NYT: Στόχος του πολέμου ήταν να επιστρέψει στην ηγεσία του Ιράν ο σκληροπυρηνικός Μαχμούντ Αχμεντινετζάντ

Ο αρχικός στόχος του πολέμου ήταν να εγκατασταθεί ως ηγέτης του Ιράν ο σκληροπυρηνικός πρώην πρόεδρος Μαχμούντ Αχμεντινετζάντ, λένε οι NYT

Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου © EPA/ABIR SULTAN

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εισήλθαν σε σύγκρουση με το Ιράν έχοντας στο μυαλό τους ένα συγκεκριμένο και ιδιαίτερα απρόσμενο πρόσωπο για την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, επισημαίνει δημοσίευμα των NY Times, κάνοντας αναφορά στον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον πρώην πρόεδρο της χώρας που είναι γνωστός για τις σκληροπυρηνικές, αντιισραηλινές και αντιαμερικανικές του απόψεις.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η εφημερίδα, ένα ισραηλινό πλήγμα που είχε σχεδιαστεί για να απελευθερώσει τον Αχμαντινετζάντ από τον κατ’ οίκον περιορισμό στην Τεχεράνη, αποτελούσε μέρος μιας προσπάθειας αλλαγής καθεστώτος και τοποθέτησής του στην εξουσία. Λίγες ημέρες αφότου ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους στα πρώτα χτυπήματα του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε δημόσια ότι θα ήταν καλύτερο αν «κάποιος από μέσα» στο Ιράν αναλάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας.

Εν συνεχεία αποδείχθηκε ότι οι δύο χώρες μπήκαν στον πόλεμο με τον νου τους στον Αχμαντινετζάντ.

Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που είχαν ενημερωθεί σχετικά, το τολμηρό σχέδιο που είχαν αναπτύξει οι Ισραηλινοί -και για το οποίο, σημειώνει η εφημερίδα, είχε ενημερωθεί και ο ίδιος ο Αχμαντινετζάντ- γρήγορα εκτροχιάστηκε. Ο Αχμαντινετζάντ τραυματίστηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου από το ισραηλινό πλήγμα στο σπίτι του στην Τεχεράνη, το οποίο είχε σχεδιαστεί για την απελευθέρωσή του, δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ένας συνεργάτης του. Επέζησε της επίθεσης, αλλά, έπειτα από αυτή την οριακή εμπειρία θανάτου, απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος.

Έκτοτε δεν έχει εμφανιστεί δημόσια και η τρέχουσα τοποθεσία και κατάστασή του παραμένουν άγνωστες.

Μια απολύτως ασυνήθιστη επιλογή

Ο Αχμαντινετζάντ αποτελούσε μια απολύτως ασυνήθιστη επιλογή. Παρότι είχε έρθει ολοένα και περισσότερο σε σύγκρουση με την ηγεσία του καθεστώτος και βρισκόταν υπό στενή παρακολούθηση από τις ιρανικές αρχές, κατά τη διάρκεια της προεδρικής του θητείας από το 2005 έως το 2013 ήταν γνωστός για τις εκκλήσεις του να «σβηστεί το Ισραήλ από τον χάρτη». Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σφοδρός επικριτής των ΗΠΑ και γνωστός για τη βίαιη καταστολή της εσωτερικής διαφωνίας.

Το πώς στρατολογήθηκε για να συμμετάσχει παραμένει άγνωστο.

«Από την αρχή, ο πρόεδρος Τραμπ ήταν ξεκάθαρος σχετικά με τους στόχους της Επιχείρησης Epic Fury: να καταστρέψει τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, να διαλύσει τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους, να βυθίσει το ναυτικό τους και να αποδυναμώσει τις συμμαχικές τους οργανώσεις», δήλωσε η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος και τον Αχμαντινετζάντ. «Ο αμερικανικός στρατός πέτυχε ή ξεπέρασε όλους τους στόχους του και τώρα οι διαπραγματευτές μας εργάζονται για μια συμφωνία που θα τερματίσει οριστικά τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν».

Εκπρόσωπος της Μοσάντ, της ισραηλινής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών, αρνήθηκε να σχολιάσει.

Τα τελευταία χρόνια, ο Αχμαντινετζάντ είχε συγκρουστεί με την ηγεσία του καθεστώτος, κατηγορώντας την για διαφθορά, ενώ κυκλοφορούσαν φήμες σχετικά με τις πραγματικές του συμμαχίες. Αποκλείστηκε από πολλές προεδρικές εκλογές, συνεργάτες του συνελήφθησαν και οι μετακινήσεις του περιορίστηκαν ολοένα και περισσότερο στο σπίτι του, στην περιοχή Ναρμάκ της ανατολικής Τεχεράνης.

