Στο Θριάσιο Πεδίο μεταφέρεται οριστικά ο σχεδιασμός για τη μετεγκατάσταση των περίπου 250 ενεργών μεταφορικών επιχειρήσεων του Ελαιώνα, με την κυβέρνηση να προκρίνει την αξιοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων του ΟΣΕ για τη δημιουργία ενός οργανωμένου επιχειρηματικού πάρκου, έκτασης έως 200 στρεμμάτων. Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή μεταφορά των επιχειρήσεων, με την πρώτη φάση να έχει πιλοτικό χαρακτήρα και να επικεντρώνεται στο Αμαξοστάσιο Θριασίου, στον Ασπρόπυργο, το οποίο ανήκει στην Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα Α.Ε. – Hellenic Rail Estate (πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ).
Η εταιρεία προτίθεται να διαθέσει τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις για τη δοκιμαστική εγκατάσταση μέρους των μεταφορικών πρακτορείων, προκειμένου να αξιολογηθούν στην πράξη οι λειτουργικές ανάγκες και οι προϋποθέσεις της μετεγκατάστασης, πριν προχωρήσει η ευρύτερη αξιοποίηση των εγκαταστάσεων της περιοχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, έχει δώσει εντολή στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο να επιταχύνει τις διαδικασίες, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι εκτάσεις που θα αξιοποιηθούν, το κόστος επισκευής και διαμόρφωσης των εγκαταστάσεων και το χρηματοδοτικό μοντέλο της επένδυσης. Μάλιστα, το Αναπτυξιακό Ταμείο φέρεται να έχει αναθέσει στην PwC τη διερεύνηση της οικονομικής βιωσιμότητας του σχεδίου. Μετά την ολοκλήρωση της μελετητικής προεργασίας προβλέπεται η προκήρυξη διαγωνισμού προκειμένου να αναδειχθεί ανάδοχος για την επισκευή, αναβάθμιση και προσαρμογή των υφιστάμενων υποδομών στις ανάγκες των μεταφορικών επιχειρήσεων. Το ακριβές αντικείμενο του διαγωνισμού, καθώς και το ενδεχόμενο συμπληρωματικών κατασκευών, θα προσδιοριστούν από τις μελέτες.
Το σχέδιο για το επιχειρηματικό πάρκο των 200 στρεμμάτων
Η κυβερνητική επιλογή επικεντρώνεται στην περιοχή δίπλα στην οποία αναπτύσσονται το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο και το Θριάσιο ΙΙ. Στον συγκεκριμένο χώρο περιλαμβάνονται ακίνητα του ΟΣΕ, μεταξύ των οποίων οι αποθήκες Κ1 και Κ2, που εξετάζεται πλέον να αξιοποιηθούν για τη μετεγκατάσταση των περίπου 250 μεταφορικών επιχειρήσεων του Ελαιώνα.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το σχεδιαζόμενο επιχειρηματικό πάρκο θα εκτείνεται σε συνολική έκταση περίπου 200 στρεμμάτων και περίπου τα 80 στρέμματα υπολογίζεται ότι θα αποτελούν το δομημένο τμήμα του. Πρόκειται, ωστόσο, για προκαταρκτικά μεγέθη, καθώς η ακριβής έκταση και η τελική διαμόρφωση του πάρκου θα προσδιοριστούν από τις μελέτες που πρόκειται να εκπονηθούν.
Οι αποθήκες Κ1 και Κ2 αποτελούν μέρος των εγκαταστάσεων που δημιουργήθηκαν στο Θριάσιο κατά την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Η ιστορία τους ξεκινά το 2002, όταν η τότε ΓΑΙΑΟΣΕ και η Οργανωτική Επιτροπή «Αθήνα 2004» προχώρησαν σε συνεργασία για την ανάπτυξη μεγάλων αποθηκευτικών χώρων, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών αποθήκευσης και διαχείρισης υλικών της διοργάνωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων, οι αποθήκες Κ1 και Κ2 παρέμειναν στην ακίνητη περιουσία του σιδηροδρόμου, με προοπτική την αξιοποίησή τους για αποθηκευτικές και εμπορευματικές δραστηριότητες. Ωστόσο, η ένταξή τους στον σχεδιασμό για τη μετεγκατάσταση των μεταφορικών επιχειρήσεων του Ελαιώνα προϋποθέτει την επίλυση μιας συμβατικής εκκρεμότητας που έχει τις ρίζες της στην ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ το 2017, επί κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα.
