Ρύθμιση με την οποία θα μπορούν να τρέξουν γρήγορα και αξιόπιστα οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας φέρνει απόφαση του Υπουργείου Εργασίας, κατ΄εφαρμογή του νόμου περί Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ από τα μέσα Φεβρουαρίου 2026.
Η υπουργική απόφαση αυτή θα ξεκαθαρίζει πλήρως τη διαδικασία μέσα από την οποία θα πιστοποιείται με διαφάνεια και αντικειμενικότητα το απαιτούμενο ελάχιστο ποσοστό κάλυψης (40%) κάθε συλλογικής σύμβασης που υπογράφουν σε ένα κλάδο από τη μια μεριά μία εργοδοτική οργάνωση και από την άλλη μία εργατική οργάνωση, προκειμένου να καταστεί επεκτάσιμη.
Βάσει του νέου εργασιακού νόμου Κεραμέως για να είναι μία κλαδική συλλογική σύμβαση επεκτάσιμη, δηλαδή υποχρεωτική και για τις επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη της κλαδικής Εργοδοτικής οργάνωσης, θα πρέπει στις επιχειρήσεις οι οποίες είναι μέλη της κλαδικής οργάνωσης να απασχολείται τουλάχιστον το 40% των εργαζομένων του κλάδου.
Δεδομένης της πρότασης την οποία έχει ετοιμάσει το Υπουργείο Εργασίας -σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές του powergame.gr- και η οποία μένει να συμφωνηθεί και από τους κοινωνικούς εταίρους (στα πλαίσια της ειδικής τακτικής Task Force που έχει συσταθεί μεταξύ κυβέρνησης – κοινωνικών εταίρων για την προώθηση του εθνικού σχεδίου για τις συλλογικές συμβάσεις), το ποσοστό κάλυψης μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης ορίζεται ως το πηλίκο του αριθμού των εργαζομένων οι οποίοι απασχολούνται στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) και υπάγονται στην κλαδική σύμβαση προς τις επιχειρήσεις οι οποίες είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης.
Η διαδικασία καθορισμού του ποσοστού κάλυψης
Η δήλωση των ΚΑΔ και των Ειδικοτήτων (Σ.Τ.ΕΠ.) οι οποίοι υπάγονται σε μία κλαδική σύμβαση, όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, θα γίνεται από πλευράς Υπουργείου Εργασίας. Στο σημείο αυτό, τονίζουν οι ίδιες πηγές, πως κρίσιμο στοίχημα για την πλέρια δήλωση των ΚΑΔ από πλευράς Σταδίου είναι ταχύτερη δυνατή ολοκλήρωση του νέου πίνακα τους, την οποία «τρέχει» η ΑΑΔΕ. Η διαδικασία αυτή προβλέπεται να τελειώσει αρχές του προσεχούς φθινοπώρου, αν και δεν αποκλείεται να λάβει παράταση μέχρι τέλους του τρέχοντος έτους.
Η δήλωση των ΑΦΜ των επιχειρήσεων που είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης και υπέγραψε την κλαδική σύμβαση θα γίνεται αποκλειστικά από την κλαδική εργοδοτική οργάνωση (και όχι το Υπουργείο Εργασίας).
Αφού συμπληρωθεί ο αριθμητής (ΚΑΔ – Κλάδοι κλπ και έτσι θα τεκμαίρεται το συνολικό πλήθος των εργαζομένων σε αυτούς) από το Υπουργείο Εργασίας και ο παρανομαστής (ΑΦΜ επιχειρήσεων που είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης και έτσι το πλήθος όσων εργάζονται σε αυτές), θα προκύπτει το ποσοστό κάλυψης.
- Αν το ποσοστό κάλυψης της κλαδικής συλλογικής σύμβασης είναι κάτω από το 40% (πχ 39%, 38% κλπ.) τότε η κλαδική συλλογική σύμβαση, η οποία υπεγράφη μεταξύ των κοινωνικών εταίρων δεν θα κηρύσσεται επεκτάσιμη, δηλαδή δεν θα είναι υποχρεωτική και για τους εργαζομένων των επιχειρήσεων που δεν είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης.
