ΑΒ-Μασούτης: Η μάχη της Κρήτης, οι καραμπόλες και το κυνήγι του franchise

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες της μικρής και μεσαίας λιανικής υπό καθεστώς franchise

Γιάννης Μασούτης, Πρόεδρος Δ. Μασούτης - Νίκος Λαβίδας,CEO ΑΒ Βασιλόπουλος @eurokinissi

Νέες ισορροπίες διαμορφώνονται στην αγορά των σούπερ μάρκετ της Κρήτης, με την εξαγορά της Κρητικός από τη Μασούτης  να ανοίγει έναν δεύτερο κύκλο ανταγωνισμού για τα συνεργαζόμενα καταστήματα, τη χονδρική και την ιδιωτική ετικέτα. Η ενοποίηση των δικτύων φέρνει στο ίδιο επιχειρηματικό σχήμα διαφορετικές εμπορικές συνεργασίες, ενώ η ΑΒ Βασιλόπουλος επιδιώκει να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που δημιουργούνται για να ενισχύσει την παρουσία της στο νησί και όχι μόνο, αξιοποιώντας τα καταστήματα που θα βγουν εκτός του δικτύου της Μασούτης λόγω της σχετικής δέσμευσης που έχει θέσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο εξαγοράς της Κρητικός.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ανεξάρτητοι επιχειρηματίες της μικρής και μεσαίας λιανικής. Το ποιος θα τους προμηθεύει, με ποιες τιμές, ποια προϊόντα και υπό ποιο εμπορικό σήμα εξελίσσεται σε καθοριστικό πεδίο αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, οι ανακατατάξεις σε πρόσωπα και διοικητικές αρμοδιότητες επιταχύνουν τις εξελίξεις, καθώς έμπειρα στελέχη μετακινούνται μεταξύ ανταγωνιστικών σχημάτων, μεταφέροντας γνώση των τοπικών δικτύων και των αναγκών των συνεργατών.

Ο ρόλος Σωμαράκη μετά τη φυγή από τον Μασούτη και τη συνεργασία με ΑΒ

Χαρακτηριστική είναι η μετακίνηση του Γιώργου Σωμαράκη στην ΑΒ Βασιλόπουλος, με αντικείμενο την ανάπτυξη του δικτύου franchise, μετά την αποχώρησή του από τον διευρυμένο όμιλο Μασούτη. Ο Σωμαράκης προέρχεται από την Κρητικός και διαθέτει πολυετή παρουσία στην κρητική αγορά, έχοντας συνδεθεί με τη λειτουργία και την ανάπτυξη του δικτύου καταστημάτων franchise CRM Αριάδνη.

Η συγκεκριμένη προσθήκη αποκτά ιδιαίτερο βάρος για την ΑΒ. Πρόκειται για στέλεχος που γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες της τοπικής χονδρικής, τις εμπορικές σχέσεις των ανεξάρτητων καταστημάτων και τα σημεία στα οποία ένας επαγγελματίας μπορεί να αναζητήσει διαφορετική πρόταση συνεργασίας. Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι η παρουσία του ενισχύει τις δυνατότητες προσέγγισης καταστηματαρχών franchise της Μασούτης, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετοί επανεξετάζουν τους όρους προμήθειας και τη θέση τους στα δίκτυα με τα οποία συνεργάζονται.

Η ΑΒ έχει, άλλωστε, τοποθετήσει το franchise στον πυρήνα της ανάπτυξής της. Για το 2026 έχει ανακοινώσει σχεδιασμό δημιουργίας 100 νέων καταστημάτων δικαιόχρησης, δίνοντας έμφαση στις αστικές και τουριστικές περιοχές. Η Κρήτη προσφέρει πεδίο για αυτή τη στρατηγική, συνδυάζοντας σταθερή τοπική κατανάλωση, τουριστική ζήτηση και εκτεταμένη παρουσία ανεξάρτητων επιχειρήσεων λιανικής.

Παράλληλα, η ΑΒ διεκδικεί τα καταστήματα που υποχρεούται να εκποιήσει η Μασούτης στο πλαίσιο των δεσμεύσεων προς υλοποίηση που έχει θέσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού για την εξαγορά της Κρητικός. Έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για το σύνολο των έξι εταιρικών σημείων που περιλαμβάνονται στη σχετική διαδικασία, ανάμεσά τους καταστήματα του πρώην δικτύου Κρητικός. Η εκδήλωση ενδιαφέροντος, πάντως, δεν συνιστά ολοκληρωμένη εξαγορά.

Για την κρητική αγορά ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κατάστημα της Κρητικός στο Ατσιπόπουλο Ρεθύμνου, επιφάνειας 760 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο περιλαμβάνεται στα προς εκποίηση σημεία. Τα υπόλοιπα πέντε βρίσκονται στη Χαλκιδική. Συνολικά, η δέσμευση αφορά πέντε καταστήματα της Κρητικός και ένα της Μασούτης.

Υπάρχει, ωστόσο, και δεύτερη δεξαμενή δυνητικών συνεργατών. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει προβλέψει τη διακοπή χρήσης των σημάτων του ομίλου Μασούτη σε 47 συνεργαζόμενα καταστήματα, ορισμένα από τα οποία βρίσκονται στην Κρήτη, μεταξύ άλλων στον Εσταυρωμένο, στο Πάνορμο, στο Μιξόρρουμα και στην Επισκοπή Ρεθύμνου. Μπορούν, μάλιστα, εφόσον το επιλέξουν, να διατηρήσουν σχέση χονδρικής προμήθειας με την αλυσίδα, υπό τις προϋποθέσεις της απόφασης.