Ειδικότερα, στη συμφωνία πώλησης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato Italiane (FS Italiane)είχε περιληφθεί πρόβλεψη για τη μίσθωση των δύο αποθηκών, με προκαθορισμένο μάλιστα τίμημα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η σημερινή Hellenic Train εξακολουθεί να διατηρεί, βάσει του συγκεκριμένου συμβατικού πλαισίου, δικαίωμα προτεραιότητας στη μίσθωσή τους, γεγονός που πρέπει να ληφθεί υπόψη προτού οι εγκαταστάσεις καταστούν διαθέσιμες για παραχώρηση σε τρίτους.
Την ίδια ώρα, η Hellenic Train χρησιμοποιεί ήδη την αποθήκη Κ2 στο Θριάσιο για δραστηριότητες που συνδέονται με τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού. Η υφιστάμενη αυτή χρήση προσθέτει μία ακόμη παράμετρο στον σχεδιασμό, καθώς η αξιοποίηση των συγκεκριμένων χώρων για τις ανάγκες των μεταφορικών επιχειρήσεων προϋποθέτει και τη διευθέτηση της δραστηριότητας που φιλοξενείται σήμερα εκεί.
Στην κατεύθυνση αυτή, νέα δεδομένα δημιουργεί ο σχεδιασμός της Hellenic Train για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων επισκευής και συντήρησης σιδηροδρομικών συρμών στου Ρέντη. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, η προοπτική μεταφοράς των σχετικών δραστηριοτήτων θα μπορούσε να περιορίσει την ανάγκη χρήσης της Κ2 από την εταιρεία, διευκολύνοντας την απελευθέρωση των χώρων στο Θριάσιο και ανοίγοντας τον δρόμο για την παραχώρησή τους στα μεταφορικά πρακτορεία του Ελαιώνα.
Εφόσον διευθετηθούν οι συμβατικές και λειτουργικές εκκρεμότητες, το εγχείρημα θα μπορούσε να προχωρήσει με ταχύτερους ρυθμούς, καθώς σημαντικό πλεονέκτημα των παλαιών Ολυμπιακών αποθηκών είναι ότι διαθέτουν ήδη τις βασικές υποδομές για την υποδοχή νέων δραστηριοτήτων. Συγκεκριμένα, στους χώρους υπάρχουν έτοιμες κτιριακές εγκαταστάσεις, διαμορφωμένο εσωτερικό οδικό δίκτυο, περιφράξεις και υποστηρικτικές υποδομές. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα απαιτηθεί η κατασκευή νέων αποθηκών από μηδενική βάση, αλλά κυρίως εργασίες επισκευής, αναβάθμισης και προσαρμογής των υφιστάμενων εγκαταστάσεων στις λειτουργικές ανάγκες των μεταφορικών επιχειρήσεων. Η δυνατότητα αξιοποίησης έτοιμων υποδομών εκτιμάται ότι θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο υλοποίησης της μετεγκατάστασης, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προηγουμένως αποσαφηνιστεί τα δικαιώματα χρήσης και οι όροι διάθεσης των ακινήτων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις εκπροσώπων του κλάδου, οι εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να καταστούν λειτουργικές σε περίπου έναν χρόνο, εφόσον εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητά τους και προχωρήσουν οι απαραίτητες εργασίες.
