Γ.Δ.
899.58 +0,65%
CENER
+2,04%
2.745
CNLCAP
0,00%
8.5
TITC
+1,68%
16.9
ΑΑΑΚ
0,00%
7
ΑΑΑΠ
+18,95%
3.64
ΑΒΑΞ
+2,72%
0.944
ΑΒΕ
+1,27%
0.319
ΑΔΜΗΕ
+1,67%
2.735
ΑΕΓΕΚ
0,00%
0.035
ΑΚΡΙΤ
-8,00%
0.414
ΑΛΜΥ
-0,61%
1.625
ΑΛΦΑ
+1,77%
1.2345
ΑΝΔΡΟ
+0,84%
24
ΑΝΕΚ
-9,20%
0.0395
ΑΝΕΠ
0,00%
0.072
ΑΝΕΠΟ
0,00%
0.081
ΑΡΑΙΓ
+1,92%
5.32
ΑΣΚΟ
+1,29%
2.36
ΑΣΤΑΚ
0,00%
6.45
ΑΤΕΚ
0,00%
0.36
ΑΤΤ
+2,81%
0.2195
ΑΤΤΙΚΑ
+3,87%
1.02
ΒΑΡΓ
0,00%
0.11
ΒΑΡΝΗ
0,00%
0.4
ΒΙΟ
0,00%
5.04
ΒΙΟΚΑ
+9,80%
1.12
ΒΙΟΣΚ
+0,34%
0.294
ΒΙΟΤ
+2,38%
0.43
ΒΙΣ
0,00%
0.805
ΒΟΣΥΣ
0,00%
1.7
ΒΥΤΕ
-0,33%
1.515
ΓΕΒΚΑ
+1,81%
0.9
ΓΕΔ
0,00%
0.0125
ΓΕΚΤΕΡΝΑ
-0,51%
9.85
ΔΑΙΟΣ
0,00%
3.06
ΔΕΗ
+0,55%
9.2
ΔΙΟΝ
0,00%
0.11
ΔΟΜΙΚ
-5,00%
0.38
ΔΟΥΡΟ
-20,00%
0.248
ΔΡΟΜΕ
+2,26%
0.544
ΕΒΡΟΦ
-0,49%
1.02
ΕΕΕ
-0,99%
28.91
ΕΚΤΕΡ
0,00%
1.12
ΕΛΒΕ
0,00%
6.45
ΕΛΒΙΟ
0,00%
2.6
ΕΛΓΕΚ
+3,57%
0.29
ΕΛΙΝ
0,00%
2.02
ΕΛΛ
+0,79%
15.34
ΕΛΛΑΚΤΩΡ
+0,91%
1.438
ΕΛΠΕ
+1,21%
5.86
ΕΛΣΤΡ
-0,85%
1.745
ΕΛΤΟΝ
-0,33%
1.515
ΕΛΧΑ
-2,33%
2.31
ΕΝΤΕΡ
-1,89%
3.12
ΕΠΙΛΚ
+5,56%
0.19
ΕΠΣΙΛ
0,00%
4.76
ΕΣΥΜΒ
0,00%
0.42
ΕΤΕ
-0,62%
2.57
ΕΥΑΠΣ
0,00%
4.85
ΕΥΔΑΠ
-1,22%
8.94
ΕΥΠΙΚ
+0,39%
5.14
ΕΥΡΟΜ
0,00%
0.448
ΕΥΡΩΒ
-3,06%
0.7538
ΕΧΑΕ
0,00%
4
ΙΑΣΩ
+1,55%
1.31
ΙΑΤΡ
+1,64%
1.55
ΙΚΤΙΝ
+0,48%
0.83
ΙΛΥΔΑ
-1,96%
1
ΙΝΚΑΤ
-1,89%
1.56
ΙΝΛΙΦ
+1,14%
3.56
ΙΝΛΟΤ
+0,59%
0.17
ΙΝΤΕΚ
-0,44%
2.26
ΙΝΤΕΡΚΟ
0,00%
7.1
ΙΝΤΕΤ
+2,30%
0.8
ΙΝΤΚΑ
+3,94%
1.476
ΚΑΜΠ
+0,95%
1.59
ΚΑΡΕΛ
+1,99%
308
ΚΕΚΡ
-2,09%
1.782
ΚΕΠΕΝ
0,00%
2
ΚΛΜ
+3,21%
0.708
ΚΜΟΛ
0,00%
2.22
ΚΟΡΔΕ
+8,97%
0.34
ΚΟΥΑΛ
+2,79%
0.258
ΚΟΥΕΣ
-0,68%
11.7
ΚΡΕΚΑ
-20,00%
0.168
ΚΡΕΤΑ
