Κρίσιμες τεχνικές συνομιλίες ξεκίνησαν και συνεχίζονται στη Ντόχα του Κατάρ μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν.
Στόχος των δύο πλευρών είναι η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Χορμούζ, καθώς και η επίτευξη μιας μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας που θα βάλει οριστικό τέλος στην πολεμική σύρραξη.
Σύμφωνα με πηγές με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων, το έδαφος για τις συνομιλίες προετοίμασαν ο γαμπρός του Αμερικανού Προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, οι οποίοι συνάντησαν τον Πρωθυπουργό του Κατάρ (το οποίο λειτουργεί ως μεσολαβητής μαζί με το Πακιστάν), χωρίς ωστόσο οι ίδιοι να συμμετέχουν απευθείας στα τεχνικά τραπέζια.
Το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων και τα «αγκάθια»
Οι συζητήσεις βασίζονται στην ενδιάμεση συμφωνία 14 σημείων που υπογράφηκε τον περασμένο μήνα. Η συμφωνία αυτή είχε ως στόχο να σταματήσει τον πόλεμο που ξέσπασε τον Φεβρουάριο μετά από αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν, ανοίγοντας παράλληλα ένα παράθυρο διαπραγματεύσεων 60 ημερών για μια μόνιμη λύση.
Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς την προηγούμενη εβδομάδα σημειώθηκαν εκατέρωθεν στρατιωτικά πλήγματα λόγω δημόσιων διαφωνιών για την ερμηνεία του προσυμφώνου.
Οι συνομιλίες στη Ντόχα διεξάγονται σε επίπεδο επικεφαλής διαπραγματευτών και ειδικών συμβούλων, με την ατζέντα να επικεντρώνεται σε δύο βασικούς άξονες:
Τα Στενά του Χορμούζ: Το Ιράν επιδιώκει τη διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του πάνω στα στενά και του δικαιώματος να εισπράττει τέλη από τα διερχόμενα πλοία. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ θέτουν ως απόλυτη προτεραιότητα την απρόσκοπτη και ελεύθερη ροή της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.
Δέσμευση Περιουσιακών Στοιχείων: Η Τεχεράνη πιέζει έντονα για την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), έχει αρχίσει να αποκαθίσταται εν μέρει, αλλά η κατάσταση περιγράφεται από αναλυτές της αγοράς ως «απρόβλεπτη και χωρίς πλήρη διαφάνεια».
Ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται έντονες πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ ώστε να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Αντίστοιχα, η ηγεσία του Ιράν είναι αντιμέτωπη με την εγχώρια οργή για την καταρρακωμένη οικονομία της χώρας.
Παράλληλες προσπάθειες για τον Λίβανο
Η ενδιάμεση συμφωνία προβλέπει επίσης τον τερματισμό της παράλληλης σύγκρουσης μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Οι ΗΠΑ στηρίζουν ένα ξεχωριστό κανάλι συνομιλιών μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Λιβάνου, αν και αναλυτές προειδοποιούν ότι το τρέχον πλαίσιο ασφαλείας κινδυνεύει να παγιώσει την ισραηλινή κατοχή στον νότιο Λίβανο — μια συμφωνία που η Χεζμπολάχ έχει ήδη απορρίψει.
Τραμπ: «Η αποπυρηνικοποίηση προχωράει καλά»
Σε δηλώσεις που παραχώρησε την Τετάρτη, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία των επαφών, επιβεβαιώνοντας το θετικό κλίμα των συναντήσεων στο Κατάρ.
«Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωράει καλά. Είχαν πολύ καλές συναντήσεις, και θα δούμε», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ διατηρούν πολύ καλές σχέσεις με την Τεχεράνη αυτή τη στιγμή.
«Τα πάμε πολύ καλά. Το Ιράν έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και νομίζω ότι τα πάνε καλά», συμπλήρωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Παρά την αισιοδοξία του Αμερικανού Προέδρου, οι τεχνικές ομάδες στη Ντόχα καλούνται τώρα να γεφυρώσουν το χάσμα σε ζωτικά ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας, προκειμένου να μετατρέψουν την εύθραυστη εκεχειρία σε μόνιμη ειρήνη.
