Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει να προκαλεί ολοένα και πιο έντονους κραδασμούς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, με τον ΟΠΕΚ και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) να προειδοποιούν πλέον ανοιχτά για σοβαρές απώλειες προσφοράς, ταχεία μείωση αποθεμάτων και αυξημένο κίνδυνο νέας έκρηξης στις τιμές του πετρελαίου μέσα στους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκθέσεις των δύο οργανισμών, η παραγωγή πετρελαίου των χωρών του ΟΠΕΚ υποχώρησε δραματικά μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και τους περιορισμούς στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Τεράστιες απώλειες στην παραγωγή πετρελαίου
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο τον Απρίλιο η παραγωγή του ΟΠΕΚ μειώθηκε κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, μετά τη βουτιά των 7,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως που είχε προηγηθεί τον Μάρτιο. Συνολικά, οι απώλειες παραγωγής από την έναρξη της κρίσης εκτιμώνται πλέον κοντά στα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή πάνω από το 30% της συνολικής παραγωγικής δυναμικότητας του καρτέλ.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που παρουσιάζει ο IEA για τα παγκόσμια αποθέματα. Ο οργανισμός εκτιμά ότι οι συνολικές απώλειες προσφοράς από τις χώρες του Περσικού Κόλπου έχουν ήδη ξεπεράσει σωρευτικά το 1 δισ. βαρέλια, ενώ περισσότερο από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως παραμένουν εκτός αγοράς λόγω των περιορισμών στη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά.
Η παγκόσμια αγορά, σύμφωνα με τον IEA, θα παραμείνει ελλειμματική τουλάχιστον έως το τέλος του 2026, παρά το γεγονός ότι η χρονιά ξεκίνησε με σχετική υπερπροσφορά. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η κατάσταση θα ήταν ακόμη πιο δύσκολη αν οι μεγάλες οικονομίες δεν διέθεταν ήδη στρατηγικά αποθέματα ασφαλείας.
Ταχύτατη μείωση αποθεμάτων
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 250 εκατ. βαρέλια μέσα σε μόλις δύο μήνες — τον Μάρτιο και τον Απρίλιο — γεγονός που αντιστοιχεί σε απώλειες περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Πρόκειται για έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς απομείωσης αποθεμάτων που έχουν καταγραφεί την τελευταία δεκαετία.
Παράλληλα, ο ΟΠΕΚ αναθεώρησε προς τα κάτω και τις προβλέψεις για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου το 2026. Η νέα εκτίμηση κάνει λόγο για αύξηση περίπου 1,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς οι υψηλές τιμές καυσίμων αρχίζουν να επηρεάζουν την κατανάλωση και τη βιομηχανική δραστηριότητα σε αρκετές οικονομίες.
Εναλλακτικές διαδρομές για εξαγωγές πετρελαίου
Την ίδια ώρα, χώρες του Κόλπου επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης μέσω εναλλακτικών διαδρομών εξαγωγών. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αυξάνουν τη χρήση αγωγών και λιμανιών εκτός Ορμούζ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανεβάσει τις εξαγωγές αργού σε από τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, οι αγορές εξακολουθούν να φοβούνται ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση της αγοράς ενέργειας, ειδικά ενόψει της αυξημένης θερινής ζήτησης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός απώλειας αποθεμάτων, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να κινηθούν ξανά προς τα επίπεδα των 120 έως 140 δολαρίων το βαρέλι, επαναφέροντας φόβους για νέο παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ και επιβράδυνση της ανάπτυξης στις μεγάλες οικονομίες.
