Η αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην υγεία απο τις χημικές ουσίες PFAS οδηγεί τους κατασκευαστές air fryer και αντικολλητικών τηγανίων σε σταδιακή κατάργηση των αντικολλητικών επιστρώσεων Teflon, προκειμένου να αποτραπούν οι κίνδυνοι εκπομπής τοξικών αναθυμιάσεων.
Η δημοφιλία των συσκευών και η ανησυχία για τα PFAS
Οι συσκευές air fryer καταγράφουν αλματώδη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία, καθώς το 70% των νοικοκυριών στις ΗΠΑ κατέχει ή σκοπεύει να αποκτήσει μία. Προσφέρουν ταχύτερο μαγείρεμα με λιγότερο λάδι, ωστόσο οι περισσότερες φέρουν καλάθια με χημική αντικολλητική επίστρωση, εγείροντας προβληματισμούς για τους κινδύνους υγείας εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τα PFAS. Το ποιοτικό Teflon και τα συνθετικά φθοροπολυμερή διατηρούν την ασφάλειά τους στα τρόφιμα, υπό την προϋπόθεση ότι οι χρήστες δεν τα υπερθερμαίνουν και δεν φθείρουν την επιφάνεια.
Τι είναι η ασθένεια της γρίπης teflon
Έρευνα της Washington Post αποκάλυψε αυξημένο αριθμό κρουσμάτων «γρίπης Teflon» (polymer fume fever) το 2023. Η νόσος προκύπτει όταν οι χρήστες εισπνέουν τοξικές αναθυμιάσεις από αντικολλητικά σκεύη που καίγονται ή υπερθερμαίνονται. Υπό κανονικές συνθήκες, οι επιστρώσεις δεν συνιστούν κίνδυνο. Όταν όμως η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 260°C, οι αυξημένες εκπομπές ρύπων προκαλούν συμπτώματα όπως πυρετό, ρίγη, μυϊκή ένταση και πονοκέφαλο, τα οποία ξεκινούν εντός 12 έως 24 ωρών. Τα αντικολλητικά σκεύη κατασκευάζονται από πολυτετραφθοροαιθυλένιο (PTFE), υλικό που ανήκει στα «παντοτινά χημικά» επειδή απαιτεί δεκαετίες ή αιώνες για να διασπαστεί.
Αλλαγή υλικών από τους κατασκευαστές
Η πλειονότητα των air fryer της αγοράς χρησιμοποιεί Teflon ή παρόμοιες επιστρώσεις, οι οποίες καταστρέφονται από μεταλλικά εργαλεία και σκληρά σφουγγάρια. Η βιομηχανία πλέον στρέφεται σε υλικά απαλλαγμένα από τοξικές ουσίες. Εταιρείες όπως η Ninja, η Cosori και η Fritairre λανσάρουν μοντέλα με καλάθια από γυαλί ή κεραμικό χωρίς PFAS. Εκπρόσωπος της Ninja δήλωσε ότι η εταιρεία αποσύρει σταδιακά τα καλάθια με χημική επικάλυψη, αντικαθιστώντας τα με κεραμικές και γυάλινες επιφάνειες, παρότι τείνουν να είναι πιο ακριβές.
Διαχείριση θερμοκρασιών και μέτρα προστασίας
Ένα καλάθι air fryer προκαλεί «γρίπη Teflon» μόνο εάν διατηρήσει θερμοκρασία άνω των 260°C για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Σχεδόν όλες οι συσκευές στην αγορά δεν υπερβαίνουν τους 200°C έως 240°C για να αποτρέψουν τον συγκεκριμένο κίνδυνο. Στις περιπτώσεις που μια συσκευή διαθέτει ρύθμιση άνω των 260°C, οι καταναλωτές οφείλουν να αποφεύγουν τη χρήση σε αυτά τα επίπεδα ή να προχωρήσουν σε αντικατάστασή της, καθώς οι φυσικές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας καθιστούν τη χρήση επικίνδυνη. Τέλος, οι ειδικοί υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα χρήσης μαλακών εργαλείων (ξύλο ή σιλικόνη) για να μην αποκολληθούν υπολείμματα χημικών στα τρόφιμα.
