Από διαχειρίστρια τροχαίου υλικού, η ΓΑΙΑΟΣΕ μετατρέπεται πλέον σταδιακά σε έναν από τους μεγαλύτερους φορείς διαχείρισης δημόσιου real estate στην Ελλάδα. Μετά τη μεταφορά της διαχείρισης του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού στον νέο ΟΣΕ και την αυτονομία που απέκτησε έπειτα από τη συγχώνευση ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ, η εταιρεία επιχειρεί να περάσει σε μια νέα φάση οργανωμένης αξιοποίησης της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας.
Το χαρτοφυλάκιο που διαχειρίζεται είναι τεράστιο και περιλαμβάνει περίπου 110.000 στρέμματα γης και 4.800 κτίρια συνολικής επιφάνειας άνω των 630.000 τετραγωνικών μέτρων. Πρόκειται για ένα μωσαϊκό ακινήτων που εκτείνεται από εμβληματικούς σταθμούς στο κέντρο της Αθήνας έως ανενεργές αποθήκες, παλιές σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις και εκτάσεις σε δεκάδες δήμους της χώρας. Η νέα στρατηγική της ΓΑΙΑΟΣΕ στοχεύει όχι μόνο στην αύξηση της αξίας αυτής της περιουσίας, αλλά και στην επαναφορά πολλών ακινήτων σε ενεργό ρόλο για τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία.
Οι σταθμοί στο επίκεντρο της στρατηγικής
Στο επίκεντρο της πολιτικής της εταιρείας βρίσκονται οι μεγάλοι Σιδηροδρομικοί Σταθμοί της χώρας, τους οποίους η διοίκηση αντιμετωπίζει ως τοπόσημα ιδιαίτερης λειτουργικής, ιστορικής και αναπτυξιακής σημασίας. Στόχος είναι η ανάδειξη εμβληματικών κτιρίων που μπορούν να αποκτήσουν νέα ζωή, μετατρεπόμενα σε ζωντανούς πυρήνες πολιτισμού, επιχειρηματικότητας και κοινωνικής δραστηριότητας.
Η ΓΑΙΑΟΣΕ υποστηρίζει ότι έχει ήδη ολοκληρώσει την απαραίτητη προετοιμασία και είναι έτοιμη να καταθέσει ώριμες προτάσεις σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, εντάσσοντας τις παρεμβάσεις αυτές στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό για τον σιδηρόδρομο και τις αστικές αναπλάσεις.
Το μεγάλο σχέδιο για τον Σταθμό Λαρίσης
Η πιο εμβληματική παρέμβαση αφορά τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών, τον γνωστό Σταθμό Λαρίσης, όπου η ΓΑΙΑΟΣΕ προωθεί τη δημιουργία ενός σύγχρονου πολυλειτουργικού κόμβου μεταφορών και αστικών δραστηριοτήτων.
Η εταιρεία δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος προς την αγορά, ανοίγοντας τον δρόμο για μία μεγάλη επενδυτική ανάπτυξη που θα συνδυάζει μεταφορικές υποδομές, εμπορικές δραστηριότητες, φιλοξενία, εστίαση, γραφεία και χώρους πρασίνου. Στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου κόμβου πλήρως ενταγμένου στον αστικό ιστό, με βελτιωμένη προσβασιμότητα και αναβαθμισμένους δημόσιους χώρους.
Το συνολικό ακίνητο του Ενιαίου Κεντρικού Σιδηροδρομικού Επιβατικού Σταθμού Αθηνών εκτείνεται σε περίπου 101.189 τ.μ., ενώ μόνο στην περιοχή του Σταθμού Αθηνών προβλέπονται σήμερα δέκα κτίρια συνολικής κάλυψης περίπου 1.784 τ.μ. Παράλληλα, η ΓΑΙΑΟΣΕ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενιαίας ανάπτυξης τόσο του Σταθμού Λαρίσης όσο και του παλαιού Σταθμού Πελοποννήσου, μέσω συνδυαστικής επενδυτικής πρότασης.
Η ειδική πολεοδομική μελέτη που βρίσκεται σε εξέλιξη προβλέπει μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση 100.000 τ.μ., μέγιστο ύψος κτιρίων 32 μέτρα και κάλυψη 40%, ενώ δίνεται η δυνατότητα ανάπτυξης ξενοδοχείων, εμπορικών καταστημάτων, χώρων εστίασης, γραφείων, πολιτιστικών χρήσεων, συνεδριακών χώρων και εγκαταστάσεων μεταφορών.