Το γεγονός ότι Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έβλεπαν τον Αχμαντινετζάντ ως πιθανό ηγέτη μιας νέας κυβέρνησης στο Ιράν αποτελεί περαιτέρω ένδειξη ότι ο πόλεμος του Φεβρουαρίου ξεκίνησε με την ελπίδα εγκατάστασης μιας πιο ευέλικτης και ελεγχόμενης ηγεσίας στην Τεχεράνη. Ο Τραμπ και μέλη του υπουργικού του συμβουλίου έχουν δηλώσει ότι οι στόχοι του πολέμου επικεντρώνονταν αποκλειστικά στην καταστροφή των πυρηνικών, πυραυλικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Παραμένουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το πώς το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδίαζαν να φέρουν τον Αχμαντινετζάντ στην εξουσία, καθώς και για τις συνθήκες γύρω από την αεροπορική επιδρομή που τον τραυμάτισε. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το πλήγμα, που πραγματοποιήθηκε από την ισραηλινή αεροπορία, είχε στόχο να σκοτώσει τους φρουρούς που επιτηρούσαν τον Αχμαντινετζάντ, στο πλαίσιο σχεδίου για την απελευθέρωσή του από τον κατ’ οίκον περιορισμό.

Την πρώτη ημέρα του πολέμου, ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν. Το χτύπημα στο συγκρότημα κατοικιών του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, στο κέντρο της Τεχεράνης, κατέστρεψε επίσης μια σύσκεψη Ιρανών αξιωματούχων, σκοτώνοντας ορισμένους από εκείνους που ο Λευκός Οίκος θεωρούσε πιο πρόθυμους να διαπραγματευτούν μια αλλαγή κυβέρνησης από ό,τι οι ανώτεροί τους.

Υπήρξαν επίσης αρχικές αναφορές εκείνη την περίοδο στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο Αχμαντινετζάντ είχε σκοτωθεί στο πλήγμα εναντίον του σπιτιού του. Το πλήγμα δεν προκάλεσε σημαντικές ζημιές στο σπίτι του Αχμαντινετζάντ, το οποίο βρισκόταν στο τέλος ενός αδιέξοδου δρόμου. Όμως το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου χτυπήθηκε. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι το κτίριο αυτό καταστράφηκε, αναφέρουν οι NY Times.

Τις ημέρες που ακολούθησαν, επίσημα ειδησεογραφικά πρακτορεία διευκρίνισαν ότι είχε επιζήσει, αλλά ότι οι «σωματοφύλακές» το -στην πραγματικότητα μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης που ταυτόχρονα τον φρουρούσαν και τον κρατούσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό- σκοτώθηκαν.

Ένα άρθρο στο Atlantic τον Μάρτιο, επικαλούμενο ανώνυμους συνεργάτες του Αχμαντινετζάντ, ανέφερε ότι ο πρώην πρόεδρος είχε απελευθερωθεί από τον κυβερνητικό περιορισμό μετά το πλήγμα στο σπίτι του, το οποίο το άρθρο περιέγραφε ως «ουσιαστικά μια επιχείρηση απόδρασης». Έπειτα από εκείνο το άρθρο, συνεργάτης του Αχμαντινετζάντ επιβεβαίωσε στους New York Times ότι ο Αχμαντινετζάντ είδε το πλήγμα ως μια προσπάθεια απελευθέρωσής του. Ο συνεργάτης είπε ότι οι Αμερικανοί έβλεπαν τον Αχμαντινετζάντ ως κάποιον που θα μπορούσε να ηγηθεί του Ιράν και να διαχειριστεί «την πολιτική, κοινωνική και στρατιωτική κατάσταση του Ιράν».

Ο Αχμαντινετζάντ θα μπορούσε να «διαδραματίσει έναν πολύ σημαντικό ρόλο» στο Ιράν στο εγγύς μέλλον, είπε ο συνεργάτης, υπονοώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τον έβλεπαν ως αντίστοιχο της Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία ανέλαβε την εξουσία στη Βενεζουέλα αφού αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο και έκτοτε έχει συνεργαστεί στενά με την κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με το ίδιο πρόσωπο.

Αχμαντινετζάντ: Σκληροπυρηνικές πολιτικές και φονταμενταλιστικές δηλώσεις

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ο Αχμαντινετζάντ ήταν γνωστός τόσο για τις σκληροπυρηνικές πολιτικές του όσο και για τις συχνά αλλόκοτες φονταμενταλιστικές δηλώσεις του, όπως η διακήρυξή του ότι δεν υπήρχε ούτε ένα ομοφυλόφιλο άτομο στο Ιράν και η άρνησή του για το Ολοκαύτωμα. Είχε μιλήσει σε ένα συνέδριο στην Τεχεράνη με τίτλο «Ένας Κόσμος Χωρίς Σιωνισμό».

Δυτικοί σατιρικοί σχολιαστές χλεύασαν αυτές τις απόψεις και ο Αχμαντινετζάντ κατέληξε να γίνει ένα είδος ακούσιας «ιδιαιτερότητας» στην ποπ κουλτούρα, έως και αντικείμενο παρωδιών στην εκπομπή Saturday Night Live.

Προήδρευε επίσης της χώρας σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν επιτάχυνε τον εμπλουτισμό ουρανίου, το οποίο θα μπορούσε μια μέρα να χρησιμοποιήσει για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, εάν επέλεγε να στρατιωτικοποιήσει το πρόγραμμά του. Μια αμερικανική εκτίμηση πληροφοριών το 2007 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ιράν είχε, χρόνια νωρίτερα, παγώσει τις εργασίες του για την κατασκευή πυρηνικής συσκευής, αλλά συνέχιζε τον εμπλουτισμό πυρηνικού καυσίμου που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για πυρηνικό όπλο αν άλλαζε στάση.