Εντός Δεκεμβρίου θα παρουσιαστεί το προσχέδιο του νέου Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων Αττικής (ΠΕΣΔΑ), με τον προγραμματισμό να προβλέπει την εισαγωγή του προς ψήφιση στο Περιφερειακό Συμβούλιο τους πρώτους δύο μήνες του 2027, αφού προηγηθούν οι απαιτούμενες γνωμοδοτήσεις, η στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση και η διαβούλευση, όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του powergame.gr. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του powergame.gr, ο σχεδιασμός στηρίζεται σε τέσσερις άξονες, τη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων, τη δημιουργία Πράσινων Σημείων και υποδομών επαναχρησιμοποίησης, την ενίσχυση των Γωνιών Ανακύκλωσης και την ανάπτυξη μονάδων ανάκτησης και ανακύκλωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η νέα μονάδα στο Σχιστό, δυναμικότητας 250.000 τόνων τον χρόνο, και η αναβάθμιση του ΕΜΑΚ στη Φυλή σε μονάδα περίπου 350.000 τόνων, με στόχο να περιοριστεί το υπόλειμμα προς ταφή από περίπου 70% σε 30%.
Η ανάγκη για μια ενιαία λύση είναι πιεστική. Η διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής έχει εξελιχθεί σε μια βραδυφλεγή εκκρεμότητα, αφού η Φυλή σηκώνει επί δεκαετίες δυσανάλογο βάρος, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι η δυναμικότητα επεξεργασίας των σύμμεικτων αποβλήτων πριν από την ταφή δεν επαρκεί. Με την περιοχή της Δυτικής Αττικής να χρειάζεται σταδιακή αποφόρτιση και τις νέες υποδομές να βρίσκονται ακόμη σε φάση σχεδιασμού, η Περιφέρεια επιχειρεί να οργανώσει μια ενιαία λύση για τους 66 Δήμους. Το διακύβευμα είναι να ανέβει η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων στην Αττική από 18,1% το 2023 σε 60,2% το 2030 και 65,1% το 2035. Η προσπάθεια έχει βαρύτητα για όλη τη χώρα, καθώς στην Αττική παράγεται περίπου το ήμισυ των αστικών αποβλήτων της. «Η Αττική αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τα απορρίμματά της, από τη γειτονιά μέχρι την τελική διάθεση», δηλώνει ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς στο powergame.gr απαντώντας σε ερώτηση για τον νέο σχεδιασμό.

ΕΜΑΚ Φυλής © ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ / INTIME NEWS
Οι 4 άξονες της Περιφέρειας για τη διαχείριση απορριμμάτων
Ο σχεδιασμός αναπτύσσεται σε τέσσερις άξονες.
- Ο πρώτος είναι η χωριστή συλλογή των βιοαποβλήτων. Σε εξέλιξη βρίσκεται πρόγραμμα εξοπλισμού ύψους 155 εκατ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει 291 οχήματα, εκ των οποίων τα 130 είναι ηλεκτρικά. Έχουν ήδη παραδοθεί 69.000 κάδοι και 1.000 κάδοι οικιακής κομποστοποίησης. Για τους Δήμους που θα το ζητήσουν, ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) θα παρέχει υποστήριξη στην αποκομιδή, τεχνική συνδρομή και βοήθεια στην ενημέρωση των πολιτών.
- Ο δεύτερος άξονας αφορά το σκέλος της επαναχρησιμοποίησης. Προβλέπονται τουλάχιστον 25 νέα διαδημοτικά Πράσινα Σημεία και 30 Κέντρα Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών. Δήμοι που διαθέτουν κατάλληλους χώρους θα μπορούν να φιλοξενήσουν υποδομές οι οποίες θα εξυπηρετούν και όμορους δήμους. Παράλληλα, ο ΕΔΣΝΑ θα συνδράμει στην ωρίμανση και την αδειοδότησή τους μέσω προγραμματικών συμβάσεων, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα.
