Αλλάζει μοντέλο η παγκόσμια αγορά smartphones. Έπειτα από χρόνια κατά τα οποία η ανάπτυξη στηρίχθηκε στους μεγάλους όγκους πωλήσεων και στις συχνές αναβαθμίσεις συσκευών, η βιομηχανία περνά σε μια νέα εξίσωση: λιγότερα smartphones, υψηλότερες τιμές, μεγαλύτερος κύκλος αντικατάστασης και σαφής μετατόπιση προς τις premium κατηγορίες.
Καταλύτης αυτής της ανατροπής είναι η εκτίναξη του κόστους των μνημών και άλλων κρίσιμων εξαρτημάτων, η οποία συμπιέζει τα περιθώρια των κατασκευαστών, ανεβάζει τις τελικές τιμές και πλήττει ιδιαίτερα τις οικονομικότερες κατηγορίες. Η Counterpoint Research εκτιμά πλέον ότι οι παγκόσμιες αποστολές smartphones θα υποχωρήσουν κατά 14,3% το 2026, ενώ η πίεση θα συνεχιστεί και το 2027, με νέα πτώση 1,4%.
Η επιστροφή στην ανάπτυξη δεν αναμένεται πριν από το 2028, οπότε η εταιρεία ερευνών προβλέπει αύξηση των παγκόσμιων αποστολών κατά περίπου 4,8%, καθώς θα βελτιώνεται η διαθεσιμότητα εξαρτημάτων, θα σταθεροποιούνται οι τιμές και θα πραγματοποιούνται αγορές που αναβλήθηκαν το 2026 και το 2027.
Και ενώ τα νέα για τη συνολική αγορά κάθε άλλο παρά ευχάριστα είναι, ένα φαινομενικά παράδοξο φαινόμενο κερδίζει έδαφος: τα ακριβά smartphones με premium χαρακτηριστικά κατακτούν ιστορικά υψηλό μερίδιο και πλέον αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο της αγοράς.
Παράλληλα, όσο οι συσκευές ακριβαίνουν, τόσο περισσότερο χρόνο τις κρατούν οι καταναλωτές, με τον παγκόσμιο κύκλο αντικατάστασης να οδεύει πλέον προς τα τέσσερα χρόνια. Η Counterpoint συνδέει ευθέως την επιμήκυνση αυτή με το υψηλότερο κόστος μνήμης και εξαρτημάτων, που μεταφράζεται σε ακριβότερα κινητά.
Η κρίση της μνήμης αλλάζει την εξίσωση
Στην καρδιά της ανατροπής βρίσκεται η μεγάλη αύξηση του κόστους των εξαρτημάτων και, κυρίως, των μνημών που χρησιμοποιούνται στα smartphones. Σύμφωνα με την Counterpoint, οι ακριβότερες μνήμες αποτελούν σήμερα τη μεγαλύτερη πηγή πίεσης για τους κατασκευαστές, καθώς ανεβάζουν αισθητά το κόστος παραγωγής κάθε συσκευής. Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν και οι αυξήσεις στις τιμές των chipsets, επιβαρύνοντας το κόστος σε όλες τις κατηγορίες κινητών, από τα οικονομικότερα και τα mid-range έως τα premium μοντέλα.
Πίσω από την εκτίναξη του κόστους των μνημών βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ραγδαία ανάπτυξη των AI υποδομών και των data centers έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για μνήμες, στρέφοντας παράλληλα μεγάλο μέρος της παραγωγικής δυναμικότητας των κατασκευαστών προς προϊόντα υψηλότερων επιδόσεων και μεγαλύτερης κερδοφορίας για servers και AI συστήματα. Το αποτέλεσμα είναι στενότερη προσφορά για τις μνήμες που κατευθύνονται σε καταναλωτικές συσκευές, όπως τα smartphones, και ισχυρές ανοδικές πιέσεις στις τιμές τους.
Οι συνέπειες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα. Στα φθηνότερα smartphones, το κόστος των εξαρτημάτων αντιπροσωπεύει μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αξίας της συσκευής και τα περιθώρια κέρδους είναι πολύ μικρότερα. Αυτό αφήνει στους κατασκευαστές ελάχιστο χώρο να απορροφήσουν τις ανατιμήσεις.
Κινητό κάθε τέσσερα χρόνια
Η αλλαγή γίνεται ακόμη πιο εμφανής στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι κύκλοι αντικατάστασης των smartphones επιμηκύνονται προς τα τέσσερα χρόνια και η τάση αναμένεται να συνεχιστεί τόσο το 2026 όσο και το 2027, καθώς οι υψηλότερες τιμές των συσκευών κάνουν την αναβάθμιση δυσκολότερη.
Δεν επηρεάζονται, ωστόσο, όλοι οι καταναλωτές με τον ίδιο τρόπο. Οι ώριμες αγορές και το premium κομμάτι διαθέτουν ένα σημαντικό «μαξιλάρι»: προγράμματα χρηματοδότησης, trade-in, buyback και επιδοτήσεις από παρόχους επιτρέπουν στον καταναλωτή να απλώσει το κόστος στον χρόνο. Αντίθετα, οι πιο ευαίσθητες στην τιμή αγορές και το mid-range δέχονται πολύ μεγαλύτερη πίεση.