Παράλληλα, προωθείται κυκλοφοριακή μελέτη για την ευρύτερη περιοχή, που περιλαμβάνει νέους χώρους στάθμευσης αλλά και πεζογέφυρα η οποία θα ενώνει τις δύο πλευρές των σιδηροδρομικών γραμμών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει την αστική συνοχή σε μια περιοχή που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως «τομή» στον αστικό ιστό.
Στο πληροφοριακό υλικό που έχει παρουσιάσει η εταιρεία περιλαμβάνονται και ενδεικτικά φωτορεαλιστικά σχέδια ανάπτυξης με νέες δημόσιες πλατείες, εμπορικούς χώρους και εγκαταστάσεις φιλοξενίας, αποτυπώνοντας τη φιλοδοξία να μετατραπεί η περιοχή σε νέο αστικό κέντρο δραστηριοτήτων.
Η ΓΑΙΑΟΣΕ καλεί τους ενδιαφερόμενους επενδυτές να υποβάλουν προτάσεις έως τις 12 Ιουνίου 2026, ζητώντας στοιχεία για τις χρήσεις που προτείνουν, το εκτιμώμενο ύψος της επένδυσης, τη διάρκεια εκμετάλλευσης και την εμπειρία τους σε αντίστοιχα έργα.
Η αναγέννηση του Σταθμού Πελοποννήσου
Παράλληλα με το project του Σταθμού Λαρίσης, η ΓΑΙΑΟΣΕ προχωρά και στην αποκατάσταση του ιστορικού Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου, ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά σιδηροδρομικά κτίρια της χώρας.
Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται σε τρεις αλληλένδετους άξονες δράσης, που συνδυάζουν την προστασία, την αποκατάσταση και τη μελλοντική αξιοποίηση του μνημειακού κτιρίου.
Στις αρχές του 2026 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες άμεσων μέτρων προστασίας του ιστορικού κτιρίου, κατόπιν εγκρίσεων των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στη διασφάλιση της δομικής και λειτουργικής ακεραιότητας του σταθμού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη συνολική του αποκατάσταση.
Το επόμενο βήμα αφορά τη συνολική αποκατάσταση του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου. Στις 27 Απριλίου 2026 το Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΑΙΑΟΣΕ ενέκρινε την κατακύρωση διαγωνισμού για την εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών που περιλαμβάνουν ειδική αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη ενίσχυσης και αποκατάστασης βλαβών, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη και μελέτη φυτοτεχνικής διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου. Οι μελέτες αναμένεται να υποβληθούν προς έγκριση στο Υπουργείο Πολιτισμού εντός του έτους.
Παράλληλα, τον Φεβρουάριο του 2026 η ΓΑΙΑΟΣΕ δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος για τη μακροχρόνια αξιοποίηση του Σταθμού Πελοποννήσου, με στόχο τη δημιουργία ενός πόλου πολιτισμού και συνοδών ήπιων χρήσεων, με σεβασμό στην ιστορική και αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτιρίου.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Πελοποννήσου έχει χαρακτηριστεί έργο τέχνης και προστατεύεται από την πολιτιστική νομοθεσία. Για τη ΓΑΙΑΟΣΕ, η αποκατάσταση και επανένταξή του στον αστικό ιστό εντάσσεται στη συνολική στρατηγική ανάδειξης της σιδηροδρομικής κληρονομιάς της χώρας και μετατροπής της σε μοχλό πολιτιστικής, αστικής και οικονομικής ανάπτυξης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Παναγιώτης Μπαλωμένος, έχει δηλώσει ότι στόχος είναι η επαναφορά του σταθμού στη ζωή της πόλης, μετατρέποντάς τον σε «ζωντανό πυρήνα πολιτισμού και συνοδών ήπιων χρήσεων», προς όφελος των πολιτών και της ευρύτερης αστικής ανάπτυξης.
