Mπαράζ άμεσων αυξήσεων στις συντάξεις του ΕΦΚΑ (1ος πυλώνας) έχει ξεκινήσει η κυβέρνηση, ενώ παράλληλα ετοιμάζει τους θεσμικούς όρους για την επέκταση των συμπληρωματικών συντάξεων μέσω των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (2ος πυλώνας).
Ο νέος γύρος των μεγάλων βελτιωτικών παρεμβάσεων στο Συνταξιοδοτικό Σύστημα εν γένει, ξεκίνησαν με την ψήφιση της τροπολογίας Κεραμέως (στις 21.7.26) με την οποία προβλέπεται η ακύρωση των μειώσεων στις συντάξεις χηρείας που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου.
Ακολουθεί η επερχόμενη κατάθεση – ψήφιση του νομοσχεδίου (το αργότερο έως αρχές Φθινοπώρου) για την «ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης», το οποίο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση.
Έπεται το πακέτο των αυξήσεων του Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2026, το οποίο θα περιλαμβάνει αφενός το επίδομα των 300 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους (Νοέμβριος) και αφετέρου τις αυξήσεις σε όλες τις κύριες συντάξεις του Ιανουαρίου 2027, οι οποίες θα πληρωθούν στο τέλος Δεκεμβρίου.
1. Προαιρετικές συμπληρωματικές συντάξεις για όλους τους συνταξιούχους
Με το νομοσχέδιο το οποίο θα καταθέσει στη Βουλή, το Υπουργείο Εργασίας στο τέλος του τρέχοντος μηνός («Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης») στόχο έχει η κυβέρνηση θα δώσει κίνητρα -πρωτίστως φορολογικά (πχ μέσω της μείωσης των σχετικών αυτοτελών συντελεστών επί των εφάπαξ και των συντάξεων των ΤΕΑ)- προκειμένου να συμμετάσχουν -εθελοντικά- οι ασφαλισμένοι του 2ου πυλώνα ασφάλισης.
Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούν οι συνταξιούχοι του μέλλοντος, να εξασφαλίσουν μία δεύτερη, συμπληρωματική σύνταξη δίπλα σε εκείνη που θα λαμβάνουν από τον ΕΦΚΑ (κύρια, επικουρική) και τα άλλα ταμεία του δημοσίου (μερίσματα Μετοχικών Ταμείων).
Όπως προβλέπει η ανάλυση συνεπειών του εν λόγω νομοσχεδίου, μεταξύ των βασικών επιδιώξεων του είναι «η διεύρυνση των δυνατοτήτων πρόσβασης στην επαγγελματική ασφάλιση».
Επίσης, στο νομοσχέδιο το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.), ένα νέο προαιρετικό προϊόν επαγγελματικής συνταξιοδότησης, το οποίο λειτουργεί με κανόνες εποπτείας, διαφάνειας και προστασίας αντίστοιχους με εκείνους που διέπουν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Α.).
Όπως προαναφέρθηκε το σημαντικότερο στοιχείο του νομοσχεδίου αποτελεί η μείωση των φορολογικών συντελεστών και ο υπολογισμός τους με βάση την ηλικία συνταξιοδότησης και όχι τα έτη ασφάλισης. Το προτεινόμενο καθεστώς έχει ως εξής:
- για παροχές που καταβάλλονται σε μέλη ηλικίας 62 έως και 67 ετών, με συντελεστή 5% όταν η παροχή καταβάλλεται περιοδικά, και με συντελεστή 10%, όταν καταβάλλεται εφάπαξ. Οι συντελεστές αυτοί εφαρμόζονται και για παροχές που καταβάλλονται σε μέλη που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους,
- για παροχές που καταβάλλονται σε μέλη ηλικίας μεγαλύτερης των 67 ετών, με συντελεστή 2,5%, όταν η παροχή καταβάλλεται περιοδικά, και με συντελεστή 5% όταν καταβάλλεται εφάπαξ.
Καθώς η κυβέρνηση ετοιμάζεται να καταθέσει το νομοσχέδιο για την «ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης», στην οποία θα εντάσσονται προαιρετικά οι εργαζόμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, ένα νέο Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης βρίσκεται «στα σκαριά».
