Δημοσκοπική ανάταση
Στις νέες δημοσκοπήσεις που ξεκίνησαν να «τρέχουν» από τα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας προκύπτει μια δημοσκοπική ανάταση της ΝΔ και προσωπικά του λαοπρόβλητου Μητσοτάκη. Συνομιλώντας με έναν φίλο μου δημοσκόπο (από αυτούς που τρομάζουν στην ιδέα να τους παραλάβει ο «Άρης Παπαδόπουλος»), μου έλεγε ότι ένας από τους λόγους που πήρε τα πάνω του το κυβερνών κόμμα συνδέεται και με τις πρόσφατες εξελίξεις στη Γαλλία και γενικώς στην Ευρώπη. Βλέπετε, ο λαοπρόβλητος Μητσοτάκης φαντάζει κάτι σαν όαση μπροστά στα διαφαινόμενα αδιέξοδα των υπόλοιπων ηγετών. Αυτό ακριβώς είναι το πλεονέκτημα του αρχηγού Κυριάκου και θα το εκμεταλλευτεί δέοντως στον δρόμο προς τις κάλπες.
Προετοιμασία για εκλογές
Και μια και αναφέρθηκα στις επόμενες κάλπες, να σας πω ότι σιγά σιγά μαζεύονται εκεί στο Μαξίμου, προετοιμάζοντας διάφορα πράγματα που σχετίζονται με τις εκλογές. Ανάμεσα σε αυτά είναι και τα επικοινωνιακά. Όπως μαθαίνω, ο πρόεδρος Μητσοτάκης, που έχει και τα γούρια του, δεν σκοπεύει να αλλάξει τη Frank & Fame, η οποία έχει «τρέξει» τις μέχρι και σήμερα προεκλογικές καμπάνιες της ΝΔ.
Επαφές Σαμαρά με εν ενέργεια βουλευτές
Ένας από τους κοινούς φίλους που έχω με τον πρόεδρο Σαμαρά έσπευσε χθες να με ενημερώσει ότι ο Μεσσήνιος εσχάτως έχει αρχίσει να πλησιάζει εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ. Αν κατάλαβα καλά, τα προς «αλίευση» στελέχη ανήκουν στην περιοχή του «υποβιβασμού». Με απλά λόγια, προσεγγίζει κοινοβουλευτικούς άνδρες και γυναίκες που θα δυσκολευτούν να εκλεγούν. Κάτι σαν πολιτικό «νεκροταφείο» δηλαδή θα μοιάζει το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού.
Δίκη υποκλοπών
Στην τελική ευθεία βρίσκεται η προετοιμασία των κατηγορουμένων που εμπλέκονται στη δίκη των υποκλοπών. Όπως μαθαίνω, οι τέσσερις πρωτοδίκως καταδικασθέντες όχι μόνο δεν σκοπεύουν να ζητήσουν αναβολή, αλλά απεναντίας θα αντισταθούν σθεναρά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Και αυτό γιατί, για τους δικούς τους λόγους, επιθυμούν να δικαστούν ενώ θα εξακολουθεί να είναι κυβέρνηση η ΝΔ και πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης. Για όσους δεν το γνωρίζουν, η δίκη σε δεύτερο βαθμό θα ξεκινήσει τον επόμενο μήνα.
Επιπολαιότητα για Μπεκίρη
Λίγο πριν από τη μεσημεριανή μου σιέστα χθες, και ενώ βρισκόμουν σε ένα από τα επιβλητικά κτίρια της Νέας Υόρκης, διάβασα την ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ για τον διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού στη Βουλή, Μιχάλη Μπεκίρη, η οποία ανακοίνωση καταλήγει: «Στην ενδεχόμενη απουσία πτυχίου». Δεν σας κρύβω ότι απόρησα με την λέξη «ενδεχόμενη», καθώς ένα κόμμα που θέλει να έρθει πρώτο στις εκλογές, έστω και με μία ψήφο, δεν μπορεί να τοποθετείται με… ενδεχόμενα, χωρίς μάλιστα καμία τεκμηρίωση. Έτσι, ανέτρεξα στην αντίδραση Μπεκίρη (όσο και σε εκείνη του εκπροσώπου Μαρινάκη που ρωτήθηκε στο μπρίφινγκ), που ουσιαστικά προαναγγέλλει πως θα κινηθεί νομικά. Νέτα, σκέτα. Κάπου εκεί συνειδητοποίησα ότι δεν μπορώ να συνεχίσω να χάνω τον μεσημεριανό υπνάκο μου για ένα «ενδεχόμενο» και αποκοιμήθηκα. Και τι λέτε ότι είδα στον ύπνο μου; Σωστά μαντέψατε, το πτυχίο του Μπεκίρη. Και δίπλα σε αυτό μια κολλημένη πράσινη βελόνα… Τώρα τι είδα στον ξύπνιο μου, δεν θα σας το γράψω σήμερα, αφού δεν έχει δα και μεγάλη σημασία.
