Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συγκρουστεί κατά διαστήματα με τους περισσότερους από τους πολιτικούς ηγέτες των G7. Όμως η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι έκανε την περασμένη εβδομάδα κάτι που κανένας άλλος δεν τόλμησε: κλιμάκωσε τη σύγκρουση.
Σε αντίθεση με τον Ισπανό σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ, έναν από τους λίγους ηγέτες στην Ευρώπη που έχει αποκομίσει πολιτικά οφέλη από την αντιπαράθεσή του με τον Τραμπ, η πρωθυπουργός της Ιταλίας ήταν μία από τις λίγους πολιτικούς ηγέτες που ο Αμερικανός πρόεδρος συμπαθούσε πραγματικά: η Μελόνι ήταν συντηρητική κι ένιωθε άνετα με τη ρητορική MAGA του Τραμπ. Ωστόσο, η Μελόνι έχει επίσης περάσει από τον λαϊκισμό στον πραγματισμό.
Όταν πέρυσι ο Τραμπ επανειλημμένα επαινούσε την εμφάνισή της, λέγοντας «Δεν σε πειράζει να σε λένε όμορφη, σωστά; Είσαι», και άλλοι αντιδρούσαν, εκείνη δεν έδινε σημασία. Γι’ αυτό και η απόφασή της να απαντήσει στις προκλητικές και επιθετικές δηλώσεις του περνώντας στην αντεπίθεση, διαφέρει από τον τρόπο με τον οποίο οι περισσότεροι από τους Ευρωπαίους ηγέτες έχουν επιλέξει να χειρίζονται τις επιθέσεις του Τραμπ.
Η Μελόνι πέρασε στην αντεπίθεση
Τις τελευταίες μέρες, η πολιτικός που ο Τραμπ είχε κάποτε επαινέσει λέγοντας ότι «σαρώνει την Ευρώπη» έκανε δύο πράγματα που ορισμένοι σύμμαχοι των ΗΠΑ μπορεί να σκέφτηκαν κατ΄ ιδίαν, αλλά δεν είπαν ποτέ δημόσια. Είπε ότι λέει ψέματα και καλοπιάνει τους εχθρούς ενώ στρέφεται εναντίον των φίλων του. Του είπε επίσης να κοιτάξει τις αμερικανικές δημοσκοπήσεις δεδομένου του ότι πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, γνωρίζοντας ότι η δημοτικότητά του έχει υποχωρήσει σε νέα χαμηλά.
Το υπόβαθρο του ρήγματος – και ο λόγος που δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη διένεξη – είναι σημαντικός. Προέκυψε, κάπως απρόκλητα, αμέσως μετά από μια κατά τα άλλα ευχάριστη σύνοδο της G7, όπου πολλοί ηγέτες άφησαν στην άκρη τις επιφυλάξεις τους για την ειρηνευτική συμφωνία που ο Τραμπ επρόκειτο να υπογράψει με το Ιράν. Ο Τραμπ αποχώρησε από την σύνοδο των G7, που κατά το παρελθόν έχει επικρίνει, περιγράφοντάς την ως «μία από τις πιο επιτυχημένες».
Το ερώτημα αν πρέπει να ακολουθήσουν πολιτική κατευνασμού κατά του Τραμπ ή να παίξουν το παιχνίδι του είναι κάτι που έχει βασανίσει πολλούς συμμάχους των ΗΠΑ. Σε μια ενδεικτική κίνηση, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δεν προσκλήθηκε στη σύνοδο των G7, εν μέρει επειδή ορισμένοι μεγάλοι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ενοχληθεί με την μεγάλη κολακείες συμπεριφορά του απέναντι στον Τραμπ.
Είχε προηγηθεί μία ακόμη αντιπαράθεση του Τραμπ με τη Μελόνι, καθώς η πρωθυπουργός της Ιταλίας έσπευσε να υπερασπιστεί τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ από μια ακόμη επίθεση του Τραμπ με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά εκείνη είχε φανεί να ξεθυμαίνει γρήγορα.
Μακρόν, Στάρμερ, Μερτς, Κάρνεϊ
Στην G7, οι παρατηρητές περίμεναν ότι άλλοι ηγέτες θα έμπαιναν σε αντιπαράθεση με τον Τραμπ. Παραδείγματος χάρη, ο Γάλλος πρέεδρος Εμανουέλ Μακρόν που έχει αντιπαρατεθεί αρκετές φορές μαζί του. Ο Αμερικανός πρόεδρος από την πλευρά του τον έχει αποκαλέσει “κυνηγό της δημοσιότητας” και έχει πει ότι σύντομα θα βρεθεί εκτός γαλλικής προεδρίας. Καθώς αυτή είναι η τελευταία του θητεία, ο Μακρόν δεν έχει πολλά πράγματα να χάσει.