Ο λόγος για το ΤΕΑ 200.000 ξενοδοχοϋπαλλήλων (την ίδια ώρα που μόλις 65.000 είναι ασφαλισμένοι στα ήδη υφιστάμενα ΤΕΑ), το οποίο αναμένεται να ιδρυθεί το αργότερο αρχές Φθινοπώρου και στο οποίο θα ενταχθούν «υποχρεωτικά» όλοι οι εργαζόμενοι του κλάδου, σύμφωνα με όσα προβλέπει η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπέγραψε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό και τον Τουρισμό και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων πέρσι.
2. Αυξήσεις σε όλες τις κύριες συντάξεις
Ενώ η κυβέρνηση, με το νομοσχέδιο για τα ΤΕΑ δίδει κίνητρα για την (εθελοντική) ένταξη των εργαζομένων στον 2ο πυλώνα, προκειμένου να αυξήσουν τις αποδοχές μέσω μίας μελλοντικής, συμπληρωματικής σύνταξης, ετοιμάζει παράλληλα την εφαρμογή της πιο εκτεταμένης -μεταμνημονιακής- αύξηση σε όλες τις κύριες συντάξεις.
Με νόμο που έχει ψηφίσει από πέρσι, επίκειται η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για όλους τους συνταξιούχους τον Ιανουάριο του 2027.
Έτσι, άπαντες οι δικαιούχοι κύριας σύνταξης θα λάβουν ολόκληρη την αύξηση την οποία θα αποφασίσει η κυβέρνηση, τέλος του 2026, για τις αποδοχές τους από 1η Ιανουαρίου 2027.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού του 2026, η προβλεπόμενη αύξηση σε όλες τις κύριες συντάξεις από 1/1/2027 θα ανέλθει σε 2,3%.
Ωστόσο, ο υψηλότερος εκ του αναμενομένου πληθωρισμού, μετά την έκρηξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή (28 Φεβρουαρίου 2026), «δείχνει» ότι η αύξηση, η οποία θα δοθεί εν τέλει στις συντάξεις Ιανουαρίου 2027 (οι οποίες θα καταβληθούν στις διακοπές των φετινών Χριστουγέννων) θα αγγίξει το 3%.
3. Τα σενάρια για την «13η σύνταξη»
Παράλληλα, στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου συνεχίζουν να βρίσκονται σενάρια για αύξηση του μόνιμου επιδόματος των 300 ευρώ, το οποίο έχει πρόσφατα ψήφισε η κυβέρνηση σε συνδυασμό με τη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων για τους δικαιούχους του. Συγκεκριμένα:
- Το πρώτο σενάριο προβλέπει αύξηση του υφιστάμενου εφάπαξ οριζόντιου επιδόματος πάνω από τα 300 ευρώ (πχ στα 350, 400 ευρώ ή και παραπάνω -δηλαδή ίσο με το ποσό της «εθνικής σύνταξης») για τους ήδη δικαιούχους, δηλαδή με βάσει τα υφιστάμενα εισοδηματικά (25.000 ευρώ ετησίως ή 2.083 ευρώ μηνιαίως για τους άγαμους κλπ.) – περιουσιακά κριτήρια ή την καταβολή των 300 ευρώ σε επιπλέον δικαιούχους μέσω της διεύρυνσης των υφιστάμενων εισοδηματικών – περιουσιακών κριτηρίων
- Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την καταβολή μίας νέας, κλιμακούμενης ανάλογα με το συνολικό δηλωτέο εισόδημα ή το ύψος της κύριας σύνταξης, παροχής για όλους τους συνταξιούχους, η οποία θα μπορούσε να φτάσει ακόμα και το επίπεδο μίας ολόκληρης σύνταξης. Δηλαδή η παροχή αυτή θα είναι μεγαλύτερη όσο μικρότερη είναι η κύρια σύνταξη κάθε συνταξιούχου, με πλαφόν τα 2.083 ευρώ μηνιαίως για τους άγαμους και τα 2.916 ευρώ/μήνα για τους έγγαμους.
- Το τρίτο, πιο ακραίο σενάριο προβλέπει την επαναφορά ολόκληρης της «13ης σύνταξης» (λαμβάνοντας υπόψιν τη μεγαλύτερη σύνταξη για όσους έχουν πάνω από 1), με την παράλληλη επιβολή όλων των προβλεπόμενων φορολογικών και ασφαλιστικών κρατήσεων (κάτι που θα «επέστρεφε» σημαντικό μέρος της δαπάνης στο δημόσιο κορβανά) για όλους τους συνταξιούχους με εισόδημα έως 2.083 ευρώ για τους αγάμους και 2.916 ευρώ για τους εγγάμους (όπως ήδη ισχύει για το επίδομα των 300 ευρώ).