0,00%
1.09
ΚΡΙ
+0,81%
7.5
ΚΤΗΛΑ
+2,08%
1.47
ΚΥΡΙΟ
+5,26%
1.4
ΛΑΒΙ
+0,91%
0.555
ΛΑΜΔΑ
+0,50%
7.085
ΛΑΜΨΑ
0,00%
19.5
ΛΑΝΑΚ
0,00%
0.7
ΛΕΒΚ
0,00%
0.19
ΛΕΒΠ
0,00%
0.22
ΛΙΒΑΝ
0,00%
0.169
ΛΟΓΟΣ
+0,99%
1.02
ΛΟΥΛΗ
+0,78%
2.6
ΛΥΚ
+0,70%
1.43
ΜΑΘΙΟ
-1,07%
0.37
ΜΕΒΑ
+0,59%
1.71
ΜΕΝΤΙ
0,00%
1.97
ΜΕΡΚΟ
0,00%
57
ΜΙΓ
+3,72%
0.0279
ΜΙΝ
0,00%
0.5
ΜΛΣ
0,00%
0.57
ΜΟΗ
-0,53%
13.23
ΜΟΝΤΑ
0,00%
0.392
ΜΟΤΟ
-1,15%
1.295
ΜΟΥΖΚ
+6,08%
0.558
ΜΠΕΛΑ
+1,09%
15.75
ΜΠΟΚΑ
0,00%
0.026
ΜΠΟΠΑ
0,00%
0.057
ΜΠΡΙΚ
-2,01%
1.95
ΜΠΤΚ
0,00%
0.39
ΜΥΤΙΛ
+1,13%
15.15
ΝΑΚΑΣ
0,00%
2
ΝΑΥΠ
0,00%
0.98
ΝΑΥΤ
0,00%
0.107
ΝΕΩΡΣ
0,00%
0.125
ΝΙΚΑΣ
+17,86%
1.32
ΝΙΟΥΣ
0,00%
0.596
ΞΥΛΚ
0,00%
0.244
ΞΥΛΠ
0,00%
0.35
ΟΛΘ
+1,44%
28.1
ΟΛΠ
+0,94%
21.4
ΟΛΥΜΠ
+0,84%
1.448
ΟΠΑΠ
+2,43%
12.2
ΟΤΕ
+2,03%
14.08
ΟΤΟΕΛ
0,00%
6.8
ΠΑΙΡ
-3,68%
0.89
ΠΑΠ
+1,77%
2.3
ΠΕΙΡ
+13,07%
1.99
ΠΕΤΡΟ
-0,33%
6.02
ΠΛΑΘ
+3,80%
5.19
ΠΛΑΙΣ
-0,26%
3.9
ΠΛΑΚΡ
+0,59%
17
ΠΠΑΚ
-22,41%
6.75
ΠΡΔ
-7,08%
0.21
ΠΡΕΖΤ
0,00%
4.28
ΠΡΕΜΙΑ
0,00%
1.88
ΠΡΟΝΤΕΑ
+4,05%
7.7
ΠΡΟΦ
+0,40%
5
ΡΕΒΟΙΛ
+1,86%
1.37
ΣΑΡ
+0,67%
8.97
ΣΑΡΑΝ
0,00%
1.22
ΣΑΤΟΚ
-4,11%
0.035
ΣΕΝΤΡ
+0,80%
0.253
ΣΙΔΜΑ
0,00%
0.865
ΣΠΕΙΣ
0,00%
5.64
ΣΠΙ
-2,52%
0.58
ΣΠΥΡ
+0,45%
0.225
ΤΕΝΕΡΓ
-0,65%
12.3
ΤΖΚΑ
-0,78%
2.56
ΤΡΑΣΤΟΡ
0,00%
0.89
ΥΑΛΚΟ
-14,29%
0.06
ΦΙΕΡ
+6,40%
0.432
ΦΛΕΞΟ
-1,68%
8.8
ΦΟΡΘ
0,00%
0.3
ΦΡΙΓΟ
+1,08%
0.094
ΦΡΛΚ
+1,00%
4.56
ΦΦΓΚΡΠ
0,00%
4.8
ΧΑΙΔΕ
-4,07%
0.59
Τάσος Κοτζαναστάσης
Ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων και επενδύσεων ακινήτων 8G Capital Partners
Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!