- Αν το ποσοστό κάλυψης της κλαδικής συλλογικής σύμβασης είναι από 40% και πάνω, τότε θα ανοίγει ο δρόμος (σε συνδυασμό και με την συνοδεύουσα έκθεση συνεπειών της νέας Συλλογικής Σύμβασης στην ανταγωνιστικότητα του κλάδου) για το πράσινο φως της επεκτασιμότητας της (και για τους εργαζομένους των επιχειρήσεων που δεν είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης που υπέγραψε ΣΣΕ) από το Ανώτατο Συμβούλιο και εν τέλει από την ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας.
Αναγκαίος όρος η εγγραφή στα Μητρώα
Υπενθυμίζεται πως απολύτως αναγκαίος όρος προκειμένου να κριθεί επεκτάσιμη μία κλαδική συλλογική σύμβαση (τόσο με τη ρήτρα του ποσοστού κάλυψης 40%, όσο με τη συνυπογραφή της ΓΣΕΕ βάσει της οποίας δεν απαιτείται έλεγχος του ποσοστού κάλυψης) είναι η εγγραφή τόσο της αντίστοιχης κλαδικής εργατικής οργάνωσης, όσο και της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης στο αντίστοιχο Συνδικαλιστικό Μητρώο.
Στην περίπτωση όπου είτε η κλαδική εργατική οργάνωση, είτε η κλαδική εργοδοτική οργάνωση, είτε και οι δυο κλαδικές οργανώσεις που υπογράφουν μία κλαδική συλλογική σύμβαση δεν έχουν ενταχθεί στο αντίστοιχο Συνδικαλιστικό Μητρώο, τότε η σύμβαση τους είναι μεν έγκυρη, πλην όμως αφορά μόνο τους εργαζομένους των επιχειρήσεων που είναι μέλη της κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης.
Πριν τρέξει η παραπάνω διαδικασία, εφόσον οι συλλογικές διαπραγματεύσεις καταλήξουν σε συμφωνία, αυτή καταρτίζεται έγγραφα σε δύο πρωτότυπα, τα οποία υπογράφονται από τους αντιπροσώπους των μερών.
Στο έγγραφο της συλλογικής σύμβασης εργασίας πρέπει να αναφέρονται οι συνδικαλιστικές οργανώσεις που συμβλήθηκαν και οι εκπρόσωποί τους, η χρονολογία της κατάρτισης και η έκταση της εφαρμογής της.
Στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης δημιουργείται και τηρείται Ψηφιακό Μητρώο συλλογικών ρυθμίσεων εργασίας όπου υποβάλλονται ψηφιακά, από τους συμβαλλομένους, όλες οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, οι συλλογικές συμφωνίες και οι διαιτητικές αποφάσεις, καταγράφονται όλα τα βασικά στοιχεία τους, καθώς και οι προσχωρήσεις, οι επεκτάσεις, οι καταγγελίες και οι προσκλήσεις για διαπραγμάτευση. Το Ψηφιακό Μητρώο παρέχει διαβαθμισμένη πρόσβαση στις συμβαλλόμενες οργανώσεις, οι οποίες έχουν πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα και στοιχεία που τις αφορούν, και σε κάθε ενδιαφερόμενο σχετικά με το περιεχόμενο και την ισχύ των συλλογικών ρυθμίσεων.
Στο Πληροφοριακό Σύστημα. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, επίσης, τηρούνται μητρώα και καταχωρούνται ψηφιακά στοιχεία που σχετίζονται με την άσκηση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων και ιδίως τα παρακάτω:
- το Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων,
- το Γενικό Μητρώο Οργανώσεων Εργοδοτών,
- το Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας.
Για την αποτελεσματική άσκηση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων, οι οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών, έχουν πρόσβαση μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ σε ανωνυμοποιημένα στοιχεία που αφορούν σε αριθμούς εργαζομένων ανά ειδικότητα, κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και γεωγραφική περιοχή, ενώ οι ανωτέρω οργανώσεις εργοδοτών έχουν πρόσβαση σε ανωνυμοποιημένα στοιχεία αναφορικά με τον αριθμό και τις ειδικότητες των εργαζομένων των επιχειρήσεων που είναι μέλη τους.