- Ο τρίτος άξονας αφορά τη λειτουργία των Γωνιών Ανακύκλωσης. Για την υποστήριξή τους προβλέπονται 23 νέα οχήματα, συνδέσεις με δίκτυα κοινής ωφέλειας και συστήματα παρακολούθησης. Η Περιφέρεια συζητά με τους Δήμους το ενδεχόμενο να αναλάβει ο ΕΔΣΝΑ την αποκομιδή, μέσω προγραμματικών συμβάσεων, ώστε οι γωνιές να εξυπηρετούν σταθερά τις γειτονιές.
- Τέταρτος άξονας είναι η ανάπτυξη μονάδων ανάκτησης και ανακύκλωσης. Στο Σχιστό προωθείται νέα μονάδα δυναμικότητας 250.000 τόνων ετησίως, ενώ στη Φυλή σχεδιάζεται η αναβάθμιση του Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης, με δυναμικότητα περίπου 350.000 τόνων τον χρόνο. Στον ευρύτερο σχεδιασμό εντάσσεται και η συνέχιση της διαγωνιστικής διαδικασίας ΣΔΙΤ για τον Κεντρικό Τομέα, η οποία έχει ολοκληρώσει την πρώτη φάση.
Ο συνολικός αριθμός των μονάδων, οι περιοχές που θα εξυπηρετούν και οι απαιτούμενες δυναμικότητές τους θα καθοριστούν στο νέο ΠΕΣΔΑ, με βάση τις ανάγκες κάθε περιοχής και τα περιβαλλοντικά δεδομένα. Επομένως, οι χωροθετήσεις των πρόσθετων εγκαταστάσεων δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

ΕΜΑΚ Φυλής © ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ / INTIME NEWS
Ο σχεδιασμός στο Σχιστό…
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του powergame.gr, η νέα Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης στο Σχιστό προωθείται μέσω Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, με προβλεπόμενη δυναμικότητα 250.000 τόνων ετησίως. Η μονάδα θα συμβάλλει στην ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών, στην επεξεργασία οργανικών αποβλήτων και στη μείωση των ποσοτήτων που οδηγούνται σε ταφή. Η Περιφέρεια ζήτησε επαναδιαπραγμάτευση των οικονομικών όρων του έργου, με στόχο η χρέωση εισόδου στη μονάδα για τους Δήμους να διαμορφωθεί κάτω από τα 70 ευρώ ανά τόνο. Για την Περιφέρεια Αττικής, το κόστος επεξεργασίας είναι ουσιαστικό κριτήριο του έργου. Αφορά τους προϋπολογισμούς των Δήμων και, τελικά, την επιβάρυνση των δημοτών.
Το επόμενο βήμα είναι η επανυποβολή του τροποποιημένου φακέλου στη Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ. Μετά την έγκριση των αναθεωρημένων οικονομικών όρων, η διαγωνιστική διαδικασία προβλέπεται να συνεχιστεί από το στάδιο του ανταγωνιστικού διαλόγου, ώστε να ακολουθήσουν η υποβολή δεσμευτικών προσφορών και η ανάδειξη προσωρινού αναδόχου. Με βάση τον σημερινό προγραμματισμό, η έναρξη της κατασκευής εκτιμάται εντός του 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν ομαλά οι απαιτούμενες εγκρίσεις, η περιβαλλοντική αδειοδότηση και η διαδικασία έως την υπογραφή της σύμβασης.

