Γ.Δ.
1471.63 -0,65%
ACAG
-0,50%
5.93
CENER
+0,36%
8.46
CNLCAP
+0,64%
7.9
DIMAND
-0,81%
8.55
OPTIMA
+0,34%
11.74
TITC
-1,75%
30.85
ΑΑΑΚ
-0,83%
5.95
ΑΒΑΞ
-1,52%
1.558
ΑΒΕ
0,00%
0.48
ΑΔΜΗΕ
-0,45%
2.22
ΑΚΡΙΤ
+1,27%
0.8
ΑΛΜΥ
-0,18%
2.795
ΑΛΦΑ
-2,21%
1.68
ΑΝΔΡΟ
-0,87%
6.82
ΑΡΑΙΓ
-1,65%
11.9
ΑΣΚΟ
-0,71%
2.79
ΑΣΤΑΚ
-0,29%
6.9
ΑΤΕΚ
0,00%
0.382
ΑΤΡΑΣΤ
0,00%
8.34
ΑΤΤ
0,00%
11.35
ΑΤΤΙΚΑ
+0,83%
2.44
ΒΑΡΝΗ
0,00%
0.24
ΒΙΟ
-4,04%
6.18
ΒΙΟΚΑ
-0,38%
2.65
ΒΙΟΣΚ
-2,59%
1.315
ΒΙΟΤ
0,00%
0.278
ΒΙΣ
0,00%
0.153
ΒΟΣΥΣ
0,00%
2.38
ΓΕΒΚΑ
+0,98%
1.545
ΓΕΚΤΕΡΝΑ
-0,72%
16.48
ΔΑΑ
-0,63%
8.228
ΔΑΙΟΣ
0,00%
3.68
ΔΕΗ
-0,52%
11.54
ΔΟΜΙΚ
-1,73%
4.55
ΔΟΥΡΟ
0,00%
0.25
ΔΡΟΜΕ
-4,29%
0.335
ΕΒΡΟΦ
+0,61%
1.66
ΕΕΕ
+2,27%
32.4
ΕΚΤΕΡ
-1,23%
4
ΕΛΒΕ
0,00%
5.05
ΕΛΙΝ
-0,85%
2.33
ΕΛΛ
-1,75%
14.05
ΕΛΛΑΚΤΩΡ
-1,54%
2.55
ΕΛΠΕ
+0,18%
8.515
ΕΛΣΤΡ
-1,29%
2.29
ΕΛΤΟΝ
-0,75%
1.844
ΕΛΧΑ
-0,82%
1.946
ΕΝΤΕΡ
+0,13%
7.83
ΕΠΙΛΚ
0,00%
0.14
ΕΠΣΙΛ
+0,33%
12.04
ΕΣΥΜΒ
-1,55%
1.27
ΕΤΕ
-1,18%
8.39
ΕΥΑΠΣ
-2,50%
3.12
ΕΥΔΑΠ
-0,83%
5.98
ΕΥΡΩΒ
-0,94%
2.1
ΕΧΑΕ
-0,59%
5.09
ΙΑΤΡ
+0,93%
1.625
ΙΚΤΙΝ
+0,37%
0.4035
ΙΛΥΔΑ
-2,29%
1.71
ΙΝΚΑΤ
-1,53%
5.15
ΙΝΛΙΦ
0,00%
4.89
ΙΝΛΟΤ
-1,56%
1.134
ΙΝΤΕΚ
-2,13%
5.98
ΙΝΤΕΡΚΟ
-2,17%
4.5
ΙΝΤΕΤ
+1,57%
1.29
ΙΝΤΚΑ
+5,49%
3.84
ΚΑΜΠ
0,00%
2.7
ΚΑΡΕΛ
0,00%
340
ΚΕΚΡ
0,00%
1.44
ΚΕΠΕΝ
0,00%
2
ΚΛΜ
-0,91%
1.635