Κι όμως, οι δύο άνδρες φάνηκαν να βρίσκουν ξανά κοινό βηματισμό. Ο Τραμπ ήταν εμφανώς ενθουσιασμένος με τη φιλοξενία του Μακρόν, πρώτα στις γαλλικές Άλπεις και στη συνέχεια στην ανακτορική κατοικία των πρώην βασιλιάδων, όπου αποφάσισε αυθόρμητα, περιτριγυρισμένος από το χρυσάφι των Βερσαλλιών, να υπογράψει το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν. Ο Μακρόν καθόταν δίπλα του.
Σε αντιπαράθεση με τον Τραμπ θα μπορούσε επίσης να μπει ο Κιρ Στάρμερ, πρωθυπουργός της Βρετανίας, που έδινε απεγνωσμένη μάχη για την πολιτική του επιβίωση. Ο Στάρμερ απόλαυσε για λίγο τη θαλπωρή της εύνοιας του Τραμπ όταν όμως δίστασε σχετικά με το αν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βρετανικές αεροπορικές βάσεις για επιθέσεις κατά του Ιράν, ο Τραμπ στράφηκε εναντίον του.
Ο Φρίντριχ Μερτς της Γερμανίας έχει επίσης επιδιώξει να αποφύγει την άμεση αντιπαράθεση. Αφού δήλωσε σε μια ομάδα φοιτητών ότι οι ΗΠΑ εξευτελίζονταν από τους Ιρανούς, έσπευσε να επανορθώσει στην G7, χαρίζοντας στον Τραμπ μια ποδοσφαιρική φανέλα και λέγοντας: «Είμαστε στην ίδια ομάδα».
Η Σανάε Τακαΐτσι της Ιαπωνίας, η πιο πρόσφατα εκλεγμένη μεταξύ των ηγετών της G7, ακόμη προσπαθούσε να συνέλθει από το γεγονός ότι είχε καθίσει ευγενικά ακούγοντας το αστείο του Τραμπ, τρεις μήνες νωρίτερα, για την επίθεση της Ιαπωνίας σε αμερικανική ναυτική βάση το 1941, η οποία οδήγησε τις ΗΠΑ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: «Ποιος ξέρει καλύτερα από την Ιαπωνία τι σημαίνει αιφνιδιασμός; Γιατί δεν μου είπατε για το Περλ Χάρμπορ;»
Ο Μαρκ Κάρνεϊ του Καναδά έχει πιθανώς πλησιάσει περισσότερο από όλους στο να αμφισβητήσει δημόσια τον Τραμπ, αλλά ακόμη κι εκείνος έχει αποφύγει να συγκρουστεί κατά μέτωπο με τον γείτονά του, ιδίως καθώς φιλοξενούν από κοινού αυτό το καλοκαίρι το Παγκόσμιο Κύπελλο, μαζί με τον εμπορικό τους εταίρο, το Μεξικό.
Κι εδώ ακριβώς είναι που μπήκε στο παιχνίδι η Μελόνι.
Από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025, πολλοί πολιτικοί σε όλη την Ευρώπη έχουν προσαρμόσει τις αντιδράσεις τους απέναντί του με βάση την υπόθεση ότι η δημόσια αντιπαράθεση μαζί του ήταν χαμένη υπόθεση.
Ο ρόλος των ιταλικών εκλογών του 2027
Η 49χρονη Μελόνι, η οποία αστειεύτηκε ότι ήρθε στην G7 έχοντας κόψει το κάπνισμα και φορώντας γραβάτα, είναι η πρώτη που δοκιμάζει πραγματικά τη θεωρία ότι η αμφισβήτηση του Τραμπ μπορεί να αποφέρει πολιτικούς πόντους μεταξύ των ψηφοφόρων.
Θα δοκιμαστεί εκλογικά την επόμενη χρονιά καθώς σε ό,τι αφορά το πολιτικό της προφίλ, το να εμφανίζεται ως «η μαριονέτα του Τραμπ στην Ευρώπη» δεν είναι καλή εικόνα, σύμφωνα με τον Λορέντσο Καστελάνι, ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Luiss της Ρώμης.
Ως απάντηση στις επιθέσεις του Τραμπ, το υπουργείο Εξωτερικών της Ιταλίας ακύρωσε αργά την Παρασκευή ένα επιχειρηματικό φόρουμ ΗΠΑ-Ιταλίας στο Μαϊάμι, στο οποίο επρόκειτο επίσης να παραστεί ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Το φόρουμ αυτό προοριζόταν να αποτελέσει τον χώρο όπου η Ιταλία θα υπέγραφε επίσημα μια κρίσιμη πρωτοβουλία για ορυκτά, με την ονομασία Pax Silica, υπό τη διεύθυνση των ΗΠΑ, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα.
Τώρα δεν είναι σαφές πότε μπορεί να υπογραφεί μια συμφωνία. Και η Μελόνι δεν έχει πρόβλημα με αυτό.
Ακόμη και ο Πάολο Ζαμπόλι, στενός προσωπικός φίλος του Τραμπ και απεσταλμένος του για τις παγκόσμιες συνεργασίες, δήλωσε στη Repubblica: «Αυτή είναι η επίσημη γραμμή και προς το παρόν δείχνει καθαρή ρήξη».