! Να σας πω ότι ο πρόεδρος Μητσοτάκης έχει δώσει εντολή προκειμένου να στηριχθεί στον απόλυτο βαθμό ο επί χρόνια συνεργάτης του Μιχάλης Μπεκίρης.
Στο Λεκανοπέδιο το Σαββατοκύριακο
Αυτήν την εβδομάδα το πρόγραμμα του λαοπρόβλητου Μητσοτάκη είναι σε γενικές γραμμές χαλαρό. Μάλιστα, το Σαββατοκύριακο θα «κλείσει» με περιοδεία στην Αττική. Στόχος του πρωθυπουργού είναι να σφίξει, μέχρι τις εκλογές, όσο το δυνατόν περισσότερα χέρια.
Οι υπουργοί Ενέργειας αλλάζουν, το δίδυμο της ΕΔΕΥΕΠ παραμένει
Μπορεί από το 2020 να έχουν περάσει τέσσερις υπουργοί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι Χατζηδάκης, Σκρέκας, Σκυλακάκης και ο θεόσταλτος Παπασταύρου, όμως υπάρχει ένα δίδυμο που παραμένει σταθερό στη θέση του. Αναφέρομαι στον πρόεδρο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), Ρίκαρντ Σκούφια, και τον διευθύνοντα σύμβουλο, Αριστοφάνη Στεφάτο, οι οποίοι ετοιμάζονται για δεύτερη πενταετή θητεία. Η σχετική εισήγηση του θεόσταλτου υπουργού Σταύρου περνάει σήμερα από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής (μαζί με την ακρόαση των δύο ανδρών), με τη θετική γνωμοδότηση να θεωρείται σχεδόν δεδομένη. Και επειδή δεν είναι και λίγο να έχεις κερδίσει την εμπιστοσύνη τεσσάρων διαφορετικών υπουργών Ενέργειας, αξίζει να θυμίσω ότι τα δύο στελέχη που ήρθαν από το εξωτερικό ανέλαβαν την τότε ΕΔΕΥ στα πέτρινα χρόνια για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, όταν μεγάλοι ξένοι πετρελαϊκοί όμιλοι αποχωρούσαν από τη χώρα. Έξι χρόνια αργότερα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική: Η Chevron έχει μπει στο παιχνίδι και ετοιμάζεται για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών σε 4 νέα οικόπεδα, ενώ η ExxonMobil μπήκε στο ώριμο μπλοκ 2 στο Ιόνιο ανοίγοντας τον δρόμο για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση μετά από 50 χρόνια στα ελληνικά νερά, που προγραμματίζεται για την άνοιξη του 2027. Στα υπέρ του ηγετικού διδύμου της ΕΔΕΥΕΠ συνυπολογίζεται η αθόρυβη δουλειά που έχει γίνει στη δέσμευση και αποθήκευση CO2 και στα υπεράκτια αιολικά, δύο τομείς στους οποίους, βεβαίως, απομένουν πολλά να γίνουν. Κάπως έτσι, το «ήταν δίκαιο και έγινε πράξη» φαίνεται πως ταιριάζει γάντι στην περίπτωσή τους. Πάντως, η ανανέωση της θητείας τους έως το τέλος του 2031 δημιουργεί και προσδοκίες για την υλοποίηση των μεγάλων επενδύσεων που βοήθησαν να δρομολογηθούν. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, αυτό είναι που μετράει…
Η (νέα) κατάρριψη αρνητικού ρεκόρ στο ΕΣΠΑ από τον Νίκο Παπαθανάση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει την κακή συνήθεια να δημοσιεύει τακτικά τα επίσημα στοιχεία οικονομικής υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2021-2027. Και γράφω για κακή συνήθεια, αφού κάποιοι εν Ελλάδι θα προτιμούσαν να τη βγάζουν στα μουλωχτά. Τα στοιχεία προέρχονται από την επίσημη πλατφόρμα Cohesion Open Data της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Επιτροπή, λοιπόν, δημοσίευσε χθες τα νέα στοιχεία, με ημερομηνία αναφοράς 31 Αυγούστου 2026. Και, σύμφωνα με αυτά, η Ελλάδα έχει κατρακυλήσει πια στη 14η θέση, με ποσοστό απορρόφησης 28%. Να αναφέρω απλά ότι η (ανεπτυγμένη και με πολλαπλάσιο ΑΕΠ) Ολλανδία έχει απορρόφηση 49,5%, η Εσθονία και το πλούσιο Λουξεμβούργο από 42,6%. Βλέπουμε ακόμα και την πλάτη της Κύπρου, που έχει ποσοστό 33,1%. Η στήλη πολλές φορές έχει αναφερθεί στο συγκεκριμένο θέμα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα από την 1η θέση στον σχετικό πίνακα έχει γίνει ουραγός, χωρίς να ιδρώνει το αυτί των «υπευθύνων». Το πράγμα φαίνεται να γίνεται χειρότερο, καθώς στα τόσα δελτία Τύπου που βγάζει καθημερινά ο Παπαθανάσης η θέση της χώρας στην ευρωπαϊκή κατάταξη έχει πια εξαφανιστεί. Τι να πει, άλλωστε; Εδώ να (ξανα)θυμίσω ότι τον Σεπτέμβριο του 2023 ο Νίκος Παπαθανάσης ανακοίνωνε περιχαρής ότι η Ελλάδα ήταν στην 1η θέση της ΕΕ στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ 2021-2027. Και τον Απρίλιο του 2025, όταν η Ελλάδα βρέθηκε στη 2η θέση, το υπουργείο εξέδιδε «πανηγυρική» ανακοίνωση. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο Νίκος Παπαθανάσης και τα πουλέν του, το εξαίρετο δίδυμο των γενικών γραμματέων του ΕΣΠΑ, Παντελοπούλου και Σιαδήμα, οδηγούν το πρόγραμμα στην απώλεια πόρων πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Άρα, έστω και τώρα, αυτοί που έχουν αρμοδιότητα να εποπτεύουν και να ελέγχουν (αλλά μέχρι τώρα κάνουν απλά ότι δεν βλέπουν) μήπως να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να πάρουν καμιά πρωτοβουλία; Πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.