ΚΟΡΔΕ
0,00%
0.512
ΚΟΥΑΛ
-0,49%
1.226
ΚΟΥΕΣ
-1,50%
5.26
ΚΡΕΚΑ
0,00%
0.28
ΚΡΙ
+2,28%
11.2
ΚΤΗΛΑ
0,00%
1.83
ΚΥΡΙΟ
+3,07%
1.345
ΛΑΒΙ
-0,84%
0.942
ΛΑΜΔΑ
-0,29%
6.81
ΛΑΜΨΑ
0,00%
37
ΛΑΝΑΚ
-5,50%
0.945
ΛΕΒΚ
-0,61%
0.328
ΛΕΒΠ
0,00%
0.316
ΛΙΒΑΝ
0,00%
0.125
ΛΟΓΟΣ
-0,71%
1.39
ΛΟΥΛΗ
-0,74%
2.67
ΜΑΘΙΟ
0,00%
0.988
ΜΕΒΑ
+0,52%
3.86
ΜΕΝΤΙ
-3,33%
2.9
ΜΕΡΚΟ
0,00%
48
ΜΙΓ
+0,91%
3.89
ΜΙΝ
-0,93%
0.535
ΜΛΣ
0,00%
0.57
ΜΟΗ
-1,27%
28.08
ΜΟΝΤΑ
+0,85%
3.58
ΜΟΤΟ
-4,64%
2.88
ΜΟΥΖΚ
0,00%
0.7
ΜΠΕΛΑ
-0,89%
26.84
ΜΠΛΕΚΕΔΡΟΣ
0,00%
3.37
ΜΠΡΙΚ
-0,50%
1.99
ΜΠΤΚ
+7,56%
0.64
ΜΥΤΙΛ
-0,91%
37.16
ΝΑΚΑΣ
0,00%
2.94
ΝΑΥΠ
-1,05%
0.938
ΞΥΛΚ
+0,75%
0.267
ΞΥΛΠ
0,00%
0.54
ΟΛΘ
+1,41%
21.6
ΟΛΠ
+1,26%
24.2
ΟΛΥΜΠ
+0,36%
2.78
ΟΠΑΠ
-1,60%
14.78
ΟΡΙΛΙΝΑ
-1,07%
0.927
ΟΤΕ
-0,35%
14.11
ΟΤΟΕΛ
-1,98%
11.86
ΠΑΙΡ
-1,82%
1.08
ΠΑΠ
-4,38%
2.4
ΠΕΙΡ
-1,55%
3.75
ΠΕΤΡΟ
+1,62%
8.78
ΠΛΑΘ
-0,36%
4.115
ΠΛΑΚΡ
0,00%
15.1
ΠΡΔ
0,00%
0.28
ΠΡΕΜΙΑ
0,00%
1.216
ΠΡΟΝΤΕΑ
0,00%
7.8
ΠΡΟΦ
+0,59%
5.12
ΡΕΒΟΙΛ
+2,39%
1.715
ΣΑΡ
-1,61%
11
ΣΑΡΑΝ
0,00%
1.07
ΣΑΤΟΚ
0,00%
0.034
ΣΕΝΤΡ
-0,82%
0.364
ΣΙΔΜΑ
0,00%
1.9
ΣΠΕΙΣ
-1,05%
7.52
ΣΠΙ
+1,47%
0.69
ΣΠΥΡ
0,00%
0.155
ΤΕΝΕΡΓ
0,00%
18.26
ΤΖΚΑ
+0,32%
1.55
ΤΡΑΣΤΟΡ
0,00%
1.13
ΤΡΕΣΤΑΤΕΣ
-0,92%
1.724
ΥΑΛΚΟ
0,00%
0.162
ΦΙΕΡ
0,00%
0.359
ΦΛΕΞΟ
+3,18%
8.1
ΦΡΙΓΟ
-0,78%
0.254
ΦΡΛΚ
+0,50%
4.06
ΧΑΙΔΕ
-10,95%
0.61

