Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτέλεσε μια χαμένη ευκαιρία για την Ελλάδα σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας, τονίζει σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ.
Χαρακτηριστικό είναι, υπογραμμίζει, ότι τα δύο τρία των μέτρων του ελληνικού προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, δηλαδή τα μέτρα που είχαν προβλεφθεί στο σχέδιο “Ελλάδα 2.0” βρίσκονται εκτός του αρχικού τους στόχου, από αρκετά έως εντελώς – δηλαδή είτε απομειώθηκαν είτε απεντάχθηκαν. Το πρόβλημα αυτό έχει τοποθετήσει μάλιστα στο επίκεντρο του πρώτου σποτ της σειράς «Ελλάδα 2.0: Η μεγάλη χαμένη εθνική ευκαιρία» του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής το οποίο εστιάζει στο πρόβλημα της λειψυδρίας.
Τα στοιχεία που αναφέρονται στο συγκεκριμένο σποτ προέκυψαν από τη συγκριτική μελέτη των κειμένων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που πραγματοποίησε ο υπεύθυνος ΚΤΕ Ταμείου Ανάκαμψης του Κινήματος, Παύλος Γερουλάνος. Ο Π. Γερουλάνος και η ομάδα του μελέτησαν εξαντλητικά τα κείμενα του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” και εκπόνησαν «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά», συγκρίνοντας το αρχικό κείμενο του “Ελλάδα 2.0” με το σημερινό, μετά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις του προς τα κάτω από την κυβέρνηση. Τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά, τονίζει το ΠΑΣΟΚ. Παρότι, τα 36 δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ήταν μία χρυσή ευκαιρία να θωρακίσουμε την κοινωνία μας και τις προοπτικές της απέναντι στο πρόβλημα της λειψυδρίας, η ευκαιρία αυτή χάθηκε λόγω της έλλειψης προνοητικότητας, της απουσίας σχεδιασμού και της ανικανότητας της κυβέρνησης.
“Επειδή όλη η Συγκριτική Μελέτη βασίζεται λέξη – λέξη σε κείμενα της ίδιας της ελληνικής κυβέρνησης, την καλούμε να απαντήσει για το αν ισχύουν και πώς δικαιολογεί τις εκπτώσεις ή και απεντάξεις που ζήτησε η ίδια σε κάθε μέτρο του “Ελλάδα 2.0”. Δεν είναι μόνο ότι έφτιαξαν ένα κακό και ανεπαρκές για τη χώρα σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χωρίς διαβούλευση, χωρίς εθνικό σχεδιασμό. Είναι και ότι αποδείχθηκαν ανίκανοι να εφαρμόσουν ακόμα και αυτό το κακό σχέδιο. Το “Ελλάδα 2.0” είναι το τεκμήριο αποτυχίας και αναποτελεσματικότητας του δήθεν επιτελικού κράτους”, τονίζει το ΠΑΣΟΚ.
Ειδικότερα τα τρία μέτρα του ελληνικού σχεδίου που αφορούσαν άμεσα τη λειψυδρία και τη διαχείριση του νερού, είναι τα εξής αναφέρει στην ανακοίνωσή του ΠΑΣΟΚ:
Μέτρο 16285 – «Επένδυση: Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο μέσω προγραμμάτων σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα» η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε «Μεταρρύθμιση: Εθνική στρατηγική για τα ύδατα»
Τι προβλεπόταν αρχικά (Ιούλιος 2021)
Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο “Ελλάδα 2.0” η επένδυση ήταν «ένα ολιστικό πρόγραμμα για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του εθνικού πλαισίου ρύθμισης του γεωργοπεριβαλλοντικού τομέα, βελτίωσης και αποκατάστασης της γης. Οι επενδύσεις αυτές θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα του γεωργικού τομέα, θα τονώσουν την παροχή και την ποιότητα του διαθέσιμου νερού, θα εξορθολογίσουν την κατανάλωση νερού, θα μετριάσουν τους κινδύνους αλάτωσης και απερήμωσης και θα αντιμετωπίσουν το ζήτημα της διατήρησης και της προστασίας της βιοποικιλότητας και των φυσικών οικοτόπων».
Το ορόσημο 316 του αρχικού “Ελλάδα 2.0” προέβλεπε μάλιστα μέχρι τα τέλη του 2025 «Άρδευση: ολοκλήρωση και έναρξη λειτουργίας των 18 έργων» στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο και «ολοκλήρωση βάσει πιστοποιητικού ανεξάρτητου μηχανικού εγκεκριμένου από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης».