Το πρώτο βήμα με το ακίνητο των 26 στρεμμάτων
Μια πρώτη, περισσότερο άμεση λύση εξετάζεται μέσω της αξιοποίησης του Αμαξοστασίου Θριασίου, ιδιοκτησίας της Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα Α.Ε. – Hellenic Rail Estate, πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ, στον Ασπρόπυργο. Πρόκειται για ακίνητο συνολικής έκτασης περίπου 26 στρεμμάτων, με άμεση και εύκολη πρόσβαση στην Αττική Οδό, το οποίο διαθέτει κτιριακές εγκαταστάσεις συνολικής δομημένης επιφάνειας άνω των 6.000 τετραγωνικών μέτρων. Οι εγκαταστάσεις είναι σχετικά πρόσφατης κατασκευής, υψηλών προδιαγραφών και μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούνταν ως αμαξοστάσιο λεωφορείων της Hellenic Train.
Το συγκρότημα περιλαμβάνει εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού καυσίμων, πλυντήριο οχημάτων, κτίριο διοίκησης, κτίριο εισόδου και πρόσθετους βοηθητικούς χώρους. Η προηγούμενη χρήση του ακινήτου θεωρείται σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς πρόκειται για υποδομές που έχουν σχεδιαστεί για την εξυπηρέτηση μεγάλων οχημάτων και μπορούν, με τις κατάλληλες προσαρμογές, να υποστηρίξουν μεταφορικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διοίκηση της Hellenic Rail Estate, το ακίνητο έχει ήδη παρουσιαστεί στους εκπροσώπους των μεταφορέων, με τους οποίους έχουν πραγματοποιηθεί δύο συναντήσεις, ενώ έχει προηγηθεί και επιτόπια επίσκεψη. Πλέον, αναμένεται η επίσημη απάντησή τους σχετικά με το εάν ενδιαφέρονται να εγκατασταθούν στον συγκεκριμένο χώρο και με ποια διαδικασία θα μπορούσε να προχωρήσει η παραχώρησή του.
Η δυναμικότητα του ακινήτου υπολογίζεται σε περίπου 30 μεταφορικές επιχειρήσεις. Όπως επισημαίνεται από την πλευρά της εταιρείας, η διαθέσιμη έκταση δεν επιτρέπει την εγκατάσταση σημαντικά περισσότερων πρακτορείων, γεγονός που σημαίνει ότι το αμαξοστάσιο μπορεί να αποτελέσει μόνο την πρώτη φάση της μετεγκατάστασης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Hellenic Rail Estate είχε αρχικά προγραμματίσει να αξιοποιήσει το ακίνητο μέσω διαγωνισμού. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν προχώρησε, καθώς αποφασίστηκε να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η δυνατότητα διάθεσης των εγκαταστάσεων στους μεταφορείς.
Για να προχωρήσει η συγκεκριμένη λύση απαιτείται και ειδική νομοθετική ρύθμιση, η οποία, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει ήδη δρομολογηθεί. Η ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας, σε συνδυασμό με τη συμφωνία των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιοποίηση του ακινήτου.
Γιατί εγκαταλείφθηκε το σχέδιο των 400 στρεμμάτων στη Φυλή
Η επιλογή του Θριασίου σηματοδοτεί την εγκατάλειψη του προηγούμενου σχεδιασμού για τη μετεγκατάσταση των μεταφορικών επιχειρήσεων σε δημοτική έκταση περίπου 400 στρεμμάτων στη Φυλή.
Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε την παραχώρηση της έκτασης για 45 χρόνια, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας οργανωμένος χώρος εγκατάστασης των πρακτορείων. Ωστόσο, σύμφωνα με εκπροσώπους των μεταφορέων, οι οικονομικοί όροι που είχαν τεθεί καθιστούσαν δύσκολη τη βιωσιμότητα της επένδυσης και λειτούργησαν αποτρεπτικά για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές.