Στη σέντρα ο Τσάκος
Από μια πηγή, από αυτές που με ενημερώνουν συνήθως για τα «ωραία» της πιάτσας, έφτασε στα αυτιά μου μία πληροφορία από αυτές που κάνουν τη διαφορά. Σύμφωνα, λοιπόν, με τον πληροφοριοδότη μου, ο εφοπλιστής Τσάκος ελέγχεται ενδελεχώς αν τα έξοδα φιλοξενίας της Κίμπερλι τα πλήρωνε από την τσέπη του ή τα «χρέωνε» στην εταιρεία του. Γιατί αν έχει συμβεί το δεύτερο, με δεδομένο ότι πρόκειται για εισηγμένη, μάλλον θα πρέπει ο καπετάν Νικόλας ο Α’ να προσλάβει ένα πούλμαν από Αμερικανούς δικηγόρους.
@tipsbymarkos Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ με τους προέδρους του Ολυμπιακού στο ΣΕΦ! #fypシ゚viral🖤tiktok #foryoupage❤️❤️ #tiktokviral #olympiacos ♬ πρωτότυπος ήχος – tipsbymarkos
Η Μαριζέτα και ο Καμμένος
Μία από τις αγαπημένες μου ασχολίες του Σαββατοκύριακου ήταν να παρακολουθώ σε λούπα το βίντεο της Μαριζέτας Αντωνοπούλου, που χαρακτήριζε τους Ανεξάρτητους Έλληνες ως «ένα πολύ μικρό, τίμιο, λαϊκό, δεξιό κόμμα». Δεν λέω, η καλή συντρόφισσα έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί τον Πάνο Καμμένο και τους τότε συνοδοιπόρους του κάτι σαν τον Μιλτιάδη Έβερτ στο… λίγο πιο μπρουτάλ. Ωστόσο, αφού δεν θεωρεί πως έκανε κάτι κακό ο σύντροφος Τσίπρας συνεργαζόμενος (δύο φορές) με τους ΑΝΕΛ, έχω μια πολύ μικρή, τίμια, λαϊκή απορία. Γιατί περίμενε δέκα ολόκληρα χρόνια η συντρόφισσα Μαριζέτα για να στηρίξει τη σύμπραξη του προέδρου Αλέξη και έμενε στο ΠΑΣΟΚ, που ακροδεξιό τον ανέβαζε, ακροδεξιό τον κατέβαζε τον Καμμένο; Κάποιος κακοπροαίρετος -όχι εγώ πάντως- θα πει ότι έγινε για την καρέκλα. Επειδή εγώ δεν υιοθετώ τέτοιες δόλιες σκέψεις, θα πω πως το δικαίωμα στον δημόσιο αυτοεξευτελισμό ίσως είναι καιρός να αποκτήσει κάποια όρια.
Ζητείται «δόγμα Αναστόπουλου» στο ΠΑΣΟΚ
Ίσως επειδή δεν είμαι αριστερός σαν τον σύντροφο Τσίπρα, δεν ένιωσα χθες την ανάγκη να αποχαιρετήσω από αυτήν εδώ τη στήλη τον Γιώργο Βαρδινογιάννη. Καθώς, όμως, ορισμένοι φίλοι μου μού στείλατε μήνυμα, σκέφτηκα πως μια ποδοσφαιρική ιστορία των χρυσών εποχών του «Καπετάνιου» θα ήταν το καλύτερο κατευόδιο. Το 1986, που λέτε, έπαιζαν τελικό Κυπέλλου οι «αιώνιοι», με τον Παναθηναϊκό να προηγείται 1-0 στα πρώτα 45 λεπτά. Στο ημίχρονο, ο τεράστιος Νίκος Αναστόπουλος είπε το θρυλικό «καλύτερα δεν είναι να κάτσουμε πίσω, να χάσουμε 1-0 και να τα ρίξουμε στη διαιτησία;». Ο προπονητής του Ολυμπιακού δεν τον άκουσε και, τελικά, το ματς έληξε 4-0 υπέρ των πρασίνων. Και νομίζω πως αυτή η ιστορία είναι παραδόξως επίκαιρη και σήμερα, πάλι με πράσινο χρώμα, αλλά αυτήν τη φορά πολιτικά. Αντί, δηλαδή, ο πρόεδρος Ανδρουλάκης να παίξει άμυνα και να χρεώσει το διαφαινόμενο κακό αποτέλεσμα στον Τσίπρα, στους δημοσκόπους, στις πολυεθνικές ή στο διεθνές κεφάλαιο, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης προσπαθεί να παίξει «φουλ επίθεση». Και το κάνει επιλέγοντας να πάρει με «μεταγραφή» εκείνους που συνέβαλαν τα μέγιστα στον εκλογικό διασυρμό του προηγούμενου κόμματός τους από τον Μητσοτάκη. Πόσο καλά μπορεί να πάει αυτό; Δεν νομίζω πολύ. Σε κάθε περίπτωση, καλοστρατιά του «Καπετάνιου».