H αγορά ακινήτων στη μετά Covid-19 εποχή

Τάσος Κοτζαναστάσης
Ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων και επενδύσεων ακινήτων 8G Capital Partners

Οι περισσότεροι από εμάς είδαν την πρώτη απαγόρευση κυκλοφορίας ως κάτι καινοφανές και ύστερα από την πρώτη έκπληξη, καταπιαστήκαμε με δραστηριότητες για τις οποίες πιστεύαμε ότι θα είχαμε χρόνο μόνο μετά τα 65: ζύμωμα με σπιτικό προζύμι, μεταπτυχιακό στο Netflix, ακόμα και κατασκευή οριγκάμι. Οι περισσότεροι ανέμεναν να αρθεί η απαγόρευση ώστε να επιστρέψουμε στην κανονικότητα. Ένα χρόνο αργότερα όμως, είναι πλέον σαφές ότι η «κανονικότητα» δεν θα είναι η κανονική, αυτή που ξέραμε.

Εκτός από τη ζημιά που προξένησε στην οικονομία, η Covid-19 γκρέμισε και το τείχος που υψώναμε απέναντι στην αποδοχή της τεχνολογίας σε πολλούς τομείς της ζωής μας. Οι δομικές αλλαγές τις οποίες περιμέναμε «στο μέλλον» εδραιώθηκαν σε μία νύχτα και παρόλο που ακόμα η σκόνη δεν έχει καταλαγιάσει, έχουμε πλέον αρκετά ευκρινή εικόνα για το πως θα εξελιχθούν τα πράγματα για κάθε κλάδο ακινήτων. Θα δοκιμάσω να αποτυπώσω κάποια κύρια θέματα.

Το γραφείο όπως το γνωρίσαμε είναι μάλλον νεκρό και την θέση του καταλαμβάνει μία εξελιγμένη μορφή του. Οι εργαζόμενοι θα προσέρχονται 2-4 φορές την εβδομάδα (η συχνότητα αντίστροφα ανάλογη με την ηλικία), όχι για να περάσουν οκτώ ώρες σε κάποιο κουβούκλιο αλλά για να κοινωνικοποιηθούν με τους συνάδελφους τους, να ενημερωθούν για τις εξελίξεις, να συζητήσουν ιδέες, να αλληλοεπιδράσουν. Το μοντέλο του μεγάλου, κεντρικού γραφείου που στεγάζει κάποιες εκατοντάδες άτομα της ίδιας επιχείρησης φαίνεται να καταργείται. Στη θέση του, οι εταιρείες θα έχουν το κεντρικό τους κτήριο – αυτό που συνδέουμε με την «εικόνα» τους – και θα παρέχουν δορυφορικά γραφεία σε διαφορετικά στρατηγικά σημεία. Τα γραφεία πλέον δεν θα γίνονται αντιληπτά ως χώρος αλλά ως υπηρεσία. Οι χρήστες δεν θα ενοικιάζουν τετραγωνικά μέτρα ανοιχτού χώρου αλλά μία δέσμη υπηρεσιών ενώ επίσης θα έχουν άποψη για την καθαρότητα του αέρα, τις συνθήκες εργασίας και τις παρεχόμενες ανέσεις. Το υφιστάμενο γραφειακό απόθεμα σε περίπτωση που δεν μπορεί να μεταμορφωθεί, θα βρεθεί ταχύτατα εκτός ζήτησης.

