Αυξάνουν τις θέσεις τους σε κρατικά ομόλογα λοιπών χωρών οι ελληνικές τράπεζες, με τις τοποθετήσεις τους σε κρατικούς τίτλους χωρών εκτός Ελλάδος να έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 27%μέσα στο α΄ εξάμηνο του 2026.
Οι τοποθετήσεις σε χρεόγραφα έχουν τη μερίδα του λέοντος στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών. Όπως καταγράφεται στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων των ελληνικών τραπεζών αποτελείται κυρίως από κρατικά ομόλογα λοιπών χωρών (περίπου 45%) και από τίτλους εκδόσεως του Ελληνικού Δημοσίου (περίπου 36%).
Το μερίδιο των κρατικών ομολόγων λοιπών χωρών παρουσιάζει σημαντική αυξητική τάση, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου ομολόγων.
Το μεγαλύτερο μέρος τόσο των τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου (περίπου 86%), όσο και των κρατικών ομολόγων εκδόσεως λοιπών χωρών (83%) αφορά τίτλους που διακρατούνται μέχρι τη λήξη τους και αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος (atamortisedcost) και όχι στην εύλογη αξία (fairvalue).
Κατά συνέπεια, οι ημερήσιες μεταβολές των τιμών δεν επηρεάζουν τη λογιστική αξία τους, ενώ επιπρόσθετα ο κίνδυνος αγοράς για τις τράπεζες μετριάζεται από τις πολιτικές αντιστάθμισης του επιτοκιακού κινδύνου που εφαρμόζουν.
Έκθεση σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου και κρατικά ομόλογα λοιπών χωρών
Τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι το σύνολο των τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου (συμπεριλαμβανομένων των εντόκων γραμματίων) που διακρατούν οι ελληνικές τράπεζες στα χαρτοφυλάκιά τους ανήλθε τον Ιούνιο του 2026 σε 34,7 δισ. ευρώ (9% του ενεργητικού τους), αυξημένο κατά 564,6 εκατ. ευρώ (1,7%) σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025, και υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία (16,5 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2019).
Ειδικότερα, η αξία του χαρτοφυλακίου τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου που διακρατεί ο τραπεζικός τομέας σε χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην εύλογη αξίαπαρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη σε 4,7 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, αποτελώντας το 1,2% του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών.
Όπως σημειώνει η ΤτΕ, στο πλαίσιο της αξιολόγησης του επιτοκιακού κινδύνου του χαρτοφυλακίου ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, σύμφωνα με τη σύνθεσή του τον Ιούνιο του 2026, μια δυνητική αύξηση του γενικού επιπέδου των επιτοκίων κατά 1 μονάδα βάσης θα επέφερε ζημία ύψους 25 εκατ. ευρώ για το σύνολο των ελληνικών τραπεζών, έναντι ζημίας 25,4 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.
Αντίστοιχα, η επίδραση μιας δυνητικής αύξησης των πιστωτικών περιθωρίων (creditspreads) κατά 1 μ.β. θα επέφερε ζημία ύψους 26,9 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, έναντι ζημίας ύψους 27,2 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριοτου 2025.
Εντούτοις, όπως σημειώνει η ΤτΕ, η επίπτωση στα αποτελέσματα ή τα κεφάλαια των τραπεζών θα περιοριζόταν σε ζημία ύψους 2,1 εκατ. ευρώ σε καθεμία περίπτωση για τις προαναφερθείσες μεταβολές επιτοκίων, που αφορά τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου οι οποίοι αποτιμώνται στην εύλογη αξία και των οποίων η μεταβολή αξίας αποτυπώνεται άμεσα στα κεφάλαια ή τα κέρδη χρήσης.
Η αξία των κρατικών ομολόγων λοιπών χωρών (εκτός Ελλάδος) που διακρατούν οι τραπεζικοί όμιλοι ανήλθε σε 42,9 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026. Η αύξηση αυτή κατά περίπου 9,3 δισ. ευρώ (ή 27,8%) σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025 τροφοδοτήθηκε από νέες αγορές, οι οποίες αφορούν κατά κύριο λόγο εκδόσεις χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και της Ομάδας των 10 (G10).
Έκθεση σε μη κρατικά ομόλογα
Πέραν των κρατικών ομολόγων, οι τράπεζες διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους ομόλογα εκδόσεως υπερεθνικών οργανισμών, τραπεζικά ομόλογα, εταιρικά ομόλογα, καθώς και ομόλογα εκδόσεως μη τραπεζικών χρηματοοικονομικών οργανισμών.