Το ΠΑΣΟΚ ανακάλυψε τον… νεοφιλελεύθερο Τσίπρα
Ζούμε τα ύστερα του κόσμου. Και μιλώ για την αντιπαράθεση Τσίπρα-Ανδρουλάκη, ή ΕΛΑΣ με ΠΑΣΟΚ, τα επεισόδια της οποίας είναι δύσκολο να τα παρακολουθήσει ακόμα και η μυημένη θεία μου από τα Χανιά. Διότι τη μία βαράει ο Αλέξης τον Νίκο από αριστερά, την άλλη ο πρόεδρος Νίκος είναι που του βγαίνει του Τσίπρα από τα πιο αριστερά… Έτσι, χθες από τη Λάρισα, ο Αλέξης Τσίπρας, αφού είπε «δεν θα με ακούσετε να σας πω “λεφτά υπάρχουν”» -καρφί για τον Γιωργάκη, υποθέτω-, έδωσε μια ασυνήθιστα για τα κυβικά του μετρημένη απάντηση για τη 13η σύνταξη: «Τα εύκολα τα λόγια τα μεγάλα τα έχει αποτιμήσει η ελληνική κοινωνία και μάλιστα συνεχίζει να τα αποτιμά. Εμένα, λοιπόν, δεν θα με ακούσετε να πω εύκολα λόγια. Θα ακούσετε να πω ποιες είναι οι δυνατότητες που αυτήν τη στιγμή έχει ο προϋπολογισμός. Δεν θα με ακούσετε να σας πω “λεφτά υπάρχουν”. Όχι, θα σας πω ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητες που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή σε σχέση με το δημοσιονομικό περιθώριο». Ήταν μια τοποθέτηση που μόνο ο πρωθυπουργός της καρδιάς μας την επικαλείται συχνά, δηλαδή τα περί δημοσιονομικού περιθωρίου. Βέβαια, στη συνέχεια είπε πως αν κυβερνήσει ο ίδιος, με τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και την περιβόητη πατριωτική εισφορά «θα φέρουμε και τη 13η σύνταξη». Έλα, όμως, που το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να περιμένει και τάζει τη 13η σύνταξη εδώ και τώρα, κάνοντας λόγο με ανακοίνωσή του για «νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη του αρχηγού του κόμματος ΕΛΑΣ». Δηλαδή, το ΠΑΣΟΚ δεν θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη τα δημοσιονομικά περιθώρια ή απλώς εκτιμά πως η αναφορά σε αυτά είναι νεοφιλελεύθερη πατέντα του Μητσοτάκη, που την ασπάζεται πλέον και ο Αλέξης; Επειδή θα με ξαναπάρει η θεία μου για εξηγήσεις, περιμένω τον επόμενο γύρο αναμέτρησης Τσίπρα-Ανδρουλάκη για το ποιος ταυτίζεται περισσότερο με τον Μητσοτάκη, ο οποίος υποθέτω στο Μαξίμου πρέπει να το απολαμβάνει.