«Η Ελλάδα έχει να δρομολογήσει ένα μεγάλο συνεκτικό σχέδιο αρδευτικών έργων ουσιαστικά από τη δεκαετία του ’60», είχε δηλώσει στις 8 Νοεμβρίου 2021 ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης και είχε προσθέσει: «Με κάποιες δεκαετίες απόσταση ερχόμαστε και πάλι και θέτουμε τα μεγάλα έργα που αφορούν τη διαχείριση των υδάτων στην πρώτη γραμμή των πολιτικών μας προτεραιοτήτων… Σήμερα έχουμε τα χρηματοδοτικά εργαλεία για να μπορέσουμε -σε διαφορετικές συνθήκες, πιο δύσκολες λόγω της κλιματικής αλλαγής- να κάνουμε πράξη ένα έργο το οποίο έχει πανελλήνιο αποτύπωμα και αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα έλλειψης αρδευτικού νερού σε πολλές περιοχές της χώρας».
Και είχε καταλήξει λέγοντας: «Εδώ θέλω να καταστήσω απολύτως σαφές ότι για να υλοποιηθεί το σχέδιο αυτό απαιτείται ταχύτητα και μεγάλη συμμόρφωση στα χρονοδιαγράμματα τα οποία εμείς οι ίδιοι θέτουμε. Έχει δίκιο ο Θόδωρος όταν λέει ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης έρχονται με αρκετές αιρεσιμότητες, όχι μόνο ως προς τον τρόπο αξιοποίησής τους, αλλά και ως προς τις διαδικασίες αξιοποίησής τους. Άρα, αγαπητέ μου Γενικέ, το βάρος της ευθύνης περνάει σε εμάς να τηρήσουμε τα χρονοδιαγράμματα, να ωριμάσουμε τις μελέτες, να αποσπάσουμε τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και να δρομολογήσουμε τα έργα αυτά με την ταχύτητα και με τη συνέπεια που οι χρηματοδοτικοί πόροι επιβάλουν. Όμως και η συμμετοχή των ιδιωτών είναι καθοριστικής σημασίας, διότι η όλη λογική του Ταμείου Ανάκαμψης είναι ακριβώς να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια… για πρώτη φορά θα την χρησιμοποιήσουμε σε αυτή την έκταση σε τέτοια έργα».
Για ποια έργα μιλούσαμε; Σύμφωνα με τα έγγραφα στην ιστοσελίδα του “Ελλάδα 2.0” αλλά και την απάντηση της κυβέρνησης σε σχετική ερώτηση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής το 2024, στον κατάλογο των 18 έργων περιλαμβάνονταν σίγουρα τα εξής:
- Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης, Ν. Μεσσηνίας (προϋπολογισμός: 33,5 εκατομμύρια ευρώ).
- Εκσυγχρονισμός αρδευτικού δικτύου του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων Ταυρωπού, Ν. Καρδίτσας (προϋπολογισμός: 36,7 εκατομμύρια ευρώ).
- Αρδευτικό Δίκτυο Υπέρειας Ν. Λάρισας – Ορφανών Ν. Καρδίτσας (προϋπολογισμός; 26 εκατομμύρια ευρώ).
- Μεταφορά και Διανομή Νερού από τον ποταμό Νέστο στην πεδιάδα της Ξάνθης για αρδευτικούς σκοπούς (προϋπολογισμός: 54 εκατομμύρια ευρώ).
- Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων – Φράγμα Αγ. Ιωάννη Ιεράπετρας στο Ν. Λασιθίου (προϋπολογισμός: 22,5 εκατομμύρια ευρώ).
- Αρδευτικό Δίκτυο Αλμωπαίου» στην πεδιάδα Γιαννιτσών (προϋπολογισμός: 34.500.000 ευρώ).
Επίσης στον κατάλογο περιλαμβάνονταν και τα εξής:
- Φράγμα και δίκτυο Διποταμιάς Καστοριάς.
- Φράγμα στο Μπουγάζι Δομοκού και αρδευτικό δίκτυο, Ν. Φθιώτιδας.
- Φράγμα στο Λιβάδι Αράχωβας , αρδευτικό δίκτυο και υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, Ν. Βοιωτίας.
- ΤΟΕΒ Ν. Ηλείας (Υπογειοποίηση Δικτύων Ροής (Καναλέτων) ΤΟΕΒ Αμαλιάδος, Α΄ Πύργου, Πελοπίου & Επιταλίου Ν.Ηλείας).
- Αρδευτικό Δίκτυο Κάτω Αχελώου, Ν. Αιτωλοακαρνανίας.
- Φράγμα στη θέση: Δίλοφος «Κακλιτζόρεμα» και Αρδευτικό δίκτυο (Ν. Λαρίσης)
- Φράγμα στη θέση: Ναρθράκι “Λουκιατζόρεμα ” και Αρδευτικό δίκτυο (Ν. Λαρίσης)
- Φράγμα Νεοχωρίτη και αρδευτικό δίκτυο (Ν. Τρικάλων).
- Φράγμα Γριζάνου και αρδευτικό δίκτυο (Ν. Τρικάλων).