Η Τουρκία παλεύει με τριψήφιο πληθωρισμό

Η Γιορτή της Θυσίας, η οποία ξεκίνησε σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο στις 9 Ιουλίου, τιμά την προθυμία του προφήτη Αβραάμ να αφαιρέσει τη ζωή του γιου του όταν του το ζήτησε ο Θεός. (Ένα αρνί αποδείχθηκε τελικά αρκετό). Μέχρι σήμερα η Γιορτή περιλαμβάνει την τελετουργική σφαγή ενός ζώου, συνήθως μιας αγελάδας ή ενός προβάτου, και τη διανομή του κρέατος του σε συγγενείς και άπορους.

Στις ζωαγορές της Τουρκίας, η αγορά ενός ζώου είναι συχνά μια τελετουργία από μόνη της. Ο πωλητής και ο αγοραστής σφίγγουν τα χέρια, αρχίζουν να παζαρεύουν και χαλαρώνουν τη λαβή μόνο όταν συμφωνήσουν σε μια τιμή. Οι χειραψίες, οι οποίες κυμαίνονται από έντονες έως βίαιες, μπορεί να διαρκέσουν λεπτά. Καμιά φορά καρποί εξαρθρώνονται και δάχτυλα μπορεί να σπάσουν.

Φέτος, οι χειραψίες ήταν λίγες και σπάνιες. Σε μια αγορά στα περίχωρα του Gaziantep, μιας πόλης στα νότια της Τουρκίας, ο Ali Erturk, ένας αγρότης, λέει ότι έχει πουλήσει μόνο το ένα τέταρτο των προβάτων που έφερε μαζί του, ενώ απομένει μόνο μια μέρα πριν από την έναρξη της Γιορτής. Την ίδια ώρα πέρυσι είχε πουλήσει όλα του τα ζώα. Ο Hassan, ένας τοπικός εργάτης εργοστασίου, αποχωρεί με ένα πρόβατο που αγόρασε για 5.000 λίρες (290 δολάρια), το ισοδύναμο του μηνιαίου μισθού του. Άλλοι φεύγουν με άδεια χέρια. Τα ζώα είναι τα μόνα ευχαριστημένα με το αποτέλεσμα.

Σε όλο τον κόσμο οι άνθρωποι μαθαίνουν να ζουν με τον αυξανόμενο πληθωρισμό. Στην Τουρκία έχουν να αντιμετωπίσουν τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό και μια κυβέρνηση που υποπτεύονται ότι «μαγειρεύει» τους αριθμούς. Στα τέλη Ιουνίου μια ομάδα ερευνητών υπολόγισε τον πληθωρισμό στην Τουρκία στο 160%, διπλάσιο από το επίσημο ποσοστό του 79%. Μια έρευνα έδειξε ότι επτά στους δέκα Τούρκους πίστεψαν τα στοιχεία της ομάδας και όχι της κυβέρνησης.

Ο πληθωρισμός, μαζί με την ταχεία υποτίμηση του νομίσματος, έχει εκδιώξει πολλούς από τη μεσαία τάξη. Εκατομμύρια εργάτες, νέοι και συνταξιούχοι έχουν πέσει κάτω από το όριο της φτώχειας που είναι περίπου 1.200 δολάρια το μήνα για μια τετραμελή οικογένεια. Αλλά η εκτίναξη των τιμών, σε συνδυασμό με τα χαμηλά επιτόκια που επέβαλε ο Recep Tayyip Erdogan, ο Πρόεδρος της Τουρκίας, έχουν επίσης αυξήσει τη ζήτηση. Οι Τούρκοι που έχουν χρήματα να διαθέσουν, αν και ο αριθμός τους μειώνεται, σπαταλούν σε αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά είδη και άλλα καταναλωτικά αγαθά. «Οι άνθρωποι ξοδεύουν τα χρήματα το συντομότερο δυνατό», λέει ο Arda Tunca, οικονομολόγος, «επειδή η αξία τους είναι βέβαιο ότι θα μειωθεί».