Ο παλιός, καλός Τσίπρας
Κάτι που ξέχασα να σχολιάσω από την επίσκεψη του επίσκεψη του προέδρου Τσίπρα στη λεβεντογέννα Κρήτη ήταν η ευκολία με την οποία ο επικεφαλής της ΕΛΑΣ εκτοξεύει από υπονοούμενα μέχρι ευθείες κατηγορίες για διασπάθιση δημόσιου χρήματος κατά της κυβέρνησης και του προέδρου Μητσοτάκη προσωπικά. Επειδή, όμως, ποτέ δεν ξεφεύγει κάτι κατά λάθος δύο φορές, κρίνοντας από την επίσκεψη του συντρόφου Τσίπρα στον Βόλο πιστεύω ότι πλέον βρισκόμαστε μπροστά σε ένα pattern – τα λέω στα εγγλέζικα για να συνεννοούμαστε με τους επικοινωνιολόγους που τρέχουν το rebranding. «Στρώσαμε το τραπέζι, βάλαμε τα σερβίτσια και κάθεται ο Μητσοτάκης και τρώει τώρα, το συμπέρασμα στον καφέ με επαγγελματίες στην εστίαση. Μια κριτική που την άκουσα και στην Κρήτη, “δεν κάτεες ότι είναι κλέφτες τι τους άφηκες 37 δισ. ευρώ;»”. Προσέξτε, αυτά δεν τα λέει κάποιος «αυθόρμητος» πολίτης μέσα στο βίντεο, αυτά τα γράφει ο ίδιος ο πρόεδρος Τσίπρας στην ανάρτησή του στα social media. Το μόνο, λοιπόν, που δεν έχουμε ακούσει ακόμα για να πούμε ότι έχουμε και επίσημα μπροστά μας τον παλιό, καλό Τσίπρα είναι να ξαναπεί πως «αυτοί που μας κυβερνούν δεν είναι τόσο Έλληνες». Σε περίπτωση που (κάνετε πως) το έχετε ξεχάσει, πρόκειται για φράση που είχε ξεστομίσει ο τότε πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο για τους Σαμαροβενιζέλους, αλλά και για τον τότε πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο – ξέρετε, αυτόν που ο σύντροφος Αλέξης δεν πήγε ποτέ να του ευχηθεί καλή ανάρρωση μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχτηκε με βόμβα. Αλλά, αν συνεχίσει να βλέπει τα κόμματα αριστερά του σε «ισχυρό διψήφιο», δεν αποκλείω μέχρι και τις κατηγορίες για «Πινοσέτ» να επιστρατεύσει ο πρώην πρωθυπουργός.
Ο φερετζές του ΣΥΡΙΖΑ
Με τα διπλά επώνυμα υπάρχουν δύο αξιώματα που σπάνια διαψεύδονται: αν πρόκειται για γυναίκα, πιθανότατα είναι συμβολαιογράφος. Αν είναι άντρας, είναι σχεδόν σίγουρα μέλος αριστερής φράξιας. Γι’ αυτό, ακούγοντας πως κάποιος Πάνος Λαμπρινίδης-Στάχτος έκανε δηλώσεις για τα επεισόδια στη Γαλλία, δεν χρειαζόταν να είναι κανείς προφήτης για να καταλάβει ότι θα ακούσει μία ακόμα ωδή υπέρ των μπάχαλων. Βγήκε, που λέτε, ο Τσίπρας της GenZ και δήλωσε «Άντε και στα δικά μας! Να πάρει σειρά η Ελλάδα. Είμαστε κοντά». Βλέποντας, μάλιστα, και αυτήν τη φαντασμαγορική κουπ που καλλιεργεί ο σύντροφος Λαμπρινίδης-Στάχτος, θυμήθηκα κάτι θείες που σε κάθε γάμο βάζουν δύο μπουκάλια λακ και προξενεύουν τα κορίτσια του σογιού. Τώρα, πώς θα κάνει μαζικές διαδηλώσεις ένας τύπος του οποίου η νεολαία έπαιρνε λιγότερες ψήφους από τα άκυρα και τα λευκά στις φοιτητικές εκλογές, το ξέρει αυτός – άντε κι ο πολιτικός του πατέρας. Συγγνώμη για την ειρωνεία, αλλά κάποια πράγματα δεν έχουν σοβαρή ανάγνωση. Σε κάθε περίπτωση, ακούγοντας τον πρώην πρόεδρο της νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ (και νυν νεολαίο της ΕΛΑΣ), επιβεβαιώνεται για ακόμα μία φορά πως το rebranding δεν είναι παρά ο φερετζές του ΣΥΡΙΖΑ.
