Το καρπούζι αποτελεί μία από τις πιο δημοφιλείς διατροφικές επιλογές τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς είναι δροσιστικό, ενυδατικό και ελαφρύ. Η περιεκτικότητά του σε νερό φτάνει το 92%, έχει χαμηλές θερμίδες και σημαντικές βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά, οπότε θεωρείται, και καταρχήν είναι, μια υγιεινή εναλλακτική επιλογή σε σχέση τα γλυκά και τα επιδόρπια που περιέχουν ζάχαρη.
Ωστόσο η ολοένα και πιο συχνή πρακτική των σούπερ μάρκετ να διαθέτουν καρπούζια κομμένα στη μέση ή σε μεγάλα κομμάτια, τυλιγμένα με πλαστική μεμβράνη, προβληματίζει τους ειδικούς σε θέματα ασφάλειας τροφίμων. Η συγκεκριμένη επιλογή αν και έχει το πλεονέκτημα να διευκολύνει τους καταναλωτές και να περιορίζει τη σπατάλη τροφίμων, μπορεί να κρύβει κινδύνους όταν δεν τηρούνται οι κατάλληλες συνθήκες συντήρησης.
Πρόβλημα η έκθεση των κομμένων φρούτων σε θερμοκρασία δωματίου
Σύμφωνα με την ισπανική Οργάνωση Καταναλωτών και Χρηστών, τα κομμένα καρπούζια που εκτίθενται σε πάγκους χωρίς ψύξη είναι πιο ευάλωτα σε μόλυνση. Αυτό συμβαίνει επειδή η φλούδα, που λειτουργεί ως φυσικό προστατευτικό περίβλημα, έχει πλέον αφαιρεθεί και η σάρκα του φρούτου μένει εκτεθειμένη σε βακτήρια.
Ο κίνδυνος προέρχεται από την καλοκαιρινή ζέστη αλλά και από την καθαριότητα του μαχαιριού, της επιφάνειας κοπής και γενικότερα των συνθηκών χειρισμού. Αν τα εργαλεία κοπής δεν έχουν απολυμανθεί σωστά ή αν το φρούτο έρθει σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες, μπορεί να μεταφερθούν στη σάρκα του μικροοργανισμοί που προκαλούν τροφιμογενείς λοιμώξεις.
Μελέτη της Ισπανικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Τροφίμων και Διατροφής επισημαίνει ότι τα κομμένα φρούτα έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής και μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης βακτηρίων, όπως η σαλμονέλα, η λιστέρια και το E. coli. Για τον λόγο αυτό, τονίζουν ότι τα κομμένα καρπούζια δεν θα πρέπει να παραμένουν εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η παραμονή τους στο σημείο πώλησης για περισσότερες από τρεις ώρες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αλλοίωσης και μόλυνσης, ιδιαίτερα όταν το φρούτο είναι πολύ ώριμο.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Οι καταναλωτές που επιλέγουν να αγοράσουν κομμένο καρπούζι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Καλό είναι να αποφεύγουν κομμάτια που δείχνουν υπερβολικά ώριμα, έχουν ρωγμές, χτυπήματα ή αλλοιώσεις. Επίσης, μετά την αγορά, το φρούτο πρέπει να μεταφέρεται όσο το δυνατόν γρηγορότερα στο σπίτι και να μπαίνει άμεσα στο ψυγείο.
Αν δεν καταναλωθεί ολόκληρη η ποσότητα, το υπόλοιπο πρέπει να καλύπτεται καλά με μεμβράνη ή να φυλάσσεται σε καθαρό δοχείο που κλείνει αεροστεγώς. Η ψύξη είναι απαραίτητη, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η υγιεινή στο σπίτι. Τα ολόκληρα καρπούζια και πεπόνια πρέπει να πλένονται καλά πριν κοπούν, καθώς η φλούδα τους μπορεί να φέρει μικρόβια από το χώμα, το νερό ή τη μεταφορά. Κατά την κοπή, συνιστάται να χρησιμοποιούνται καθαρά μαχαίρια και ξεχωριστές επιφάνειες κοπής, ώστε να αποφεύγεται η διασταυρούμενη μόλυνση από ωμό κρέας, ψάρια ή θαλασσινά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Τα πεπόνια, τα καρπούζια και άλλα αντίστοιχα φρούτα έχουν συνδεθεί διεθνώς με περιστατικά τροφιμογενών νοσημάτων. Παθογόνοι μικροοργανισμοί, όπως η σαλμονέλα, το εντεροαιμορραγικό E. coli, ο νοροϊός και η λιστέρια, μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που κυμαίνονται από γαστρεντερικές ενοχλήσεις έως σοβαρότερες επιπλοκές.
Μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται από τις ευάλωτες ομάδες, όπως τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Σε περίπτωση υψηλού πυρετού, επίμονης διάρροιας, αίματος στα κόπρανα, παρατεταμένου εμετού ή συμπτωμάτων αφυδάτωσης, οι ειδικοί συνιστούν επικοινωνία με γιατρό.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το καρπούζι παραμένει μια υγιεινή και δροσιστική επιλογή για το καλοκαίρι, αρκεί να τηρούνται βασικοί κανόνες ασφάλειας. Όταν αγοράζεται κομμένο, χρειάζεται προσοχή στην εικόνα του προϊόντος, στον χρόνο μεταφοράς και κυρίως στη σωστή ψύξη του ως την κατανάλωση.
