Κατηγορηματικά αντίθετη στο τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει η Αίγυπτος, απορρίπτοντας παράλληλα το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων με την Τουρκία για συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Τη θέση αυτή διατύπωσε ο νέος πρέσβης της Αιγύπτου στην Ελλάδα, Μουράντ Μουράντ, με αποκλειστικές δηλώσεις του στα Παραπολιτικά, την ώρα που η Αθήνα εντείνει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα επιχειρεί να προσεγγίσει το Κάιρο μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης, προβάλλοντας τα πιθανά οφέλη μιας συμφωνίας ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου.
Μάλιστα, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας έχει υποστηρίξει ότι μια τέτοια συμφωνία θα εξασφάλιζε στην Αίγυπτο περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε σύγκριση με μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα.
Αιγύπτιος πρέσβης: «Καταδικάζουμε το τουρκολιβυκό μνημόνιο»
Η απάντηση του Καΐρου, πάντως, όπως αποτυπώνεται στις δηλώσεις του Αιγύπτιου διπλωμάτη στα Παραπολιτικά, είναι ξεκάθαρη.
«Οι Τούρκοι προσπαθούν να μας δικαιολογήσουν τη συμφωνία που έκαναν με τους Λίβυους, αλλά σε καμία περίπτωση δεν συζητάμε για τουρκο-αιγυπτιακή συμφωνία. Εμείς καταδικάζουμε το τουρκολιβυκό μνημόνιο», δηλώνει ο Μουράντ Μουράντ.
Ο ίδιος υπογραμμίζει το επίπεδο των διμερών σχέσεων, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα και η Αίγυπτος είναι φίλες χώρες» και πως η μεταξύ τους σχέση είναι «ειλικρινής».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τοποθετήσεις του για την προοπτική επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020 προς τα ανατολικά, στην περιοχή του Καστελλόριζου.
«Δεν έχουμε ακόμη ημερομηνία, αλλά εκφράστηκε δημοσίως η πολιτική βούληση κι αυτό είναι σημαντικό», επισημαίνει ο Αιγύπτιος πρέσβης.
Η πιθανή διεύρυνση της συμφωνίας αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο θεωρεί ότι παραβιάζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη στον ΟΗΕ
Το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου τέθηκε και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε χάρτη της επίμαχης συμφωνίας, αναδεικνύοντας την παράκαμψη ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων και η Κρήτη.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρεμπόδιση νόμιμων δραστηριοτήτων στην περιοχή.
«Η Τουρκία και η Λιβύη έχουν προσπαθήσει να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, ωσάν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις δεν πρέπει να αποτελέσουν εμπόδιο για στρατηγικά έργα συνδεσιμότητας και οικονομικής ανάπτυξης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου
Η διπλωματική αντιπαράθεση συνδέεται άμεσα και με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI).
Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη στο Ηράκλειο, αναμένοντας την έκδοση της ελληνικής NAVTEX που θα επιτρέψει την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Η Τουρκία έχει ζητήσει γραπτή ενημέρωση για τις εργασίες, με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος να αναφέρουν ότι αυτή ενδέχεται να παρασχεθεί από τη γαλλική πλευρά.
Η Αθήνα, πάντως, διαχωρίζει πλήρως την ενημέρωση από οποιαδήποτε διαδικασία αδειοδότησης.
«Δεν θα ζητηθεί καμία άδεια από καμία άλλη Αρχή κανενός άλλου κράτους πέραν του ελληνικού και θα ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία απλής ενημέρωσης στο σύνολο των κρατών που σχετίζονται, κάτι που δεν παράγει καμία νομική συνέπεια», έχει ξεκαθαρίσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Οι κινήσεις Γεραπετρίτη και η αμερικανική παρέμβαση
Σημαντική είναι και η διπλωματική κινητικότητα του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος έχει θέσει το θέμα στις επαφές του με διεθνείς αξιωματούχους.
Μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Νέα Υόρκη, ο Έλληνας υπουργός επισήμανε ότι οι θαλάσσιες ζώνες δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγματευτικού πλειστηριασμού.
Παράλληλα, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες των Παραπολιτικών, κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ πραγματοποίησε σημαντική τηλεφωνική επικοινωνία σε υψηλό επίπεδο με την αμερικανική πλευρά.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε προηγουμένως εκφράσει την αντίθεσή του στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη προκλητική και μη εποικοδομητική.
Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, διατήρησε την πάγια θέση της υπέρ του διαλόγου μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, υπογραμμίζοντας ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.