Προσοχή και επαγρύπνηση
Μένω λίγο ακόμα στις δηλώσεις του Λαμπρινίδη-Στάχτου, γιατί δεν χρειάζεται να διαθέτει κάποιος μαντικές ικανότητες για να προβλέψει ότι τα γεγονότα της Γαλλίας είναι στον δρόμο προς Ελλάδα. Και επίσης δεν χρειάζεται να έχει κανείς τη μαγική σφαίρα του Σταν Γκρίνμπεργκ για να καταλάβει ότι από τη στάση της κυβέρνησης σε αυτό που υποκινείται μεθοδικά μέρες τώρα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό το εκλογικό ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας. Αν και δεν τα λέω τόσο ωραία όσο ο Αμερικανός αναλυτής (γι’ αυτό, άλλωστε, ο ίδιος έχει «ελευθέρας» στο Μαξίμου και εγώ δεν περνάω ούτε απέξω), θα προσπαθήσω να το εξηγήσω με απλά λόγια. Στις πρώτες συγκεντρώσεις θα μαζευτεί ειρηνικά ένας κάποιος κόσμος, ο οποίος (καλώς ή κακώς, άλλη συζήτηση) πιστεύει ότι η ακρίβεια αντιμετωπίζεται με διαδηλώσεις. Όσο άδικο και αν νομίζουμε ότι έχουν αυτοί οι άνθρωποι, είναι δικαίωμά τους να διαδηλώνουν για τα πιστεύω τους όσο δεν παραβιάζουν τον νόμο. Ωστόσο, ξέρουμε και ξέρουν ότι στις διαδηλώσεις δεν είναι ποτέ μόνοι. Γιατί μαζί είναι και διάφορα «καλόπαιδα», που βρίσκουν θεατές για να κάνουν το κέντρο γης μαδιάμ. Μόνο που, επειδή δεν έχουν κανένα δικαίωμα να κάνουν κάτι τέτοιο, ελπίζω ότι η κανονική ΕΛΑΣ (όχι αυτή του Τσίπρα, αλλά του αντιστράτηγου Μάλλιου) προετοιμάζεται ήδη γι’ αυτό που έρχεται. Και ελπίζω ότι μαζί με την Αστυνομία προετοιμάζεται και ο πολιτικός της προϊστάμενος. Γιατί αν τον πιάσουν τα μυστήριά του τον υπουργό Μιχάλη περί ήπιας αντιμετώπισης των μπάχαλων, τότε οι επόμενες δημοσκοπήσεις δεν θα είναι γενναιόδωρες με την κυβέρνηση. Δεν λέω ότι υπάρχει εκεί έξω μια πλειοψηφία που ζητάει από την Αστυνομία να δέρνει όποιον διαμαρτύρεται, αλλά αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος είναι πως ελάχιστοι πλέον (και σίγουρα όχι ψηφοφόροι ή εν δυνάμει ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας) ανέχονται καταστάσεις… Δεκεμβριανών. Γι’ αυτό, λοιπόν, τα γράφω έγκαιρα: Προσοχή και επαγρύπνηση. Γιατί ωραία τα είπε ο Μακρόν για τις καταστροφές στη Γαλλία, μόνο που τα είπε κατόπιν εορτής.
Η ευοίωνη απάντηση του εκπροσώπου Μαρινάκη
Κλείνω το θέμα των επεισοδίων που θα μας απασχολήσουν προσεχώς, λέγοντας πως στο χθεσινό briefing ο εκπρόσωπος Μαρινάκης έδειξε πως στο Μαξίμου έχουν πάρει το… μήνυμα. «Να διαχωρίσουμε μια ειρηνική διαδήλωση, σύμφωνα με όσα προβλέπει ο νόμος, συνταγματικά κατοχυρωμένη, με το μπάχαλο», ήταν τα αυτονόητα και απαραίτητα πρώτα λόγια του ψηλού της κυβέρνησης, ο οποίος πέρασε αμέσως στο… ψητό, καυτηριάζοντας τις δηλώσεις του συντρόφου Λαμπρινίδη-Στάχτου: «Διαχρονικά, ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού χώρου αυτού επένδυε στο μπάχαλο και νομίζω ότι κάποιοι, όπως φαίνεται από αυτές τις δηλώσεις, συνεχίζουν να επενδύουν στο μπάχαλο και στο χάος». Και, για να μη μείνει καμία αμφιβολία ότι η εντολή που θα φύγει από το στρατηγείο της κυβέρνησης θα είναι για μηδενική ανοχή, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε πως «η Ελλάδα έχει περάσει πολύ δύσκολα στο παρελθόν από τέτοιες λογικές και τέτοιες πρακτικές», θυμίζοντας ταυτόχρονα πως «όταν κάποιοι από τους “φίλους των μπαχαλάκηδων” ή από αυτούς που ήταν στην “πάνω και στην κάτω πλατεία” ήρθαν στην εξουσία, δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα. Μόνο περισσότερα γίνονται τα προβλήματα, όταν κάποιος στρέφεται ενάντια σε συμπολίτες μας ή στην περιουσία τους ή οτιδήποτε άλλο. Δεν είμαστε εκεί στην Ελλάδα, ούτε θα φτάσουμε εκεί και δεν πρέπει να φτάσουμε εκεί». Από το στόμα του και στων αρμοδίων το αυτί…
Φυλλορροεί η CPS (πρώην Eurobank Properties)
Σε συνέχεια των φαντεζί ιστοριών για τον Αντρέα Πινιατάρο έρχονται κι άλλα επεισόδια. Μετά την «ξαφνική» σκούπα των 7 εκατ. ευρώ από τα ταμεία της CPS, τώρα έρχονται και οι αποχωρήσεις. Πριν από λίγες μέρες ανακοινώθηκε επίσημα στο προσωπικό και στα στελέχη της εταιρείας η αποχώρηση της διευθύνουσας συμβούλου και μιας ομάδας στελεχών, υπεύθυνων για βασικές λειτουργίες υποστήριξης προς τους πελάτες. Άρον άρον, όπως μαθαίνω, ο Πινιατάρο «διόρισε» ως CEO έναν Ιταλό συνεργάτη του, ο οποίος έρχεται στην Ελλάδα μία φορά το δίμηνο, και αν. Ο συγκεκριμένος δεν έχει καμία εμπειρία στο real estate, έχει άγνοια για τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς και μοιάζει μάλλον ως λύση ανάγκης για να μη φανεί ακέφαλη η εταιρεία. Με αυτά και με κάτι άλλα, η εταιρεία μάλλον μοιάζει με δέντρο από το οποίο πέφτουν τα φύλλα και αργοπεθαίνει, παρά με σοβαρή επιχειρηματική οντότητα. Μάλιστα, ακούγονται ήδη φωνές στην αγορά από εξωτερικούς συνεργάτες, οι οποίοι έχουν σημαντική καθυστέρηση στις πληρωμές τους. Να σημειώσουμε ότι η CPS βασίζεται σε ένα πολύ σημαντικό ποσοστό στο συμβόλαιο παροχής υπηρεσιών για τα ακίνητα ενδιαφέροντος της Eurobank, οπότε το ζήτημα της εταιρείας του Πινιατάρο γίνεται κρίσιμο και για την τράπεζα.
