκριμένο κλάδο.
Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνεται και στη νέα έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) και της Endeavor Greece, σύμφωνα με την οποία μόλις το 17% των ελληνικών venture capital funds δηλώνει ότι παρακολουθεί την αγορά χωρίς να σχεδιάζει επενδύσεις, ενώ μόνο το 8% αναφέρει ότι το defence tech δεν εντάσσεται στη στρατηγική του. Στον αντίποδα, ένα στα τέσσερα ελληνικά venture capital επενδύει ήδη ενεργά σε startups διττής χρήσης, άλλο ένα 25% έχει πραγματοποιήσει επιλεκτικές τοποθετήσεις τα προηγούμενα χρόνια, ενώ επιπλέον 25% σχεδιάζει να εισέλθει στην αγορά μέσα στους επόμενους 12 έως 24 μήνες. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το defence tech περνά σταδιακά από την κατηγορία των εξειδικευμένων τεχνολογικών επενδύσεων σε έναν νέο πυλώνα ανάπτυξης για την ελληνική αγορά venture capital.
Μετά το fintech, το enterprise software, το healthtech και πιο πρόσφατα την τεχνητή νοημοσύνη, ολοένα περισσότερα επενδυτικά κεφάλαια στρέφουν την προσοχή τους στις τεχνολογίες άμυνας και διττής χρήσης (dual-use), αναζητώντας εταιρείες που μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα επενδυτική δυναμική που δημιουργείται στην Ευρώπη. Πρόκειται για λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές, διευρύνοντας σημαντικά την αγορά στην οποία απευθύνονται.

“Dual-Use Nation: Startups”, © ΕΛΚΑΚ με την υποστήριξη της Endeavor Greece
Ποια funds κοιτούν προς το defence tech
Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνεται και στη στάση κορυφαίων ελληνικών venture capital, όπως τα Marathon Venture Capital, Big Pi Ventures, Uni.Fund, Metavallon VC, Genesis Ventures, Apeiron Ventures και Loggerhead Ventures, τα οποία παρακολουθούν ολοένα πιο στενά την αγορά των τεχνολογιών διττής χρήσης και συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση γύρω από τις επενδυτικές ευκαιρίες που δημιουργούνται στον κλάδο. Για τα περισσότερα επενδυτικά σχήματα, το defence tech δεν αποτελεί πλέον έναν “κλειστό” χώρο που εξαρτάται αποκλειστικά από κρατικές προμήθειες. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως ένας ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας, άμεσα συνδεδεμένος με την τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα, τη ρομποτική, την κυβερνοασφάλεια και τις προηγμένες ψηφιακές υποδομές, τεχνολογίες που βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο του διεθνούς επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Μεταξύ αυτών, το Marathon Venture Capital είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικού VC με ενεργή παρουσία στις τεχνολογίες διττής χρήσης (dual-use), έχοντας επενδύσει σε εταιρείες όπως Delian Alliance Industries και η Velos Rotors. Παράλληλα, ολοένα περισσότερα ελληνικά επενδυτικά σχήματα, όπως τα Big Pi Ventures, Uni.Fund, Metavallon VC, Genesis Ventures, Apeiron Ventures και Loggerhead Ventures, εξετάζουν με αυξανόμενο ενδιαφέρον εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογίες διττής χρήσης, καθώς η διάκριση μεταξύ πολιτικών και αμυντικών εφαρμογών γίνεται ολοένα πιο δυσδιάκριτη.

Venture Capital Funds με δραστηριότητα σε dual use ©ΕΛΚΑΚ με την υποστήριξη της Endeavor Greece
Στα σκαριά fund 60 εκατ. ευρώ
Η αυξανόμενη κινητικότητα των ιδιωτικών κεφαλαίων συμπίπτει με την προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου αποκλειστικά για το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας. Το ΕΛΚΑΚ προχωρά στον σχεδιασμό επενδυτικού σχήματος ύψους 60 εκατ. ευρώ, το οποίο θα λειτουργήσει ως fund συν-επενδύσεων με τη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τραπεζικών οργανισμών.
Το ΕΛΚΑΚ θα συμμετέχει ως limited partner, επιδιώκοντας να κινητοποιήσει πρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια προς ελληνικές startups. Στόχος του νέου επενδυτικού σχήματος δεν είναι να υποκαταστήσει την αγορά, αλλά να λειτουργήσει ως καταλύτης, μειώνοντας το επενδυτικό ρίσκο στα πρώτα στάδια ανάπτυξης και διευκολύνοντας τη συμμετοχή περισσότερων venture capital σε έναν κλάδο που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι σήμερα το ΕΛΚΑΚ έχει έρθει σε επαφή με 59 startups, από τις οποίες 26 αξιολογήθηκαν ότι διαθέτουν ιδιαίτερα ισχυρή τεχνολογική βάση, ενώ εκτιμάται ότι περίπου 12 εταιρείες θα μπορούσαν να αποτελέσουν μελλοντικούς επενδυτικούς στόχους του νέου σχήματος.

©ΕΛΚΑΚ με την υποστήριξη της Endeavor Greece
Τι προβληματίζει τους επενδυτές
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, οι διαχειριστές κεφαλαίων δεν θεωρούν την αγορά του defence tech χωρίς κινδύνους. Το μεγαλύτερο αντικίνητρο εξακολουθούν να αποτελούν οι αργές και συχνά ασαφείς διαδικασίες δημοσίων προμηθειών, οι οποίες δυσκολεύουν την εμπορική ανάπτυξη των εταιρειών. Ακολουθούν οι μεγάλοι χρόνοι ανάπτυξης των τεχνολογιών, η πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου, τα περιορισμένα επιχειρηματικά track records πολλών ιδρυτικών ομάδων και η περιορισμένη ορατότητα ως προς τις προοπτικές εξόδου των επενδύσεων.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η δραστηριότητα των venture capital επικεντρώνεται κυρίως στα πρώτα στάδια χρηματοδότησης. Το 54% των VCs επενδύει κυρίως σε γύρους pre-seed και seed, ενώ περίπου το ένα τρίτο των startups αναζητά χρηματοδότηση ακριβώς σε αυτή τη φάση ανάπτυξης. Ωστόσο, παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η πρόσβαση σε κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο για πολλές εταιρείες του κλάδου.
Το γεγονός ότι μια startup δραστηριοποιείται στην αμυντική τεχνολογία προφανώς δεν αποτελεί από μόνο του λόγο επένδυσης. Το βασικότερο κριτήριο για τα venture capital παραμένει η ποιότητα της ιδρυτικής ομάδας, ακολουθούμενη από την τεχνολογική διαφοροποίηση, την κατοχύρωση πνευματικής ιδιοκτησίας και τη δυνατότητα διεθνούς ανάπτυξης.

©ΕΛΚΑΚ με την υποστήριξη της Endeavor Greece