Τον Ιούνιο του 2026 η αξία των ομολόγων υπερεθνικών οργανισμών διαμορφώθηκε σε 2,2 δισ. ευρώ (αυξημένη κατά 395,3 εκατ. ευρώ ή 22,2%), των τραπεζικών ομολόγων σε 7,9 δισ. ευρώ (αυξημένη κατά 316,1 εκατ. ευρώ ή 4,1%), ενώ των εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε σε 5,1 δισ. ευρώ (αυξημένη κατά 902,3 εκατ. ευρώ ή 21,5%).
Παράλληλα, οι τράπεζες διατηρούν και λοιπά ομόλογα, κυρίως μη τραπεζικών χρηματοοικονομικών οργανισμών, ύψους 2,9 δισ. ευρώ.
Έκθεση σε μετοχικούς τίτλους, αμοιβαία κεφάλαια και λοιπές συμμετοχές
Η αξία των μετοχικών τίτλων, αμοιβαίων κεφαλαίων και λοιπών συμμετοχών που διακρατεί ο τραπεζικός τομέας σημείωσε αύξηση σε απόλυτους όρους.
Συγκεκριμένα, τον Ιούνιο του 2026 οι τράπεζες κατείχαν μετοχικούς τίτλους, συμμετοχές και μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων συνολικής αξίας περίπου 5,4 δισ. ευρώ, ήτοι 1,4% του συνολικού ενεργητικού του τραπεζικού τομέα, έναντι 5,1 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.
Η έκθεση σε συνάλλαγμα
Η ανοικτή συναλλαγματική θέση των ελληνικών τραπεζών ανήλθε σε 779 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, μειωμένη κατά 265,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025. Οι ελληνικές τράπεζες τον Ιούνιο του 2026 είχαν ανοικτές συναλλαγματικές θέσεις 124 εκατ. ευρώ σε ελβετικά φράγκα, 104 εκατ. ευρώ σε δολάρια ΗΠΑ και 46 εκατ. ευρώ σε λίρες Αγγλίας.
Η σχετικά μικρή έκθεσή τους στα παραπάνω κύρια νομίσματα οφείλεται τόσο στο γεγονός ότι για τη χρηματοδότηση στοιχείων ενεργητικού σε ξένο νόμισμα χρησιμοποιούνται καταθέσεις στο ίδιο νόμισμα, όσο και στη χρήση παραγώγων προϊόντων ανταλλαγής συναλλάγματος (π.χ. FXswaps, crosscurrencyswaps), με αποτέλεσμα να μετριάζεται σημαντικά ο συναλλαγματικός κίνδυνος.
Επιπρόσθετα, η ανοικτή συναλλαγματική θέση των ελληνικών τραπεζών σε νομίσματα χωρών όπου εδρεύουν οι θυγατρικές τους μειώθηκε, κυρίως λόγω νέων συναλλαγών αντιστάθμισης μέσω παραγώγων, καθώς και λόγω της ένταξης της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ, με αποτέλεσμα να μετατραπούν οι θέσεις των θυγατρικών στη χώρα αυτή σε ευρώ, μηδενίζοντας ουσιαστικά τη σχετική έκθεση.
Σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, η έκθεση των τραπεζών σε ελβετικά φράγκα (CHF) αυξήθηκε κατά 76,1 εκατ. ευρώ και σε λίρες Αγγλίας (GBP) κατά 16,5 εκατ. ευρώ, ενώ μειώθηκε σε δολάρια ΗΠΑ (USD) κατά 9,5 εκατ. ευρώ.
Πόσο ευαίσθητα είναι χρεόγραφα και παράγωγα στις μεταβολές των επιτοκίων
Όπως αναφέρει η ΤτΕ, από την αξιολόγηση του επιτοκιακού κινδύνου του χαρτοφυλακίου χρεογράφων και παραγώγων του τραπεζικού τομέα προκύπτει ότι μια αύξηση των επιτοκίων κατά 1 μ.β. για τα χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην εύλογη αξία (fairvalue) και των οποίων η αξία ανερχόταν σε 14,7 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, θα επέφερε ζημία ύψους 3,8 εκατ. ευρώ.
Σε επίπεδο συνόλου χαρτοφυλακίων χρεογράφων και παραγώγων, δηλαδή περιουσιακών στοιχείων αποτιμώμενων τόσο σε εύλογη αξία όσο και στο αποσβεσμένο κόστος, η αύξηση των επιτοκίων κατά 1 μ.β. δύναται να προκαλέσει ζημία ύψους 38,8 εκατ. ευρώ, με στοιχεία Ιουνίου 2026.
Αντίστοιχα, η επίδραση της αύξησης των πιστωτικών περιθωρίων κατά 1 μ.β. (CS01) αναμένεται να επιφέρει ζημία ύψους 6,6 εκατ. ευρώ για τα χαρτοφυλάκια που αποτιμώνται στην εύλογη αξία, ενώ συνολικά για όλα τα χαρτοφυλάκια η ενδεχόμενη ζημία ανέρχεται σε περίπου 62,9 εκατ. ευρώ.