Διαμορφώνεται έτσι μια νέα καταναλωτική λογική: όσο μεγαλώνει ο χρόνος μεταξύ δύο αγορών, τόσο ενισχύεται το κίνητρο για επιλογή μιας καλύτερης και ακριβότερης συσκευής που θα αντέξει περισσότερο. Η Counterpoint θεωρεί ότι οι μεγαλύτεροι κύκλοι αντικατάστασης αποτελούν πλέον έναν από τους παράγοντες που τροφοδοτούν την premiumisation της αγοράς.
Το premium σπάει ρεκόρ
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο παράδοξο της αγοράς. Την ώρα που οι συνολικές πωλήσεις πιέζονται, το premium τμήμα όχι μόνο αντέχει, αλλά διευρύνεται. Τα smartphones με μέση χονδρική τιμή 600 δολάρια και άνω έφτασαν στο πρώτο εξάμηνο του 2026 στο ιστορικό υψηλό του 29% των παγκόσμιων πωλήσεων σε τεμάχια, από 25% το 2025 και μόλις 20% το πρώτο εξάμηνο του 2022. Οι πωλήσεις premium συσκευών αυξήθηκαν μάλιστα κατά 5% σε ετήσια βάση.
Η ίδια η κρίση των μνημών ενισχύει αυτή τη μετατόπιση. Καθώς οι ανατιμήσεις πλήττουν δυσανάλογα τα low και mid-tier smartphones, η διαφορά τιμής ανάμεσα σε ένα μεσαίας κατηγορίας Android και ένα premium ή παλαιότερο discounted flagship περιορίζεται. Το ακριβότερο κινητό αρχίζει έτσι να μοιάζει πιο λογική επένδυση για έναν καταναλωτή που σχεδιάζει να το κρατήσει χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι οι κατασκευαστές ενισχύουν παράλληλα τα προγράμματα χρηματοδότησης, ανταλλαγής και επαναγοράς, επιχειρώντας να κάνουν την υψηλότερη τιμή περισσότερο διαχειρίσιμη.
Apple και Samsung οι πιο ανθεκτικές
Η νέα πραγματικότητα δημιουργεί και καθαρούς νικητές και χαμένους. Apple και Samsung βρίσκονται σε σαφώς καλύτερη θέση από μεγάλο μέρος του ανταγωνισμού, καθώς διαθέτουν ισχυρή παρουσία στο premium, βαθύτερες αλυσίδες εφοδιασμού και καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμα εξαρτήματα.
Η Samsung προβλέπεται μάλιστα να ανακτήσει την πρώτη θέση παγκοσμίως το 2026, με τις αποστολές της να αυξάνονται περίπου 0,8%, την ώρα που ολόκληρη η αγορά υποχωρεί με διψήφιο ποσοστό. Η Counterpoint αποδίδει αυτή την ανθεκτικότητα, μεταξύ άλλων, στην ευρεία γεωγραφική παρουσία της και στην πιο αξιόπιστη πρόσβασή της σε μνήμες και ημιαγωγούς.
Η Apple αναμένεται να υποχωρήσει κατά περίπου 2,1% το 2026, επίδοση ωστόσο πολύ καλύτερη από εκείνη της συνολικής αγοράς. Το premium positioning, η πιστότητα των πελατών, οι επιλογές χρηματοδότησης και η προνομιακή πρόσβαση σε κρίσιμα components λειτουργούν ως γραμμές άμυνας. Στο πρώτο εξάμηνο του έτους, Apple και Samsung έλεγχαν από κοινού το 84% της premium αγοράς, από 82% έναν χρόνο νωρίτερα.
Στη μέγγενη τα φθηνότερα smartphones
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται κυρίως οι κατασκευαστές που εξαρτώνται περισσότερο από τις οικονομικές και μεσαίες κατηγορίες. Για αρκετούς από τους μεγάλους κινεζικούς ομίλους, η Counterpoint προβλέπει πτώση αποστολών μεταξύ 15% και 34% το 2026.
Η μεγαλύτερη έκθεση σε καταναλωτές ευαίσθητους στις τιμές, στα mid-range μοντέλα και στις αναδυόμενες αγορές τούς καθιστά πιο ευάλωτους. Η πίεση, μάλιστα, δεν αποτυπώνεται μόνο στις τιμές. Αλλάζει και το ίδιο το προϊόν που φτάνει στο ράφι. Οι κατασκευαστές εξετάζουν μικρότερες διαμορφώσεις μνήμης, χρήση παλαιότερων τεχνολογικών πλατφορμών, αυξήσεις τιμών, ακόμη και απόσυρση μοντέλων που δεν μπορούν πλέον να εξασφαλίσουν ικανοποιητικά περιθώρια κέρδους.
Η εικόνα είναι ήδη ορατή στην Ευρώπη. Οι αποστολές smartphones μειώθηκαν κατά 10% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, στα 35 εκατ. τεμάχια, τη χαμηλότερη επίδοση για δεύτερο τρίμηνο από το 2023. Οι αυξήσεις στο κόστος των εξαρτημάτων μεταφέρθηκαν στις τελικές τιμές, ενώ οι κατασκευαστές περιόρισαν και τις προσφορές για να προστατεύσουν τα περιθώριά τους.