ΕΜΑΚ Φυλής © ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ / INTIME NEWS
…και το «αγκάθι» στη Φυλή
Η Φυλή σηκώνει εδώ και δεκαετίες δυσανάλογο βάρος για το σύνολο της Αττικής. Υπενθυμίζεται πως τον Δεκέμβριο του 2025, ο ΕΔΣΝΑ αποφάσισε νέα επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής, η οποία εκτιμάται ότι θα παρατείνει τη λειτουργία του κατά τρία χρόνια. Για να δημιουργηθεί ο πρόσθετος χώρος, προβλέπεται η κατασκευή «λεκάνης», με τοίχο μήκους 1,1 χλμ. και ύψους έως 5,5 μέτρων. Στη Φυλή καταλήγουν σήμερα περίπου 1,8 εκατ. κυβικά μέτρα απορριμμάτων, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 90% των σκουπιδιών της Αττικής. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, για το 2024, δείχνουν ότι τις μεγαλύτερες ποσότητες παράγουν οι Δήμοι Αθηναίων, με 351.000 τόνους ετησίως, Πειραιά με 77.000, Περιστερίου με 63.000, Αχαρνών με 56.000, Κηφισιάς με 53.000, Νίκαιας–Ρέντη και Γλυφάδας με 43.000 έκαστος και Καλλιθέας με 40.000 τόνους.
Η σταδιακή αποφόρτιση της Φυλής αποτελεί κεντρική επιλογή του νέου σχεδιασμού. Πηγές της Περιφέρειας Αττικής περιγράφουν στο powergame.gr τρία παράλληλα μέτωπα, τη διασφάλιση της συνέχειας της αποκομιδής και της διαχείρισης κατά τη μεταβατική περίοδο, τον περιορισμό των ποσοτήτων που οδηγούνται στον ΧΥΤΑ μέσω της διαλογής στην πηγή και της ανακύκλωσης, καθώς και την ανάπτυξη νέου δικτύου μονάδων επεξεργασίας και ανάκτησης, στο οποίο εντάσσεται η αναβάθμιση του ΕΜΑΚ.
Στη Φυλή, η βασική παρέμβαση που προωθείται είναι η αναβάθμιση του υφιστάμενου Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης σε σύγχρονη μονάδα ανάκτησης και ανακύκλωσης, με δυναμικότητα της τάξης των 350.000 τόνων ετησίως. Ο στόχος είναι το υπόλειμμα προς ταφή να περιοριστεί περίπου στο 30% της ποσότητας που επεξεργάζεται η μονάδα, από περίπου 70% σήμερα. Η αναβάθμιση αυτή είναι η κατεύθυνση του σχεδιασμού. Το οριστικό τεχνικό αντικείμενο, οι όροι υλοποίησης και λειτουργίας και το χρονοδιάγραμμα του έργου θα εξειδικευτούν με την ολοκλήρωση της τεχνικής ωρίμανσης. Οι αποφάσεις για το συνολικό δίκτυο και για τυχόν πρόσθετες υποδομές θα αποτυπωθούν στον νέο ΠΕΣΔΑ.
Ο στόχος για το 2030
Στόχος για το 2030 είναι να μηδενιστεί η απευθείας ταφή ανεπεξέργαστων αστικών αποβλήτων. Τα απορρίμματα θα περνούν από επεξεργασία και στην τελική διάθεση θα οδηγείται το υπόλειμμα που θα απομένει μετά την ανάκτηση. Η ανάγκη για επαρκή δυναμικότητα επεξεργασίας είναι πιεστική: στην απόφαση παραπομπής της Ελλάδας στο Δικαστήριο της ΕΕ, την 1η Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι η διαθέσιμη δυναμικότητα επεξεργασίας σύμμεικτων αστικών αποβλήτων πριν από την ταφή είναι ανεπαρκής.
Μέχρι να αναπτυχθούν οι νέες υποδομές, η αποκομιδή στους Δήμους πρέπει να συνεχιστεί καθημερινά. Με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΕΔΣΝΑ στις 22 Δεκεμβρίου 2025, έχουν δρομολογηθεί έργα καθ’ ύψος επέκτασης της χωρητικότητας του ΧΥΤΑ Φυλής. Ο πρόσθετος ωφέλιμος όγκος υπολογίζεται σε περίπου 3,9 εκατ. κυβικά μέτρα και, με βάση τους σημερινούς ρυθμούς εισροής, αντιστοιχεί σε περίπου 23 μήνες πρόσθετης λειτουργίας. Η διάρκεια εξαρτάται από τις ποσότητες που θα εξακολουθήσουν να οδηγούνται σε ταφή, ενώ η επέκταση προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες της μεταβατικής περιόδου.