Οι παρεμβάσεις στην Περιφέρεια
Η στρατηγική της ΓΑΙΑΟΣΕ δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλες αστικές αναπτύξεις της Αθήνας. Η εταιρεία προωθεί παράλληλα μια σειρά συνεργασιών με δήμους και θεσμικούς φορείς σε όλη τη χώρα, επιχειρώντας να επαναφέρει ανενεργούς σιδηροδρομικούς χώρους σε ενεργό ρόλο για τις τοπικές κοινωνίες.
Στη Θεσσαλονίκη, όπου τα μεγάλα έργα υποδομής έχουν αυξήσει σημαντικά τις κυκλοφοριακές πιέσεις στο κέντρο της πόλης, η ΓΑΙΑΟΣΕ υπέγραψε σύμβαση παραχώρησης έκτασης περίπου δύο στρεμμάτων στον Εμπορικό Σιδηροδρομικό Σταθμό, απέναντι από το Δικαστικό Μέγαρο. Ο χώρος θα χρησιμοποιηθεί από τον Δήμο Θεσσαλονίκης ως προσωρινός χώρος στάθμευσης για την κάλυψη των αναγκών που δημιουργούνται λόγω των έργων του Flyover.
Στην Αλεξανδρούπολη η εταιρεία προχώρησε σε δεκαετή σύμβαση μίσθωσης με τον Δήμο για ακάλυπτη έκταση 1,5 στρέμματος εντός του ευρύτερου χώρου του Σιδηροδρομικού Σταθμού. Ο χώρος θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις δημοτικές εγκαταστάσεις που στεγάζονται στις ιστορικές αποθήκες του λιμανιού, συμβάλλοντας παράλληλα στην αναβάθμιση της περιοχής και στην επανένταξη ενός ανενεργού ακινήτου στον αστικό ιστό της πόλης.
Στη Στυλίδα η ΓΑΙΑΟΣΕ συνεργάζεται με τον Δήμο για μια ευρύτερη παρέμβαση αστικής αναζωογόνησης. Η συνεργασία αφορά εκτάσεις και κτίρια στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Στυλίδας και στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας. Προβλέπεται ανάπλαση ακάλυπτης έκτασης περίπου 9 στρεμμάτων στον σταθμό και ακόμη 7 στρεμμάτων στην Αγία Μαρίνα, ενώ παράλληλα προχωρά η μίσθωση δύο ανενεργών επί σειρά ετών κτιρίων συνολικού εμβαδού 360 τ.μ., τα οποία θα επανέλθουν σε λειτουργική χρήση για ανάγκες του Δήμου και της τοπικής κοινωνίας.
Στη Χαλκίδα, σε συνέχεια προηγούμενης συνεργασίας με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας για τον Σταθμό Ορεστιάδας, η ΓΑΙΑΟΣΕ υπέγραψε νέα δεκαπενταετή σύμβαση μίσθωσης με το ΤΕΕ για ακάλυπτη έκταση 6,1 στρεμμάτων και τρία κτίρια συνολικής επιφάνειας 700 τ.μ. κοντά στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Χαλκίδας. Τα κτίρια θα ανακαινιστούν ώστε να στεγάσουν υπηρεσίες του Επιμελητηρίου, επαναφέροντας σε χρήση υποδομές που για χρόνια παρέμεναν αναξιοποίητες.
Ο Σταθμός Καρυάς και η ιστορική μνήμη
Παράλληλα, η ΓΑΙΑΟΣΕ προχώρησε στην παραχώρηση της χρήσης του Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς και του περιβάλλοντος χώρου του στο Υπουργείο Πολιτισμού για 30 χρόνια. Ο Σταθμός Καρυάς, χαρακτηρισμένος ως ιστορικός τόπος, συνδέεται με τη μνήμη του Ολοκαυτώματος και αποτελεί σημείο ιδιαίτερης σημασίας για τη συλλογική ιστορική συνείδηση.
Μέσα από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιδιώκεται η διατήρηση και ανάδειξη του χώρου ως επισκέψιμου σημείου μνήμης και ιστορικής γνώσης για τις επόμενες γενιές.
Το μεγάλο ξεκαθάρισμα στα ακίνητα
Την ίδια στιγμή, η ΓΑΙΑΟΣΕ επιχειρεί να βάλει τάξη και στο πιο σύνθετο κομμάτι της διαχείρισης της σιδηροδρομικής περιουσίας, τις πολεοδομικές εκκρεμότητες, τις απαλλοτριώσεις, τις δεσμεύσεις γης και τις πιθανές οικονομικές υποχρεώσεις που συνδέονται με εκατοντάδες ακίνητα σε όλη τη χώρα.
