Στη χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ αναφέρθηκε ο Γιώργος Ζαββός, πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, σήμερα Τρίτη. «Το χρηματοδοτικό κενό που αντιμετωπίζουν σήμερα η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια δεν μπορεί να καλυφθεί μόνο μέσω κεφαλαίων συμμετοχής (equity). Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια τεράστια διαρθρωτική πρόκληση που απαιτεί τη διοχέτευση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ» δήλωσε στο Athens Defence Conference και συγκεκριμένα στο πάνελ με τίτλο «Financing the EU’s Defence Funding Renaissance», που διοργανώθηκε από το Delphi Economic Forum και το ELIAMEP.
Ο Γ. Ζαββός παρουσίασε βασικές προτάσεις για τη διαμόρφωση της σύγχρονης θεσμικής χρηματοδοτικής αρχιτεκτονικής που απαιτείται ώστε να προστατευθεί και να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Παράλληλα σημείωσε ότι «για να επιτευχθεί αυτή η κλίμακα χρηματοδότησης, η Ευρώπη οφείλει να προχωρήσει επειγόντως στην υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union). Χρειαζόμαστε μια πλήρως ενοποιημένη ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά, ικανή να άρει τα διασυνοριακά εμπόδια και τις κατακερματισμένες αγορές, καθώς και το απαραίτητο πολιτικό θάρρος για τη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών εκδόσεων χρέους (Eurobonds) με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση της συλλογικής μας άμυνας».
Κεντρικά σημεία της ομιλίας του Γ. Ζαββού
- Μετάβαση από τα Ίδια Κεφάλαια στην Κλίμακα των Εμπορικών Τραπεζών: Ο Γ. Ζαββός υπογράμμισε ότι, αν και τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου (venture capital) είναι ζωτικής σημασίας για την καινοτομία αρχικού σταδίου, η τεράστια χρηματοδοτική πρόκληση της ευρωπαϊκής άμυνας δεν μπορεί να καλυφθεί μόνο από αυτά. Απαιτείται η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής που θα επιτρέψει στις εμπορικές τράπεζες να χρηματοδοτήσουν με ασφάλεια την αμυντική βιομηχανική βάση.
- Το Μοντέλο του «Ηρακλή» ως Πυξίδα για την Άμυνα: Αντλώντας από την εμπειρία του ως πρώην Υφυπουργός Οικονομικών, ο Γ. Ζαββός αναφέρθηκε στο επιτυχημένο παράδειγμα του σχεδίου «Ηρακλής», το οποίο εξυγίανε το ελληνικό τραπεζικό σύστημα χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό των τιτλοποιήσεων για την απομείωση του κινδύνου (de-risking), χωρίς άμεση επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Τόνισε, ότι η ίδια ακριβώς μέθοδος – της κατανομής κινδύνου και της τιτλοποίησης – μπορεί και πρέπει να εφαρμοστεί σήμερα για τη χρηματοδότηση αμυντικών έργων, με τις εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να λειτουργούν ως το απαραίτητο προστατευτικό στρώμα ασφαλείας.
- Ένα Νέο Χρηματοπιστωτικό Οπλοστάσιο («New Arsenal for Finance»): Ο Πρόεδρος της HDB επεσήμανε με έμφαση ότι το ευρωπαϊκό, το διεθνές, αλλά και τα εθνικά χρηματοπιστωτικά συστήματα δεν αποτελούν ακόμη ένα «νέο οπλοστάσιο χρηματοδότησης της άμυνας» (new arsenal for defence finance) ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες πολυσχιδείς ανάγκες. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται: α. Προσαρμογή των εργαλείων: Ριζική προσαρμογή των υπαρχόντων, αλλά και εισαγωγή νέων χρηματοδοτικών μέσων. β. Θεσμικές αλλαγές: Μεταρρυθμίσεις τόσο στις υποδομές όσο και στους κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών. γ. Βαθμονόμηση. Κατάλληλο calibration των κανόνων, ώστε το σύστημα να είναι σε θέση να αξιολογεί και να χρηματοδοτεί αποτελεσματικά τις νέες ανάγκες που πηγάζουν από την Άμυνα, την Ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
- Το Πυλώνας Αξιολόγησης (Pillar Assessment) ως Καταλύτης για την HDB: Αναφορικά με τον ρόλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ο Γ. Ζαββός χαρακτήρισε την επικείμενη ολοκλήρωση του Pillar Assessment ως ιστορικό ορόσημο. Η πιστοποίηση αυτή: Αναβαθμίζει την HDB σε επίσημο εταίρο της Ε.Ε., επιτρέποντάς της να διαχειρίζεται απευθείας κοινοτικούς πόρους. Ξεκλειδώνει άμεσα 2 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF) για στρατηγικά εγχώρια έργα.
- Μια σύγχρονη χρηματοδοτική αρχιτεκτονική του MFF με ευρωπαϊκό και διεθνές αποτύπωμα: Μέσω του Pillar Assessment, η ΕΑΤ θα μπορεί να αντλεί πόρους απευθείας σε κρίσιμα ευρωπαϊκά μέτωπα με άμεση πρόσβαση στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF): Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. European Competitiveness Fund (ECF): Πρόσβαση σε χρηματοδοτικό φάκελο ύψους 200 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 106 δισ. ευρώ προορίζονται ρητά για την ασφάλεια, το διάστημα και τη βιομηχανική και τεχνολογική βάση της άμυνας.
- Διττής χρήσης τεχνολογίες και στρατιωτική κινητικότητα: Αξιοποίηση του προγράμματος Horizon ύψους 150 δισ. ευρώ για καινοτομία διττής χρήσης, καθώς και του Connecting Europe Facility (44 δισ. ευρώ για στρατιωτική κινητικότητα και 25,4 δισ. ευρώ για ενεργειακή ασφάλεια).
- Χρηματοδότηση της Ουκρανίας: Η αναβάθμιση αυτή επεκτείνει το αποτύπωμα της ΕΑΤ και στον πυλώνα Global Europe του MFF, συνολικού ύψους 170 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 89 δισ. ευρώ αφορούν τη στήριξη της Ουκρανίας. Η ΕΑΤ θα μπορεί να συμμετέχει ενεργά σε πολυμερή χρηματοδοτικά σχήματα (syndicates), σε συνεργασία με εταίρους όπως η Bpifrance και η KfW, για τη στήριξη διασυνοριακών επενδύσεων, της ανθεκτικότητας και της ανασυγκρότησης
- Η Ελλάδα ως Κέντρο Άμυνας, Ασφάλειας και Αυτονομίας: Ο Γ. Ζαββός εξέφρασε την ακράδαντη πεποίθηση ότι η Ελλάδα διαθέτει όλες τις φόντα και τις δυνατότητες να εξελιχθεί σε έναν εξαιρετικά σημαντικό κόμβο για την Άμυνα, την Ασφάλεια και την Αυτονομία στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό στηρίζεται στο υψηλού επιπέδου επιστημονικό και ερευνητικό δυναμικό της χώρας, στις αποδεδειγμένες επιχειρησιακές της ικανότητες, αλλά και στη δυνατότητα αξιοποίησης της ισχυρής χρηματοδοτικής ισχύος και των εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