Παράλληλα, η συγκεκριμένη επιλογή απαιτούσε εκτεταμένες αδειοδοτικές και κατασκευαστικές διαδικασίες. Όπως εκτιμούν οι μεταφορείς, μόνο η έκδοση των απαραίτητων αδειών θα μπορούσε να χρειαστεί περίπου ενάμιση χρόνο, χωρίς να υπολογίζεται ο χρόνος κατασκευής των εγκαταστάσεων.
Αντίθετα, το Θριάσιο διαθέτει ήδη κτιριακές και τεχνικές υποδομές, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν μετά τις απαραίτητες εργασίες επισκευής και αναβάθμισης, περιορίζοντας σημαντικά τον χρόνο υλοποίησης.
Παρά την κυβερνητική απόφαση, ορισμένοι εκπρόσωποι του κλάδου δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ο δήμαρχος Φυλής να επανέλθει με νέα πρόταση, επιχειρώντας να επαναφέρει στο προσκήνιο τη δημοτική έκταση. Όπως εκτιμούν, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί εφόσον επανεξεταστούν οι οικονομικοί όροι που είχαν λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους επενδυτές. Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς και όχι για επιβεβαιωμένη πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής.
Η Dromeus Capital και η έκταση των 150 έως 170 στρεμμάτων
Στο μεταξύ, ενδιαφέρον παρουσιάζει η κινητικότητα που καταγράφεται στην αγορά γης στην ευρύτερη περιοχή της Φυλής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Dromeus Capital φέρεται να έχει αποκτήσει έκταση περίπου 150 έως 170 στρεμμάτων, η οποία βρίσκεται δίπλα στο δημοτικό ακίνητο των 400 στρεμμάτων που είχε προταθεί για την εγκατάσταση των πρακτορείων.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, είχαν πραγματοποιηθεί επαφές μεταξύ εκπροσώπων των μεταφορέων και της εταιρείας, με τη διαμεσολάβηση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, προκειμένου να διερευνηθεί το ενδεχόμενο εγκατάστασης των επιχειρήσεων στη συγκεκριμένη γειτονική έκταση. Ωστόσο, η λύση αυτή δεν προχώρησε, καθώς τα διαθέσιμα στρέμματα δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τις ανάγκες στέγασης του συνόλου των μεταφορικών πρακτορείων.
Το στοίχημα της μετακίνησης των 250 επιχειρήσεων
Από την πλευρά τους, οι μεταφορείς αντιμετωπίζουν θετικά την προοπτική εγκατάστασης στο Θριάσιο, υπό την προϋπόθεση ότι οι χώροι θα διαθέτουν τις κατάλληλες προδιαγραφές. Όπως έχουν επισημάνει και στις συναντήσεις τους με εκπροσώπους της ΕΕΣΥΠ, προτεραιότητά τους είναι να δημιουργηθούν σύγχρονες και λειτουργικές εγκαταστάσεις, με επαρκείς χώρους φορτοεκφόρτωσης, στάθμευσης και εξυπηρέτησης βαρέων οχημάτων.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την πορεία του εγχειρήματος, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι μελέτες, να αποσαφηνιστεί το καθεστώς διάθεσης των ακινήτων και να προσδιοριστούν οι εργασίες επισκευής και αναβάθμισης που απαιτούνται. Στη συνέχεια θα μπορεί να προχωρήσει η διαγωνιστική διαδικασία, με αντικείμενο που θα καθοριστεί από τα αποτελέσματα της τεχνικής και οικονομικής διερεύνησης.
Η αξιοποίηση των έτοιμων εγκαταστάσεων του ΟΣΕ αποτελεί το βασικό πλεονέκτημα του νέου σχεδίου, καθώς θα μπορούσε να επιτρέψει την έναρξη της μετεγκατάστασης χωρίς να απαιτηθεί η εξαρχής δημιουργία ενός νέου συγκροτήματος. Το εάν αυτή η δυνατότητα θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία θα επιλυθούν οι εκκρεμότητες, ώστε να δοθεί οριστική λύση σε ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και χρόνια.