Η εταιρεία προκήρυξε ανοιχτό διαγωνισμό για έναν εκτεταμένο και εξειδικευμένο τεχνικό έλεγχο, που θα περιλαμβάνει τη διερεύνηση και αξιολόγηση όλων των πολεοδομικών πράξεων που επηρεάζουν τα ακίνητά της. Συγκεκριμένα, θα εξεταστούν εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια, πράξεις εφαρμογής, πράξεις αναλογισμού, προσκυρώσεις και λοιπές διοικητικές πράξεις που ενδέχεται να επιβάλλουν δεσμεύσεις ή να δημιουργούν οικονομικές υποχρεώσεις.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί αναλυτικός έλεγχος για περιπτώσεις απαλλοτριώσεων ή δεσμεύσεων εκτάσεων, ώστε να διαπιστωθεί εάν έχουν συντελεστεί, εάν έχουν καταβληθεί αποζημιώσεις ή αν παραμένουν εκκρεμότητες που δημιουργούν πιθανές αξιώσεις είτε υπέρ είτε σε βάρος της εταιρείας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η διερεύνηση υποχρεώσεων εισφοράς σε γη ή χρήμα, με πλήρη αποτύπωση των επιφανειών που επηρεάζονται και της πολεοδομικής τους κατάστασης.
Κρίσιμο τμήμα του έργου αποτελεί η διασταύρωση των στοιχείων αυτών με τα δεδομένα του Κτηματολογίου και τα γεωχωρικά συστήματα της εταιρείας, ώστε να δημιουργηθεί πλήρης και αξιόπιστη εικόνα για κάθε ακίνητο. Παράλληλα, θα εξεταστούν περιπτώσεις όπου μπορεί να προκύπτουν οικονομικές επιπτώσεις, είτε λόγω αξιώσεων αποζημίωσης από απαλλοτριώσεις είτε λόγω υποχρεώσεων αποζημιώσεων προς τρίτους.
Έλεγχος σε 122 δήμους
Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η σύνταξη αναλυτικών τεχνικών εκθέσεων ανά δήμο, στις οποίες θα αποτυπώνεται η πολεοδομική κατάσταση κάθε ακινήτου, θα καταγράφονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις και θα ποσοτικοποιούνται οι οικονομικές επιπτώσεις. Παράλληλα, θα γίνεται ιεράρχηση των πιο κρίσιμων περιπτώσεων και θα διατυπώνονται προτάσεις για τις επόμενες ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθηθούν.
Ο συνολικός προϋπολογισμός της σύμβασης ανέρχεται σε 95.606,40 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ενώ προβλέπεται και πριμ 10% σε περίπτωση ταχύτερης ολοκλήρωσης του έργου. Η διάρκεια υλοποίησης έχει οριστεί σε τρεις μήνες.
Το έργο καλύπτει συνολικά 122 δήμους σε όλη τη χώρα και διαρθρώνεται σε τέσσερα επιμέρους τμήματα: 30 δήμους σε Πελοπόννησο και Δυτική Ελλάδα, 41 δήμους στη Βόρεια Ελλάδα, 25 δήμους στην Αττική και 26 δήμους σε Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία. Κάθε τμήμα μπορεί να ανατεθεί σε διαφορετικό ανάδοχο, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την επιτάχυνση της διαδικασίας.
Η επόμενη μέρα για τη σιδηροδρομική περιουσία
Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για τον εξορθολογισμό της διαχείρισης της σιδηροδρομικής περιουσίας. Μέσα από την πλήρη χαρτογράφηση των πολεοδομικών και νομικών εκκρεμοτήτων, η ΓΑΙΑΟΣΕ επιδιώκει να περιορίσει αβεβαιότητες, να μειώσει τεχνικούς και νομικούς κινδύνους και να δημιουργήσει πιο σταθερές βάσεις για μελλοντικές επενδύσεις και αξιοποιήσεις.
Παράλληλα, το έργο ενισχύει τη διαφάνεια και δημιουργεί προϋποθέσεις για μια πιο οργανωμένη και βιώσιμη προσέγγιση στη χωρική ανάπτυξη που συνδέεται με τις σιδηροδρομικές υποδομές της χώρας.
