Κεντρική Τράπεζα Tουρκίας: Δαπάνησε 6 δισ. δολάρια εντός ημέρας για να στηρίξει τη λίρα

Η νέα κρίση επαναφέρει το διαχρονικό πρόβλημα της τουρκικής οικονομίας: την έντονη εξάρτηση από βραχυπρόθεσμες εισροές ξένων κεφαλαίων και την ασταθή λίρα

Τουρκική λίρα © EPA/SEDAT SUNA

Σε νέα μεγάλη παρέμβαση στήριξης της τουρκικής λίρας προχώρησε η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας και οι κρατικές, δαπανώντας περίπου 6 δισ. δολάρια μέσα σε μία ημέρα, μετά τη δικαστική απόφαση-σοκ που οδήγησε στην απομάκρυνση της ηγεσίας του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης, δηλαδή του Οζγκιούρ Οζέλ.

Η τουρκική λίρα δέχθηκε ισχυρές πιέσεις μετά την απόφαση του δικαστηρίου, προκαλώντας φόβους για νέα πολιτική αστάθεια.

Οι επενδυτές άρχισαν να πουλούν τουρκικά assets και λίρες, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να πέσει απότομα η ισοτιμία του νομίσματος.

Στήριξη τουρκικής λίρας

Για να αποτρέψουν κατάρρευση της λίρας, η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε αυτήν την ενέργεια, δαπανώντας από τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας και αγοράζοντας μαζικά λίρες από την αγορά ώστε να στηρίξουν την αξία της.

Παράλληλα, το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έπεσε 6,1% μέσα σε μία ημέρα και αυξήθηκε το κόστος ασφάλισης του τουρκικού χρέους, δείχνοντας ότι οι αγορές ανησυχούν έντονα για την πολιτική και οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Σύμφωνα με traders που έχουν γνώση των συναλλαγών, σχεδόν τα μισά από τα 6 δισ. δολάρια διοχετεύθηκαν στην αγορά συναλλάγματος αμέσως μετά την ανακοίνωση της απόφασης, καθώς οι πιέσεις στη λίρα εντάθηκαν ραγδαία και οι επενδυτές έσπευσαν να περιορίσουν την έκθεσή τους στα τουρκικά assets.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο ρυθμός των παρεμβάσεων επιβραδύνθηκε αργότερα μέσα στη συνεδρίαση, αφού η αρχική μαζική πώληση δολαρίων σταθεροποίησε προσωρινά την αγορά.

Στην Τουρκία, οι κρατικές τράπεζες λειτουργούν ουσιαστικά ως ο βασικός μηχανισμός παρέμβασης της κεντρικής τράπεζας στην αγορά συναλλάγματος. Μέσω αυτών πραγματοποιούνται συνήθως οι πωλήσεις ξένου νομίσματος για τη στήριξη της λίρας, χωρίς να ανακοινώνονται επίσημα από την κεντρική τράπεζα.

Η νέα παρέμβαση θεωρείται η μεγαλύτερη από τον Μάρτιο, όταν τα τουρκικά συναλλαγματικά αποθέματα κατέγραψαν πτώση-ρεκόρ ύψους 43,4 δισ. δολαρίων μέσα σε έναν μόνο μήνα. Τότε, ο πόλεμος με το Ιράν είχε προκαλέσει μαζικές ρευστοποιήσεις στις αναδυόμενες αγορές, ασκώντας ισχυρές πιέσεις στη λίρα και στα τουρκικά ομόλογα.

Έπεσε 6,1% το χρηματιστήριο

Το πολιτικό σοκ προκάλεσε άμεσες αναταράξεις και στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης. Ο βασικός δείκτης Borsa Istanbul 100 υποχώρησε κατά 6,1% στο κλείσιμο της συνεδρίασης, με τις απώλειες να είναι τόσο έντονες ώστε ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός προσωρινής διακοπής συναλλαγών (circuit breaker) σε όλη την αγορά.

Παράλληλα, επιδεινώθηκαν και οι δείκτες κινδύνου της τουρκικής οικονομίας. Τα πενταετή credit default swaps (CDS) της Τουρκίας, που λειτουργούν ως ασφάλιστρο κινδύνου έναντι χρεοκοπίας, αυξήθηκαν κατά 12 μονάδες βάσης και έφθασαν στις 253 μονάδες βάσης, ένδειξη αυξανόμενης ανησυχίας των διεθνών επενδυτών για τη σταθερότητα της χώρας.

Παρά τις μεγάλες παρεμβάσεις, η λίρα παρέμεινε υπό πίεση, διαπραγματευόμενη στις 45,6133 λίρες ανά δολάριο αργά το βράδυ της Πέμπτης στην Κωνσταντινούπολη.

Οι αγορές εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά τις πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, καθώς η υπόθεση θυμίζει σε αρκετούς επενδυτές τα γεγονότα του προηγούμενου έτους με τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, που θεωρείται ο σημαντικότερος πολιτικός αντίπαλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τότε, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι τουρκικές αρχές είχαν αναγκαστεί να δαπανήσουν περισσότερα από 50 δισ. δολάρια από τα συναλλαγματικά αποθέματα για να περιορίσουν την κατάρρευση της λίρας και τη φυγή κεφαλαίων.

Το διαχρονικό πρόβλημα της τουρκικής οικονομίας

Η νέα κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό πρόβλημα της τουρκικής οικονομίας: την έντονη εξάρτηση από βραχυπρόθεσμες εισροές ξένων κεφαλαίων και τη δυσκολία διατήρησης σταθερότητας στη λίρα σε περιόδους πολιτικής αβεβαιότητας.

Παρά τη σημαντική αύξηση των επιτοκίων και τη στροφή προς πιο ορθόδοξη νομισματική πολιτική τα τελευταία δύο χρόνια, οι επενδυτές εξακολουθούν να θεωρούν ότι η πολιτική αστάθεια παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις αγορές της Τουρκίας.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αν συνεχιστεί η πολιτική ένταση και οι εκροές κεφαλαίων, η Άγκυρα ενδέχεται να χρειαστεί νέες μεγάλες παρεμβάσεις στήριξης, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.