Για την ασφαλή λειτουργία του ενεργού μετώπου εφαρμόζονται μέτρα όπως ο ελεγχόμενος τρόπος εισόδου οχημάτων σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, η σταθεροποίηση των διαδρόμων κίνησης και, όταν χρειάζεται, η εκτροπή φορτίων στο ΕΜΑΚ. Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η σταθεροποίηση των πρανών, η διαχείριση στραγγισμάτων και ομβρίων και η τακτική περιβαλλοντική παρακολούθηση.
Το Ολιστικό Σύστημα Χωριστής Συλλογής, που εκπόνησε ο ΕΔΣΝΑ και έλαβε θετική γνωμοδότηση από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ στις 24 Μαρτίου 2026, ενσωματώνεται στον νέο ΠΕΣΔΑ. Το χρηματοδοτικό του σχήμα ανέρχεται σε 350,5 εκατ. ευρώ: 234,3 εκατ. προέρχονται από το τέλος ταφής, 66,8 εκατ. από το ΥΠΕΝ και τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης και 49,4 εκατ. από άλλους πόρους. Η χρηματοδότηση των επιμέρους δράσεων συνδέεται με προϋποθέσεις, όπως η σύναψη προγραμματικών συμβάσεων και η εξασφάλιση του αναγκαίου προσωπικού.
Η «επανεκκίνηση» του συστήματος
Με το εν λόγω σχέδιο η Περιφέρεια θέτει ως στόχο η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση να φτάσουν το 60,2% των αστικών αποβλήτων το 2030 και το 65,1% το 2035, από 18,1% το 2023. Η διαλογή στην πηγή, υποστηρίζει, μπορεί να μειώσει και το κόστος διαχείρισης για τους Δήμους που θα περιορίσουν τις ποσότητες που στέλνουν για ταφή. Για την εφαρμογή του σχεδίου, πάντως, απαιτείται ένας ΕΔΣΝΑ που να μπορεί να στηρίζει τους Δήμους, να διαχειρίζεται με διαφάνεια τους πόρους του και να προχωρά εγκαίρως τις προμήθειες και τις υποδομές. Πηγές της Περιφέρειας αναφέρουν ότι ωριμάζουν χρηματοδοτήσεις άνω των 220 εκατ. ευρώ για δράσεις ενίσχυσης των Δήμων και ότι η διακοπή συμβάσεων έχει αποτρέψει επιβαρύνσεις άνω των 210 εκατ. ευρώ για τον Σύνδεσμο.

Ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς © Δελτίο τύπου / INTIME NEWS
Νίκος Χαρδαλιάς: «Δρομολογούμε οριστική λύση για τα απορρίμματα της Αττικής, όπως δεσμευτήκαμε»
Σε δήλωσή του στο powergame.gr, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, αναφέρθηκε στις βασικές κατευθύνσεις του νέου Περιφερειακού Σχεδιασμού για τη διαχείριση των απορριμμάτων, το προσχέδιο του οποίου όπως αποκαλύψαμε αναμένεται τον Δεκέμβριο.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Περιφερειάρχης, κεντρικός στόχος της Περιφέρειας Αττικής και του ΕΔΣΝΑ, σε συνεργασία με τους 66 Δήμους του Λεκανοπεδίου, είναι η ενίσχυση της ανακύκλωσης στην πηγή και η μετάβαση στην κυκλική οικονομία, προκειμένου να επιτευχθούν οι ευρωπαϊκοί στόχοι και να μειωθεί ο όγκος των αποβλήτων που καταλήγουν προς ταφή.