- Φράγμα Αχλαδοχωρίου και αρδευτικό δίκτυο (Ν. Τρικάλων).
- Φράγμα (ρουφράχτης) Τιτάνου Τρικάλων και αρδευτικό δίκτυο.
Τι προβλέπεται σήμερα
Από τα 18 αρδευτικά έργα που σύμφωνα με το αρχικό “Ελλάδα 2.0” έπρεπε να είναι έτοιμα μέχρι τα τέλη του 2025 μέσω ΣΔΙΤ, κανένα δεν έμεινε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Μετά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις ο στόχος του μέτρου 16285 έχει αλλάξει εντελώς και συνίσταται πλέον «στην έγκριση της εθνικής στρατηγικής για τα ύδατα και την έκδοση νομικής πράξης για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ (Εταιρεία Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης) και της ΕΥΑΘ (Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης)»…
Μέτρο 16898 – Επένδυση: Έργα ύδρευσης
Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο του “Ελλάδα 2.0” «η επένδυση συνίσταται σε έργα ύδρευσης σε περιοχές της Δυτικής Ελλάδας και των νήσων Λέσβου και Κέρκυρας. Στόχος της επένδυσης είναι η κάλυψη των υψηλών αναγκών υδροδότησης κατά τους θερινούς μήνες και η αντιμετώπιση των προβλημάτων διαρροής».
Τι προβλεπόταν αρχικά (Ιούλιος 2021)
Στο ορόσημο 76 προβλεπόταν μάλιστα μέχρι τα τέλη του 2025 η «ολοκλήρωση τριών υποέργων ύδρευσης: α) Πρέβεζας, Άρτας, Λευκάδας, β) Κέρκυρας και γ) Λέσβου: ολοκλήρωση εργασιών υδροληψίας και εκτροπής, αγωγών, σταθμών αποθήκευσης και άντλησης και θέση σε λειτουργία». Ο προϋπολογισμός τους υπολογιζόταν στα 145 εκατομμύρια ευρώ το έργο σε Πρέβεζα, Άρτα. Λευκάδα, σε 116 εκατομμύρια ευρώ για τη Λέσβο και σε 170 εκατομμύρια ευρώ για την Κέρκυρα.
Τι προβλέπεται τώρα
Τίποτα. Το μέτρο έχει απενταχθεί εντελώς από το “Ελλάδα 2.0”, όπως και όλα τα έργα στο πλαίσιο του συγκεκριμένου μέτρου.
Μέτρο 16850 – Επένδυση: Υποδομές παροχής και εξοικονόμησης πόσιμου νερού
Τι προβλεπόταν αρχικά (Ιούλιος 2021)
Το ορόσημο 74 του “Ελλάδα 2.0” προέβλεπε αρχικά μέχρι τα τέλη του 2025 την «ολοκλήρωση όλων των έργων, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
1: Υποδομές ύδρευσης σε επτά περιοχές.
2: Τρεις μονάδες αφαλάτωσης.
3: Έργα τηλεμετρίας–τηλεχειρισμού για τον εντοπισμό διαρροών σε δίκτυα ύδρευσης.
4: Προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων.
5: Δράσεις εξοικονόμησης νερού σε 45.000 νοικοκυριά και 10.000 επιχειρήσεις τουλάχιστον».
Προβλεπόταν επίσης «η πιστοποίηση της έκθεσης ολοκλήρωσης ανεξάρτητου μηχανικού από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας» ως δείκτης ποιότητας υλοποίησης του ορόσημου.
Τι προβλέπεται σήμερα
Το ορόσημο 74 προβλέπει πλέον το εξής μέχρι τα τέλη του 2025: «Εκτέλεση τουλάχιστον 50 έργων υποδομής παροχής και εξοικονόμησης νερού, συμπεριλαμβανομένων των εξής: α) κατασκευή υποδομών ύδρευσης σε τουλάχιστον επτά περιοχές και τουλάχιστον τρεις μονάδες αφαλάτωσης β) εγκατάσταση συστημάτων τηλεμετρίας–τηλεχειρισμού για την ανίχνευση διαρροών σε δίκτυα ύδρευσης και γ) εγκατάσταση ψηφιακών υδρομέτρων».
Παρατηρεί κανείς ότι η ξεκάθαρη διατύπωση στο αρχικό “Ελλάδα 2.0” για «ολοκλήρωση όλων των έργων» μέχρι τα τέλη του 2025 έχει γίνει, μετά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις, απλή «εκτέλεση έργων». Δεν προβλέπεται φυσικά πλέον καμία έκθεση πιστοποίησης ολοκλήρωσης ως ποιοτικής δείκτης υλοποίησης των έργων. Και δεν υπάρχει πλέον ο συγκεκριμένος ποσοτικός στόχος των «τουλάχιστον» 45.000 νοικοκυριών και 10.000 επιχειρήσεων που υπήρχε στο αρχικό “Ελλάδα 2.0”…