Όταν οι τράπεζες δανείζουν πάνω στο «θα πληρώσει, είναι καλό παιδί»
Ένα μυστικό που ξέρουν όλοι, αλλά κανείς δεν λέει δυνατά: Οι τράπεζες δανείζουν τις επιχειρήσεις με βάση όσα λένε οι ίδιες (οι επιχειρήσεις) ότι θα εισπράξουν από τους πελάτες τους. Και το νούμερο αυτό, συχνά, βγαίνει στο πόδι. Κι αυτό παρά την ύπαρξη του διεθνούς λογιστικού κανόνα, του περίφημου IFRS 9, που υποχρεώνει την εταιρεία να υπολογίσει από πριν πόσα απ’ όσα της χρωστάνε δεν θα τα δει ούτε στη Δευτέρα Παρουσία από τον πελάτη που θα βαρέσει κανόνι ή από τον «θα πληρώσω τον άλλο μήνα». Ο λογιστικός κανόνας απαιτεί ελέγχους σε πραγματική βάση, για τον κάθε πελάτη ξεχωριστά. Στην πράξη, αυτό δεν γίνεται. Πολλές εταιρείες εγγράφουν ένα ποσοστό, ίδιο για όλους και ίδιο κάθε χρόνο. Από πού βγαίνει αυτό; «Έτσι γινόταν από την αρχή», λένε. Και ο ελεγκτής έρχεται και υπογράφει μια πλασματική εικόνα. Η τράπεζα, όμως, δανείζει πάνω σε αυτήν. Παίρνει τα τιμολόγια ως εξασφάλιση και δένει τη σύμβαση με τα εικονικά αποτελέσματα. Έτσι, δανείζει περισσότερα απ’ όσα πρέπει, φθηνότερα απ’ όσο αξίζει ο κίνδυνος, με εξασφαλίσεις που στα χαρτιά είναι χρυσάφι. Όταν όμως στραβώσει ένας μεγάλος πελάτης, οι «σίγουρες» εισπράξεις γίνονται αέρας και το κόκκινο δάνειο γυρνά στην τράπεζα. Θυμάστε τη Folli Follie; Οι τράπεζες και οι ομολογιούχοι το έμαθαν τελευταίοι. Το παράδοξο είναι ότι ο κανόνας υπάρχει. Αν το IFRS 9 εφαρμοζόταν σωστά, πελάτη πελάτη, οι τράπεζες δεν θα δάνειζαν στο σκοτάδι. Κάποιοι θεωρούν ότι απαιτείται νέος νόμος. Δεν χρειάζεται. Αρκεί οι τράπεζες να ζητούν τεκμηριωμένο υπολογισμό από όποια εταιρεία θέλει χρηματοδότηση και να τον αναθέτουν για έλεγχο σε τρίτη, ανεξάρτητη, εξειδικευμένη εταιρεία. Διότι το να λέει μια εταιρεία «μα το κοίταξε ο ελεγκτής μας» δεν είναι εγγύηση. Και οι επόπτες; Η ΕΛΤΕ και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν έχουν δημοσιοποιήσει, απ’ όσο είναι γνωστό, κανέναν έλεγχο για το πώς βγαίνουν αυτά τα νούμερα. Ας ξεκινήσουν επιτέλους με δειγματοληπτικούς: Δέκα εισηγμένες, ποιος έκανε τον υπολογισμό, με ποια στοιχεία, και δημοσίευση των ευρημάτων. Μέχρι τότε, τα δάνεια θα βγαίνουν πάνω στο γνωστό εχέγγυο: «Θα πληρώσει, είναι καλό παιδί». Αξία ανεκτίμητη ο κοπανιστός αέρας.
Έλεγχος στη Superbet
Οι σχέσεις των ανθρώπων της Superbet με στελέχη της λαοπρόβλητης κυβέρνησης του προέδρου Μητσοτάκη αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο έρευνας, η οποία σχετίζεται με τις μέρες και τις… δράσεις της νέας στοιχηματικής. Σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, όταν θα αποκαλυφθούν τα ραντεβού και γενικώς τα κάθε λογής ρουσφέτια θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι.
