Το Ιράν έχει περάσει τις τελευταίες εβδομάδες σε κατάσταση αυξημένης στρατιωτικής επιφυλακής, με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) να πραγματοποιούν εκτεταμένες ασκήσεις, μετακινήσεις πυραυλικών συστημάτων και αναδιάταξη δυνάμεων ενόψει του κινδύνου νέων επιθέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η Τεχεράνη εκτιμά ότι η εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει μετά τον πόλεμο της άνοιξης μπορεί να καταρρεύσει ανά πάσα στιγμή, ιδιαίτερα εάν αποτύχουν οι συνομιλίες για τα πυρηνικά και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν εντείνει τις ασκήσεις σε παράκτιες περιοχές του Περσικού Κόλπου, δίνοντας έμφαση σε σενάρια ναυτικού αποκλεισμού, επιθέσεων με drones και πυραυλικών πληγμάτων μεγάλης ακτίνας. Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν προσπαθεί να αποκαταστήσει μέρος των υποδομών που καταστράφηκαν από τις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές του Φεβρουαρίου και Μαρτίου.
Ιρανοί στρατιώτες σε άσκηση © EPA
Το ιρανικό οπλοστάσιο
Παρά τα σοβαρά πλήγματα που υπέστη, το ιρανικό πυραυλικό οπλοστάσιο εξακολουθεί να θεωρείται το βασικότερο αποτρεπτικό μέσο της χώρας. Η Τεχεράνη διατηρεί εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, μεταξύ των οποίων οι Fateh-110, Shahab-3, Emad και Khorramshahr, ενώ συνεχίζει να χρησιμοποιεί μεγάλους αριθμούς drones τύπου Shahed και Mohajer.
Αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές κατέστρεψαν αρκετές αποθήκες πυραύλων και εγκαταστάσεις παραγωγής, ωστόσο αναλυτές επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος των πυραυλικών συστημάτων παραμένει διασκορπισμένο σε υπόγειες εγκαταστάσεις και κινητές πλατφόρμες εκτόξευσης, δυσκολεύοντας τον πλήρη εντοπισμό τους.
Στον αεροπορικό τομέα, η κατάσταση είναι πιο δύσκολη για την Τεχεράνη. Η ιρανική πολεμική αεροπορία βασίζεται ακόμη σε μεγάλο βαθμό σε παλαιά αμερικανικά F-4 Phantom, F-5 και F-14 Tomcat από την εποχή του Σάχη, καθώς και σε ρωσικά MiG-29 και Su-24. Πολλά αεροσκάφη θεωρούνται επιχειρησιακά μειωμένων δυνατοτήτων λόγω ελλείψεων σε ανταλλακτικά και σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, ενώ και σε αριθμούς είναι πλέον πολύ περιορισμένα διότι δεν υπάρχει αναπλήρωση με νέες αγορές.
Ιρανός στρατιώτης εκτοξεύει φορητό αντιαρματικό βλήμα © EPA/HANDOUT
Παράλληλα, το Ιράν επιχειρεί να ενισχύσει την αεράμυνά του μέσω συστημάτων όπως τα Bavar-373, Khordad-15 και ρωσικά S-300, αν και σημαντικό μέρος του δικτύου αεράμυνας υπέστη πλήγματα στις πρόσφατες συγκρούσεις. Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ενεργοποιήσει εκ νέου αντιαεροπορικές μονάδες γύρω από την Τεχεράνη, το Μπαντάρ Αμπάς και κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ναυτικές δυνάμεις
Στη θάλασσα, το Ιράν εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στην ασύμμετρη στρατηγική του. Το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης διαθέτει εκατοντάδες μικρά ταχύπλοα σκάφη, εξοπλισμένα με πυραύλους, ρουκέτες και drones, τα οποία χρησιμοποιούνται για παρενοχλήσεις πλοίων και επιχειρήσεις «σμήνους» στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά τις αμερικανικές επιθέσεις που κατέστρεψαν αριθμό μικρών σκαφών τις προηγούμενες ημέρες, δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η περίφημη «mosquito fleet» του Ιράν παραμένει λειτουργική και εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή για τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Το ιρανικό ναυτικό διαθέτει υποβρύχια κλάσης Kilo ρωσικής κατασκευής, πυραυλακάτους και παράκτιες συστοιχίες αντιπλοϊκών πυραύλων Noor και Qader, ενώ έχουν αυξηθεί οι περιπολίες γύρω από τα Στενά του Ορμούζ μετά τις αμερικανικές επιχειρήσεις επαναφοράς της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Το Ιράν εξακολουθεί επίσης να διαθέτει τα μικρά υποβρύχια κλάσης Ghadir, ιρανικής κατασκευής με βορειοκορεατικές επιρροές στον σχεδιασμό, τα οποία θεωρούνται ιδανικά για επιχειρήσεις στα ρηχά νερά των Στενών του Ορμούζ και αποτελούν κρίσιμο στοιχείο της ασύμμετρης ναυτικής στρατηγικής που επιβάλλει στην περιοχή το καθεστώς.
Ηλεκτρονικός πόλεμος αλλά και σημαντική φθορά
Παράλληλα, η Τεχεράνη επενδύει σημαντικά στον ηλεκτρονικό πόλεμο και στις κυβερνοεπιχειρήσεις. Σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας, το Ιράν έχει αυξήσει τις κυβερνοεπιθέσεις εναντίον ισραηλινών και δυτικών στόχων, επιχειρώντας να αντισταθμίσει τη συμβατική στρατιωτική υπεροχή των αντιπάλων του.
Το βασικό πρόβλημα για το Ιράν παραμένει η φθορά που υπέστη η στρατιωτική του υποδομή κατά τον πόλεμο της άνοιξης. Οι ισραηλινές και αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν βάσεις, αποθήκες καυσίμων, ραντάρ, εγκαταστάσεις drones και σημεία διοίκησης, περιορίζοντας τις δυνατότητες ταχείας αντίδρασης της χώρας.
Ωστόσο, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι μπορεί ακόμη να επιβάλει υψηλό κόστος σε περίπτωση νέας σύγκρουσης, κυρίως μέσω πυραυλικών επιθέσεων, διατάραξης των ενεργειακών ροών και παρατεταμένου πολέμου φθοράς στην περιοχή.
Για αυτόν τον λόγο, οι τρέχουσες στρατιωτικές ασκήσεις των Φρουρών της Επανάστασης δεν αντιμετωπίζονται στη Δύση ως απλή επίδειξη ισχύος, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης προετοιμασίας για το ενδεχόμενο νέας πολεμικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
