Σε μια περίοδο αυξανόμενων διεθνών εντάσεων και αναδιάταξης των γεωπολιτικών συμμαχιών, η Ισπανία και η Βραζιλία προχωρούν σε σημαντική εμβάθυνση των σχέσεών τους, υπογράφοντας σειρά συμφωνιών που εκτείνονται από την τεχνολογία έως τις πρώτες ύλες.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη στρατηγική του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να διαμορφώσει ένα ευρύτερο διεθνές μέτωπο απέναντι στην πολιτική του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
15 συμφωνίες συνεργασίας
Κατά τη διάρκεια της πρώτης διμερούς συνόδου κορυφής μεταξύ των δύο χωρών στη Βαρκελώνη, ο Σάντσεθ και ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα υπέγραψαν 15 συμφωνίες συνεργασίας, που καλύπτουν κρίσιμους τομείς όπως τα στρατηγικά ορυκτά, οι τηλεπικοινωνίες και η τεχνητή νοημοσύνη. Οι συμφωνίες αυτές αποτυπώνουν τη βούληση για μια πιο στενή στρατηγική σχέση, πέρα από τα στενά διμερή όρια.
Ο Σάντσεθ, μιλώντας μετά τη συνάντηση, υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ισπανίας και Βραζιλίας αποκτούν ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, κάνοντας λόγο για μια «αντίδραση απέναντι σε ένα κύμα αναθεωρητισμού» που, όπως είπε, απειλεί την ειρήνη και τις αξίες της διεθνούς τάξης.
Από την πλευρά του, ο Λούλα εξέφρασε έντονη ανησυχία για την αποδυνάμωση των διεθνών θεσμών, σημειώνοντας ότι οι ίδιες οι χώρες που τους δημιούργησαν δεν τους σέβονται πλέον.
Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε την έναρξη ενός διημέρου επαφών στη Βαρκελώνη, όπου συμμετέχουν ηγέτες από χώρες όπως το Μεξικό, η Νότια Αφρική, η Κολομβία και η Ουρουγουάη.
Η ισπανική πρωτεύουσα φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε κέντρο συντονισμού ενός ευρύτερου πολιτικού και ιδεολογικού μετώπου, που επιδιώκει την αναβίωση της διεθνούς συνεργασίας και του ρόλου της πολιτικής αριστεράς.
Αντίθεση των δύο χωρών στον πόλεμο στο Ιράν
Κοινός παρονομαστής των συμμετεχόντων είναι η αντίθεσή τους τόσο στον πόλεμο στο Ιράν όσο και σε αυτό που χαρακτηρίζουν ως μονομερή και παρεμβατική εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η ανάγκη μεταρρύθμισης του πολυμερούς συστήματος, με έμφαση στην ενίσχυση της φωνής των χωρών του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου.
Η ατζέντα του Σάντσεθ δεν περιορίζεται στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Λίγες ημέρες πριν, κατά την επίσκεψή του στην Κίνα, είχε αναπτύξει αντίστοιχες θέσεις, καλώντας τη Δύση να παραχωρήσει μέρος της επιρροής της προκειμένου να ενισχυθεί η διεθνής σταθερότητα.
Οι δηλώσεις αυτές βρήκαν ανταπόκριση από τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της πολυμερούς συνεργασίας.
Η συμφωνία Mercosur
Η στρατηγική αυτή συνοδεύεται και από οικονομικές πρωτοβουλίες. Η Ισπανία και η Βραζιλία χαιρέτισαν την ολοκλήρωση της συμφωνίας Mercosur μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών της Νότιας Αμερικής, έπειτα από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η σημασία νέων εμπορικών συμφωνιών, όπως αυτή της ΕΕ με την Ινδία.
Οι κινήσεις αυτές έρχονται σε έντονη αντίθεση με την πολιτική εμπορικών δασμών και πιέσεων που προωθεί η Ουάσιγκτον, επιτείνοντας το ρήγμα μεταξύ Ισπανίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ένταση είχε ήδη κλιμακωθεί όταν ο Σάντσεθ αρνήθηκε να στηρίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, απαγορεύοντας τη χρήση ισπανικού εναέριου χώρου και αμερικανικών βάσεων στη χώρα, προκαλώντας την αντίδραση του Τραμπ.
Διαφωνία και στις αμυντικές δαπάνες
Παράλληλα, η διαφωνία επεκτείνεται και στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με την Ισπανία να αρνείται να αυξήσει τον προϋπολογισμό της στο 5% του ΑΕΠ, όπως ζητούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιλέγοντας ένα σαφώς χαμηλότερο επίπεδο.
Η πρωτοβουλία της Μαδρίτης αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση αναζήτησης νέων ισορροπιών στη διεθνή σκηνή, όπου χώρες της Ευρώπης και του Παγκόσμιου Νότου επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα εναλλακτικό πλαίσιο συνεργασίας, βασισμένο στον πολυμερή διάλογο και την αμοιβαία ισορροπία ισχύος.