Σαουίρις: Η δεύτερη «πόρτα» στο Ελληνικό
Δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη τύχη στο Ελληνικό ο Αιγύπτιος μεγιστάνας Ναγκίμπ Σαουίρις, ο οποίος, όπως έμαθα, έφαγε και δεύτερη «πόρτα» στην προσπάθειά του να αποκτήσει παρουσία στη μεγάλη επένδυση της Lamda Development. Αυτήν τη φορά, μάλιστα, το ενδιαφέρον έχει μεγαλύτερο παρασκήνιο, καθώς η Lamda φέρεται να προτίμησε να διαθέσει την έκταση που είχε βάλει στο μάτι ο Αιγύπτιος επιχειρηματίας σε άλλο επενδυτικό σχήμα. Και εδώ αρχίζουν τα ενδιαφέροντα. Στο Διοικητικό Συμβούλιο μιας από τις εταιρείες που απέκτησαν έκταση στο Ελληνικό για την ανάπτυξη κατοικιών συμμετέχει ο Βαρτάν Οσκανιάν, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας από το 1998 έως το 2008, επί προεδρίας Ρόμπερτ Κοτσαριάν, και ιδρυτής του Ιδρύματος Civilitas. Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που τα σχέδια του Αιγύπτιου επιχειρηματία για το Ελληνικό δεν προχωρούν. Είχε προηγηθεί η συζήτηση για την ανάπτυξη οικιστικού project σε συνεργασία με την Day Group, η οποία τελικά δεν ευοδώθηκε, με φόντο την αβεβαιότητα που δημιούργησαν οι αλλαγές στα πολεοδομικά μπόνους του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Και κάπως έτσι, ενώ ο Σαουίρις εξακολουθεί να αναζητεί τη θέση του στο Ελληνικό, στη Μύκονο επιχειρεί να ολοκληρώσει ένα άλλο μεγάλο επενδυτικό στοίχημα. Πρόκειται για το υπερπολυτελές resort των 100 εκατ. ευρώ στο Καλό Λιβάδι, το οποίο έχει συναντήσει καθυστερήσεις στην κατασκευή του και πλέον προγραμματίζεται να υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες τον Μάιο του 2027, με τις κρατήσεις να ξεκινούν τον Ιανουάριο. Το συγκρότημα θα διαθέτει 93 μονάδες φιλοξενίας, συγκεκριμένα 60 δωμάτια, 28 σουίτες και πέντε βίλες, τέσσερα εστιατόρια και μπαρ, χώρους εκδηλώσεων για 200 άτομα και κέντρο ευεξίας 900 τ.μ., ενώ τον σχεδιασμό έχει αναλάβει το διεθνές αρχιτεκτονικό γραφείο Rockwell Group.
Το ξενοδοχείο της Μυκόνου
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι το ξενοδοχείο της Μυκόνου δεν θα φέρει την υπογραφή κάποιας καθιερωμένης διεθνούς αλυσίδας. Ο Σαουίρις, μέσω της ORA Hospitality, του ξενοδοχειακού βραχίονα της ORA Developers, δημιουργεί το δικό του ultra-luxury brand, το όνομα του οποίου παραμένει ακόμη άγνωστο. Η Μύκονος θα αποτελέσει την πρώτη μονάδα και τη ναυαρχίδα του νέου σήματος, με τον ίδιο να επιμελείται προσωπικά το concept. Άλλωστε, ο όμιλος έχει ήδη παρουσία στην Καραϊβική μέσω του Silversands, ενώ η οικογένεια Σαουίρις έχει συνδεθεί και με τη μεγάλη τουριστική και οικιστική ανάπτυξη Andermatt Swiss Alps στην Ελβετία, ενώ για το 2027 σχεδιάζεται και το νέο ξενοδοχείο The Alpiniist Andermatt.
Η προϊστορία
Για την ιστορία, πάντως, η σχέση του Σαουίρις με τις ελληνικές επενδύσεις μετρά σχεδόν δύο δεκαετίες και δεν υπήρξε πάντοτε ανέφελη. Το 2007 απέκτησε τη Wind Hellas, τότε TIM Hellas, από τα επενδυτικά κεφάλαια Apax Partners και Texas Pacific Group, όμως η επένδυση δεν εξελίχθηκε όπως προσδοκούσε. Τον Δεκέμβριο του 2010 η εταιρεία, βυθισμένη στα χρέη, πέρασε στον έλεγχο των πιστωτών της. Σχεδόν είκοσι χρόνια αργότερα, ο Αιγύπτιος επιχειρηματίας επιστρέφει με σαφώς διαφορετικές φιλοδοξίες, αυτήν τη φορά στον τουρισμό και στα πολυτελή ακίνητα. Μόνο που, όπως φαίνεται, άλλο η Μύκονος και οι ελβετικές Άλπεις και άλλο το Ελληνικό, όπου οι πόρτες δεν ανοίγουν απαραίτητα, ακόμη και για επενδυτές με τόσο βαθιές τσέπες.