Αυτή η καταναλωτική έξαρση, καθώς και ένα ρεκόρ επίπεδο εξαγωγών, βοήθησαν την οικονομία να αναπτυχθεί κατά 7,3% το πρώτο τρίμηνο του έτους, αλλά πολύ λίγοι Τούρκοι αισθάνονται το όφελος. Πάνω από το 70% δηλώνουν ότι το τελευταίο έτος η οικονομική τους κατάσταση επιδεινώθηκε. Μόνο ένα 10% δηλώνει ότι έχει βελτιωθεί.

Οι Τούρκοι τείνουν να βασίζονται στο ξένο νόμισμα για να προστατεύσουν την αγοραστική τους δύναμη. Η αξία των καταθέσεων σε δολάρια στις τουρκικές τράπεζες υπερβαίνει την αξία των καταθέσεων σε λίρες από το 2019. Αλλά ακόμη και το δολάριο, το οποίο έχει ανατιμηθεί κατά σχεδόν 30% έναντι της λίρας φέτος, δεν αποτέλεσε επαρκές μαξιλάρι έναντι του ρυθμού πληθωρισμού που έχει σημειώσει η Τουρκία. Ως αποτέλεσμα, πολλοί Τούρκοι ρίχνουν τις αποταμιεύσεις τους σε πιο ευμετάβλητα περιουσιακά στοιχεία, όπως μετοχές υψηλού κινδύνου ή κρυπτονομίσματα. Σχεδόν το 19% των χρηστών του διαδικτύου στην Τουρκία κατέχουν κρυπτονόμισμα. Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος, πρόκειται για το πέμπτο υψηλότερο ποσοστό στον κόσμο.

Οι πλουσιότεροι έχουν επίσης στραφεί στα ακίνητα για να προστατεύσουν την αξία των χρημάτων τους. Το αποτέλεσμα είναι μια φούσκα. Τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, οι τιμές των ακινήτων στην Τουρκία αυξήθηκαν κατά 182% σε ονομαστικούς όρους. Στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζουν περίπου 16 εκατομμύρια άνθρωποι, έχουν υπερτριπλασιαστεί. Τα ενοίκια ακολούθησαν το ίδιο μοτίβο. Οι νέοι άνθρωποι λένε ότι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να ζήσουν μόνοι τους, πόσο μάλλον να δημιουργήσουν οικογένεια.

Η Τουρκία βίωσε παρόμοιες αυξήσεις τιμών κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της δεκαετίας του 1980 και του 1990, αλλά ο πληθωρισμός τότε ήταν ευκολότερο να αντιμετωπιστεί, χάρη σε πιο προβλέψιμες πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών επιτοκίων. «Σήμερα, είμαστε σαν την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», λέει ο Seyfettin Gursel, ένας άλλος οικονομολόγος. Η επιμονή του κ. Erdogan για χαμηλά επιτόκια αναγκάζει τους αξιωματούχους του να βρουν έκτακτα μέτρα για να στηρίξουν το νόμισμα και να αποκρούσουν τον πληθωρισμό. Κανένα δεν έχει αποδώσει. Οι μεγάλες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό έχουν προστατεύσει τους εργαζόμενους από τις επιπτώσεις του χθεσινού πληθωρισμού, αλλά έχουν γίνει η αιτία για τον αυριανό. Με τις εκλογές να έχουν οριστεί για το επόμενο έτος και την πολιτική του ζωή να βρίσκεται σε κίνδυνο, ο κ. Erdogan είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξήσει τις δαπάνες.

Δεν μπορεί να κάνει και πολλά. Η έξαρση της καταναλωτικής ζήτησης που τροφοδότησε την οικονομία τους πρώτους μήνες του έτους έχει αρχίσει να εξαντλείται. Οι απλοί Τούρκοι ξεμένουν από τρόπους να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό. Οι θυσίες τους δεν είναι κάτι που μπορεί να γιορταστεί.

 

© 2022 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved.
Άρθρο από τον Economist το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από την www.powergame.gr Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά βρίσκεται στο www.economist.com

Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!