Μία πικρή αλήθεια «κρύβεται» πίσω από τη συνεχόμενη αύξηση της απασχόλησης και τη συνακόλουθη μείωση της ανεργίας και αυτή δεν είναι άλλη από την αργή, αλλά από την παγίωση του πλήθους του εργατικού δυναμικού σε ένα ορισμένο επίπεδο εδώ και πέντε χρόνια.
Μάλιστα, αν και το ποσοστό της ανεργίας έχει πέσει από πέρσι (2025) σε προ – μνημονιακά επίπεδα, το εργατικό δυναμικό εξακολουθεί «επίμονα» από το… 2018 να είναι κατά 200.000 λιγότερο σε σχέση με το 2009.
Έτσι η αύξηση της απασχόλησης από το 2018 οφείλεται αποκλειστικά στην προσέλκυση ολοένα και περισσότερων ανέργων από το ίδιο -εδώ και μία 8ετία- σε γενικές γραμμές πλήθος εργατικού δυναμικού, κάτι που ισοδυναμεί με εξάντληση των αριθμητικών δυνατοτήτων της απασχόλησης στην ελληνική οικονομία και χτυπά το «καμπανάκι» για την ήδη ασθμαίνουσα παραγωγικότητα της εργασίας.
Και αυτό τη στιγμή, που ακόμα και τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και πολίτες οι οποίοι δηλώνουν πως δεν επιθυμούν να εργαστούν, μειώνονται δραστικά, γεγονός που δείχνει πως εξαντλούνται ακόμα και οι άτυπες «εφεδρείες» της αγοράς εργασίας.
Σημειώνεται πως το εργατικό δυναμικό αποτελεί το άθροισμα των απασχολούμενων και των ανέργων, δηλαδή όχι μόνο όσων εργάζονται, αλλά και όσων δύνανται, δηλαδή μπορούν να εργαστούν, αλλά παραμένουν άνεργοι.
Μ΄ άλλα λόγια, το εργατικό δυναμικό αποτελείται από τους εν ενεργεία και δυνάμει εργαζομένους και συνιστά το σύνολο του ανθρώπινου παράγοντα το οποίο μπορεί να κινητοποιήσει η οικονομία προκειμένου να παράγει προϊόντα και υπηρεσίες.
Έτσι αν αυτό το δυναμικό συρρικνώνεται, μαζί του συρρικνώνεται η δυνατότητα της οικονομίας να αυξήσει το παραγόμενο προϊόν της, τουλάχιστον όσο αυτό καθορίζεται από την ανθρώπινη εργασία.
Από αυτήν την άποψη, αξίζει να σημειώσει κανείς πως -για παράδειγμα τον Ιούλιο του 2026 (σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ στις 31 Αυγούστου 2026- ενώ μειώθηκε η ανεργία στο 7,9% (δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008- το εργατικό δυναμικό μειώθηκε στα 4,755 εκατ. έναντι 4,759 εκατ. τον Ιούλιο του 2026.
Κολλημένο στο 2018 το εργατικό δυναμικό της χώρας
Καθώς η μείωση αυτή κινείται στα όρια του στατιστικού… λάθους, πρέπει να σημειωθεί το πλήθος του εργατικού δυναμικού κατά τον ίδιο μήνα καθ΄ όλα τα προηγούμενα έτη. Ξεκινώντας από φέτος, λοιπόν, η ακολουθία έχει ως εξής:
- 2026: 4,755 εκατ.
- 2025: 4,759 εκατ.
- 2024: 4,699 εκατ.
- 2023: 4,742 εκατ.
- 2022: 4,746 εκατ.
- 2021: 4,670 εκατ.
- 2020 (πανδημία): 4,489 εκατ.
- 2019: 4,706 εκατ.
- 2018: 4,755 εκατ.
Δηλαδή, το εργατικό δυναμικό κινείται κατά την περίοδο του 2018 – 2026 κοντά στην «περιοχή» των 4,7 εκατ. με μικρές κατ΄έτος αυξομειώσεις.
Την ίδια περίοδο, οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 530 χιλιάδες (ή +12%), φτάνοντας τον Ιούλιο του 2026 τους 4,379 εκατ. έναντι 3,849 εκατ. το 2018.
Αντίστοιχα, οι άνεργοι μειώθηκαν από τους 906 χιλιάδες, στους 376 χιλ. (-58%) μεταξύ Ιουλίου 2018 – Ιουλίου 2026.
Όπως είναι σαφές από τις παραπάνω μεταβολές (την αύξηση, δηλαδή, της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας), στο διάστημα 2018 – 2026, έγινε μία «ανακατανομή» μεταξύ ανέργων και εργαζομένων, μέσω της μαζικής μετακίνησης (του ίδιου) εργατικού δυναμικού από τη θέση της ανεργίας στη θέση της απασχόλησης.
Στερεύει η «δεξαμενή» των οικονομικά μη ενεργών αλλά ικανών για εργασία
Παράλληλα, συντελείται άλλη μία εξέλιξη που δείχνει πως ακόμα και οι «εφεδρείες» της αγοράς εργασίας εξαντλούνται και μάλιστα, ραγδαία.
Ο λόγος για τα «άτομα εκτός εργατικού δυναμικού» ή «οικονομικά μη ενεργοί» πολίτες. Σε αυτούς δεν συγκαταλέγονται μόνο οι συνταξιούχοι, αλλά και άτομα, τα οποία μπορούν να εργαστούν, αλλά δηλώνουν ότι δεν θέλουν κατά την περίοδο που γίνεται εκάστοτε, μηνιαία μέτρηση της ΕΛΣΤΑΤ.
Το εν λόγω πλήθος κινούταν διαχρονικά, μετά το 2009, κοντά στο επίπεδο 3,3 εκατ. Ωστόσο, αυτή η κατάσταση άλλαξε αποφασιστικά μετά το 2020, όταν μέσα σε ένα χρόνο έπεσε από 3,401 εκατ. στα 3,191 εκατ. το 2021. Έκτοτε ακολούθησε μία συνεχής αριθμητική πτώση της συγκεκριμένης κοινωνικής κατηγορίας, φτάνοντας στον Ιούλιο του 20206 στους 2,951 εκατ. κάτι που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Συγκεκριμένα, τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού έχουν ακολουθήσει την παρακάτω αριθμητική πορεία:
- 2026: 2,951 εκατ.
- 2025: 2,987 εκατ.
- 2024: 3,075 εκατ.
- 2023: 3,055 εκατ.
- 2022: 3,081 εκατ.
- 2021: 3,189 εκατ.
- 2020: 3,401 εκατ.
Μ’ άλλα λόγια, από το 2020 έως το 2026, οι οικονομικά μη ενεργοί πολίτες (ή τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού) μειώθηκαν κατά 13% ή 450 χιλιάδες άτομα.