Στη δήλωσή του, ο κ. Χαρδαλιάς αναφέρεται στις παρεμβάσεις που σχεδιάζονται σε επίπεδο υποδομών, όπως η δημιουργία δικτύου Πράσινων Σημείων, η προώθηση της μονάδας στο Σχιστό και η αναβάθμιση του ΕΜΑΚ στη Φυλή.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η συζήτηση για την ενεργειακή αξιοποίηση (συμπεριλαμβανομένης της καύσης) θα αφορά αποκλειστικά το τελικό υπόλειμμα, αφού προηγουμένως καταγραφούν τα αποτελέσματα της ανακύκλωσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σταδιακής αποφόρτισης της Φυλής και της Δυτικής Αττικής.
Αναλυτικά στη δήλωσή του ο κ. Χαρδαλιάς σημειώνει:
«Πριν από τις εκλογές δεσμεύτηκα ότι μέσα στα τρία πρώτα χρόνια της θητείας μας θα δρομολογήσουμε όσα χρειάζονται για να δοθεί οριστική λύση στο πρόβλημα των απορριμμάτων της Αττικής. Με αυτή τη δέσμευση προχωράμε. Για πρώτη φορά οργανώνουμε, μαζί με τους 66 Δήμους μας, μια συστηματική προσπάθεια που συνδέει όσα πρέπει να γίνουν σε κάθε γειτονιά με τις υποδομές που χρειάζεται ολόκληρη η Αττική. Τον Δεκέμβριο παρουσιάζουμε το προσχέδιο του νέου Περιφερειακού Σχεδιασμού.
Βάζουμε τέλος στον κατακερματισμό που επί χρόνια δυσκόλευε την ανακύκλωση. Με ενιαίο σχεδιασμό κάνουμε την κυκλική οικονομία πράξη, ξεκινώντας από το σπίτι, την επιχείρηση και το σχολείο. Μαζί με τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη και πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ, Μπάμπη Σιάτρα, ενισχύουμε τους Δήμους με εξοπλισμό και τεχνική υποστήριξη, ώστε να μπορούν να συλλέγουν χωριστά περισσότερα υλικά.
Οργανώνουμε δίκτυο Πράσινων Σημείων και επαναχρησιμοποίησης, με στόχο η ανακύκλωση να γίνει πιο εύκολη στην καθημερινότητα του πολίτη. Ταυτόχρονα, προωθούμε τη μονάδα στο Σχιστό και την αναβάθμιση του ΕΜΑΚ στη Φυλή, διεκδικώντας όρους που περιορίζουν το κόστος για τους Δήμους και τους δημότες.
Πρώτη μας προτεραιότητα είναι να πιάσουμε τους ευρωπαϊκούς στόχους για την ανακύκλωση. Η όποια συζήτηση για ενεργειακή αξιοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της καύσης, αφορά αποκλειστικά το τελικό υπόλειμμα. Θα γίνει όταν θα έχουμε πετύχει τους στόχους μας και θα ξέρουμε πόσο υπόλειμμα απομένει και ποια είναι η σύστασή του.
Έχουμε ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στους κατοίκους της Φυλής και της Δυτικής Αττικής. Επί δεκαετίες, η περιοχή τους δέχεται το βάρος της διαχείρισης των απορριμμάτων ολόκληρου του Λεκανοπεδίου.
Η μαζική ταφή απορριμμάτων σε έναν χώρο, για να εξυπηρετείται ολόκληρη η Αττική, δεν μπορεί να είναι η λύση. Η αποφόρτιση της Φυλής θα κριθεί στις ποσότητες που θα πάψουν να φτάνουν εκεί και στα υλικά που θα ανακτούμε χρόνο με τον χρόνο. Αυτή είναι η δουλειά που έχουμε αναλάβει και γι’ αυτήν θα λογοδοτήσουμε».