Αυτό το περιβάλλον δημιουργεί ανταγωνισμό τόσο για την ταμπέλα όσο και για το τιμολόγιο προμήθειας. Ένας ανεξάρτητος καταστηματάρχης θα αξιολογήσει την τιμή αγοράς, τις εκπτώσεις, τις επιστροφές, την πίστωση, τη συχνότητα παραδόσεων και τη δυνατότητα πρόσβασης σε ανταγωνιστικά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Η τελική απόφαση μπορεί να επηρεάσει τη μετακίνηση τζίρου μεταξύ των μεγάλων προμηθευτικών δικτύων, ακόμη και όταν το κατάστημα διατηρεί την τοπική του επωνυμία.

Ο ρόλος του Γιάννη Πηλίδη

Στην πλευρά της Μασούτης, η ανάληψη καθηκόντων γενικού διευθυντή Χονδρικής και συμβούλου διοίκησης από τον Γιάννη Πηλίδη πρώην μέτοχο των Συνεργαζόμενων Παντοπωλών, με ευρύτατο δίκτυο καταστημάτων franchise που εξαγοράστηκαν από τον Κρητικό και πλέον βρίσκονται στην ομπρέλα της Μασούτης, αποτυπώνει τη σημασία που αποκτά η συγκράτηση και ανάπτυξη των συνεργασιών. Ο πρώην επικεφαλής των Συνεργαζόμενων Παντοπωλών αναλαμβάνει ένα σύνθετο χαρτοφυλάκιο, στο οποίο συνυπάρχουν διαφορετικά σήματα και μοντέλα εφοδιασμού. Η καταγραφή του περασμένου Ιουλίου εμφάνιζε 553 συνεργαζόμενα σημεία στα σχετικά δίκτυα του διευρυμένου ομίλου.

 Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ρεπορτάζ, οι παρεμβάσεις στην Κρήτη περιλαμβάνουν στενότερο συντονισμό με την κεντρική διοίκηση και επανεξέταση της οργάνωσης των εμπορικών δραστηριοτήτων. Στον σχεδιασμό εντάσσεται και η δημιουργία Grand Μασούτης στο Ηράκλειο. Μια τέτοια κίνηση θα ενισχύσει τον άμεσο ανταγωνισμό των εταιρικών καταστημάτων με την υπόλοιπη τοπική αγορά, καθιστώντας περισσότερο ορατές τις διαφορές τιμών μεταξύ των δικτύων.

Το «παιχνίδι» της ιδιωτικής ετικέτας

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η σημασία της ιδιωτικής ετικέτας. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εμπορικές σχέσεις στην περιοχή, η διάθεση προϊόντων «Μασούτης από τον τόπο μας» και «Mr Grand» μέσω διαφορετικών διαδρομών εφοδιασμού προκαλεί συζητήσεις για τους όρους συνεργασίας και την ανταγωνιστικότητα των τελικών τιμών.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν διαφοροποιήσεις που, σε ορισμένες περιπτώσεις προϊόντων και εμπορικών όρων, φθάνουν περίπου το 15% σε βάρος σημείων που εξυπηρετούνται μέσω της αλυσίδας Φαιστός, η οποία αγοράζει ιδιωτική ετικέτα της Μασούτης μέσω του ΣΥΝΚΑ, ο οποίος έχει κάνει κοινή εταιρεία με συμμετοχή 50-50 με τον Μασούτη στην Κρήτη για τη διαχείριση του δικτύου λιανικής.

Η Φαιστός αποτελεί διακριτό επιχειρηματικό σχήμα και δεν πρέπει να συγχέεται με εταιρικό δίκτυο της Μασούτης. Η συνεργασία της με τη ΣΥΝΚΑ έχει παρουσιαστεί δημόσια, με συνάντηση των διοικήσεων τον Ιούλιο του 2025 και αναφορές σε περαιτέρω ανάπτυξη της εμπορικής τους σχέσης.  Με την ενσωμάτωση της Κρητικός, όμως, η Μασούτης αποκτά παράλληλη παρουσία μέσω της CRM Αριάδνη, η οποία εμφανίζεται στην εταιρική της ιστοσελίδα ως υποκατάστημα Ηρακλείου της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός.

 Κατά τις πληροφορίες του ρεπορτάζ, αυτή η επικάλυψη δημιουργεί πίεση για επαναπροσδιορισμό των σχέσεων μεταξύ Μασούτη, ΣΥΝΚΑ και των συνεργαζόμενων σχημάτων στον τομέα αγοράς προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Στο τραπέζι βρίσκονται οι όροι πρόσβασης στην ιδιωτική ετικέτα, η διαδρομή εφοδιασμού και το κόστος που προσθέτει κάθε ενδιάμεσο στάδιο. Η ανάπτυξη περισσότερο διακριτής γκάμας προϊόντων για επιμέρους δίκτυα αποτελεί μία από τις πιθανές εμπορικές απαντήσεις, χωρίς να υπάρχει προς το παρόν οριστική απόφαση αποκλεισμού κάποιου συνεργάτη από τις υφιστάμενες σειρές προϊόντων.