Σε πολιτική συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας κατέληξαν οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεπερνώντας το τελευταίο και δυσκολότερο εμπόδιο, που ήταν η ελληνική αντίσταση στους περιορισμούς για τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες.
Ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε προβλέπει περιορισμένη εξαίρεση για τις μεταφορές LNG σε τρίτες χώρες και τις σχετικές αγορές, εφόσον αφορούν συμβόλαια που είχαν συναφθεί πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022. Κάθε επέκταση αυτών των μεταφορών από ευρωπαϊκούς φορείς περιορίζεται ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διατηρεί τη δυνατότητα ετήσιας επανεξέτασης της εξαίρεσης.
Η ρύθμιση προστατεύει την υφιστάμενη δραστηριότητα χωρίς να επιτρέπει νέα. Ουσιαστικά, πρόκειται για πάγωμα στα σημερινά επίπεδα, με ρήτρα επανεξέτασης που αφήνει το ζήτημα ανοιχτό για το επόμενο έτος.
Η Αθήνα υποστήριζε ότι μια πλήρης απαγόρευση θα ανακατεύθυνε μερίδια αγοράς εκτός Ευρώπης αντί να μειώσει ουσιαστικά τα ρωσικά έσοδα, επιχείρημα με ιδιαίτερο βάρος καθώς η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό μέρος του ευρωπαϊκού στόλου μεταφοράς LNG. Η Κομισιόν είχε παρουσιάσει στους πρέσβεις οικονομική ανάλυση, ενώ η ελληνική πλευρά ζητούσε τεκμηρίωση ότι το μέτρο θα έπληττε περισσότερο τη Ρωσία παρά την Ευρώπη.
Κεντρικό μέτρο του πακέτου είναι η παράταση του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο για 12 μήνες στο τρέχον επίπεδο, μέτρο που, σύμφωνα με πηγές των Βρυξελλών, στερεί από τη Μόσχα σημαντικά έσοδα σε συνθήκες αστάθειας στις αγορές ενέργειας. Το πλαφόν είχε παγώσει προσωρινά στα 44,1 δολάρια το βαρέλι για μία εβδομάδα, έως τις 23 Ιουλίου, όσο συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις.
Το νέο πακέτο ενισχύει σημαντικά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, επεκτείνοντας τους περιορισμούς στον χρηματοπιστωτικό τομέα, την ενέργεια, το εμπόριο και τα κρυπτονομίσματα. Μεταξύ άλλων, προστίθενται ακόμη 32 ρωσικές τράπεζες στη λίστα απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ, ενώ για πρώτη φορά στοχεύονται πλοία και υποστηρικτικά μέσα που συνδέονται με τον λεγόμενο “σκιώδη στόλο” της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου. Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης νέες κυρώσεις κατά φυσικών και νομικών προσώπων, εμπορικούς περιορισμούς που πλήττουν τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, καθώς και μέτρα για τον περιορισμό της παροχής βίζας σε Ρώσους πρώην μαχητές.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή, οι διαπραγματεύσεις ήταν ιδιαίτερα δύσκολες, καθώς αρκετά κράτη-μέλη εξέφρασαν επιφυλάξεις για μέτρα που επηρέαζαν συγκεκριμένους οικονομικούς τομείς. Ωστόσο, η επίτευξη συμβιβασμού διατήρησε την ενότητα της ΕΕ και επέτρεψε την πολιτική συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων.
Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι “σε μια εποχή που η Ουκρανία έχει αναπτύξει στρατιωτική δυναμική, οι κυρώσεις μας συνεχίζουν να αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της πολεμικής μηχανής της Ρωσίας”. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τόνισε: “Κάνουμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση της πίεσης στη Ρωσία. Η υποστήριξή μας προς την Ουκρανία για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη παραμένει ακλόνητη”.