Το μεγαλύτερο ίσως θύμα της κρίσης είναι τα εμπορικά ακίνητα, όπως εμπορικά κέντρα και τα καταστήματα. Μία ψύχραιμη όμως ανάλυση δείχνει ότι η πανδημία δεν επέφερε αλλά επιτάχυνε την πτώση τους. Ακόμα και όταν ανοίξει το λιανεμπόριο, θα είναι δύσκολο να πείσουμε τους εαυτούς μας να μεταβούμε σε ένα κατάστημα για αγορές που μπορούμε να κάνουμε διαδικτυακά. Ο βασικός λόγος επίσκεψης θα είναι η αποκόμιση εμπειριών. Ενδεχομένως για να δοκιμάσουμε τα ρούχα μίας συλλογής σε ψηφιακό καθρέφτη, να σχεδιάσουμε μόνοι μας τα αθλητικά μας παπούτσια τα οποία εν μέρει θα τυπώνονται μπροστά μας σε 3Δ εκτυπωτές, να δοκιμάσουμε νέες κουζίνες με συνοδεία ζωντανής μουσικής κλπ. Το μέλλον των εμπορικών χώρων είναι ακόμα πιο αβέβαιο και ήδη διαφαίνεται ότι μεγάλο ποσοστό τους θα πρέπει να μετασκευαστούν σε άλλες χρήσεις.

Στον αντίποδα, τα ακίνητα της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Η ζήτηση για logistics αυξάνεται ραγδαία και ο κλάδος θα συνεχίσει να απορροφά μεγάλο μέρος των επενδύσεων σε ακίνητα. Για να μπορεί όμως ο κλάδος να ανταποκριθεί στον μεγάλο όγκο και την απαίτηση των πελατών για ταχύτερη παράδοση, ακόμα και αυτός ο κλάδος υφίσταται πιέσεις για μετεξέλιξη. Βλέπουμε νέες επινοήσεις, όπως υπόγεια κέντρα διανομής μέσα στον αστικό ιστό, αλλά και μετατροπή υπογείων χώρων στάθμευσης σε γραφεία ή πολυκατοικίες σε μικρά κέντρα παράδοσης παραγγελιών.

Η κατοικία θα παραμείνει πρωταγωνιστής, αφού αφενός δεν έχει επινοηθεί ο ψηφιακός ύπνος (ακόμα!) αφετέρου εδραιώνεται πλέον ως ένας από τους χώρους εργασίας μας. Και εδώ όμως βλέπουμε ότι η εξέλιξη θα αφήσει πίσω νικητές και ηττημένους: η σύγχρονη κατοικία θα πρέπει να παρέχει συνδεσιμότητα, χώρο εργασίας αλλά και να μας προστατεύει από επόμενες πανδημίες. Είναι πλέον δεδομένο ότι αυτές θα συμβαίνουν πιο συχνά από ότι στο παρελθόν.

Παραμένουν τα ακίνητα καλή επένδυση; Λέγεται ότι ο δείκτης προσαρμοστικότητας είναι πλέον μεγαλύτερη ένδειξη επιτυχίας από τον δείκτη νοημοσύνης. Στην περίπτωση των ακινήτων, οι κλάδοι και τα κτήρια τα οποία μπορούν να προσαρμοστούν στην τεχνολογία, τις επιδημιολογικές προκλήσεις αλλά και την αυξανόμενη ευαισθησία σε περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες, αναμένεται να αποδώσουν καλύτερα.

Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!