Περισσότερο από δύο δισ. ευρώ κόστισαν στους Έλληνες φορολογούμενους, οι αστικές συγκοινωνίες της πρωτεύουσας την τελευταία δεκαετία. Τόσα ήταν τα χρήματα που κατέβαλε ο κρατικός προϋπολογισμός με τη μορφή επιδοτήσεων στον ΟΑΣΑ κατά την περίοδο 2015-2024, προκειμένου να διατηρηθούν εν ζωή οι αστικές συγκοινωνίες του λεκανοπεδίου της πρωτεύουσας.
Χονδρικά θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι στην αναφερόμενη περίοδο το κόστος για τους φορολογούμενους είναι περίπου 200 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο κάθε χρόνο που περνά κόστος αυξάνει και πλέον έχει ανέλθει σε 266 εκατ. ευρώ για την τελευταία χρόνια που έχει δώσει στοιχεία ο ΟΑΣΑ.
Η χρονιά που είχε την χαμηλότερη επιδότηση ήταν το 2015 όπου η επιδότηση μόλις που ξεπέρασε τα 100 εκατ. ευρώ. Στη συνέχεια ωστόσο οι επιδοτήσεις τους κρατικού προϋπολογισμού γιγαντώνονται, ειδικά κατά την περίδο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης που ακολουθεί. Ο ΟΑΣΑ επιδοτείται κάθε χρόνο με δεκάδες εκατ. ευρώ, είτε εξαιτίας των μέτρων προστασίας Covid, είτε λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους λειτουργίας (καύσιμα) του οργανισμού.
Οι επιδοτήσεις εκτοξεύθηκαν από τα 108 εκατ. ευρώ που ήταν το 2015 στα 271 εκατ. ευρώ το 2022. Το 2023 μειώνονται λίγο, αλλά το 2024 αυξάνονται ξανά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Δεν αυξάνονται όμως το ίδιο και τα λειτουργικά έσοδα του οργανισμού. Από 201 εκατ. ευρώ που ήταν το 2015, μέχρι το 2024 που έχουμε τα τελευταία στοιχεία του ΟΑΣΑ φτάνουν τα 235 εκατ. ευρώ.
Με πιο μεγάλη ταχύτητα ωστόσο αυξάνουν τα έξοδα και για πρώτη φορά στην ιστορία του ΟΑΣΑ, το 2024 ξεπεράσαν τα 500 εκατ. ευρώ. Συνήθως τα έξοδα κινούνταν μεταξύ 430 έως 450 εκατ. ευρώ. Μόνον το 2016 και το 2020 μειώθηκαν κάτω από τα 400 εκατ. ευρώ. Στην πρώτη περίπτωση λόγω του ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρούσε να μειώσει τις κρατικές δαπάνες και στην δεύτερη περίπτωση λόγω Covid, όπου περιορίσθηκε η μετακίνηση μεταφορικών μέσων και ανθρώπων.
Το 2024 οι δαπάνες ωστόσο εκτοξεύονται εξαιτίας κυρίως της αύξησης του μισθοδοτικού κόστους. Για πρώτη φορά τη χρονιά εκείνη, το μισθοδοτικό κόστος ξεπερνά τα 250 εκατ. ευρώ και ανέρχεται σε 266 εκατ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσό αυτό είναι μικρότερο από τα έσοδα που είχε τη χρονιά εκείνη ο οργανισμός (235 εκατ. ευρώ). Με άλλα λόγια τα έσοδα του ΟΑΣΑ από τα εισιτήρια, δεν φτάνουν να καλύψουν τις δαπάνες του προσωπικού του που αριθμεί πάνω από 7.000 μισθοδοτούμενους.
Υπερδιπλάσια τα έξοδα από τα έσοδα
Κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση, ο κύκλος εργασιών του ΟΑΣΑ κατά την περίοδο 2015-2024 ανέρχονται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα τόσα ήταν οι επιδοτήσεις. Παράλληλα ο όμιλος ξόδευε πάνω από 400 εκατ. ευρώ και στο τέλος άφησε και ζημίες ύψους άνω των 200 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια για κάθε ένα ευρώ που εισέπραττε ο ΟΑΣΑ, ξόδευε 2,2 ευρώ και στο τέλος άφηνε και έλλειμμα (ζημία) 0,20 ευρώ.
Ενδιαμέσως η εταιρεία «έκαψε» περίπου 600 εκατ. ευρώ που αφορούσε σε συμψηφισμούς ζημιών. Το μετοχικό κεφάλαιο από περίπου 2,35 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος του 2015, στο τέλος του 2024 είχε μειωθεί σε 1,75 δισ. ευρώ. Οι διοικήσεις του ΟΑΣΑ, με τη σύμφωνη γνώμη φυσικά του μετόχου (υπ. Οικονομικών), προχώρησαν σε διαγραφή κεφαλαίων ύψους 352 εκατ. ευρώ το 2018 και επιπλέον 240 εκατ. ευρώ το 2023 προς συμψηφισμό ζημιών.
Παρά όμως τις διαγραφές ζημιών, η εταιρεία συνεχίζει να φέρει συσσωρευμένες ζημίες ύψους 915 εκατ. ευρώ (στο τέλος του 2024). Μάλιστα καθώς τα ίδια κεφάλαιά της παραμένουν χαμηλότερο από το 1/2 του μετοχικού της κεφαλαίου, η εταιρεία χρήζει άμεσης αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της.
Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια έχει ξεκινήσει η διαδικασία εκσυγχρονισμού του στόλου των οχημάτων τόσο της θυγατρικής του ΟΣΥ, όσο των συρμών της ΣΤΑΣΥ. Εκατοντάδες νέα οχήματα λεωφορείων αγοράστηκαν και μια σειρά συρμών εκσυγχρονίζονται με στόχο για να παράσχουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες της πρωτεύουσας και των προαστίων.
Κανένα από αυτά τα κόστη δεν περιλαμβάνεται στις επιδοτήσεις. Οι δαπάνες απόκτησης εξοπλισμού περνάνε κατευθείαν στο κρατικό προϋπολογισμό και δεν εμφανίζονται λογιστικά στις καταστάσεις του ομίλου ΟΑΣΑ. Έτσι κατά την περίοδο 2022-2025 οι πραγματικές επιδοτήσεις των φορολογουμένων, μπορεί να ξεπερνούν και τα 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
ΟΑΣΑ: Επιδοτήσεις και βασικά οικονομικά μεγέθη (2015-2024)
