Η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν καθημερινό υβριδικό πόλεμο από ξένες δυνάμεις, προειδοποιεί ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, περιγράφοντας μια απειλή που πλέον δεν περιορίζεται στο πεδίο της κλασικής κατασκοπείας.
Κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, κατασκοπεία, επιχειρήσεις επιρροής και μυστικές ενέργειες με στόχο την αποσταθεροποίηση ή την άμεση πρόκληση ζημιάς έχουν γίνει, σύμφωνα με τον ίδιο, «σταθερή πραγματικότητα» για τη χώρα.
Το περιστατικό που έφερε ξανά το ζήτημα στην κορυφή της γερμανικής ατζέντας σημειώθηκε στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Εκεί εντοπίστηκε drone που έφερε εκρηκτικό μηχανισμό, σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων από αεροσκάφος της ουκρανικής Antonov Airlines.
Εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ
Το αεροδρόμιο δεν είναι ένα οποιοδήποτε αεροπορικό κέντρο: αποτελεί σημαντικό κόμβο της DHL στην Ευρώπη και χρησιμοποιείται από το ΝΑΤΟ για στρατιωτικές μεταφορές προς την Ουκρανία.
Ο Ντόμπριντ χαρακτήρισε το περιστατικό «νέο επίπεδο κινδύνου» και εκτίμησε ότι θα μπορούσε να αποτελεί ενέργεια κρατικού παράγοντα. Μέχρι στιγμής, όμως, η γερμανική κυβέρνηση δεν έχει αποδώσει επισήμως την ευθύνη στη Ρωσία.
Το ζήτημα απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν αμερικανικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα ανέφεραν ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν πιθανή τη ρωσική εμπλοκή στην υπόθεση.
Το drone έφερε εκρηκτικά τύπου Semtex και φαίνεται ότι κατάφερε να παρακάμψει τα συστήματα ασφαλείας του αεροδρομίου, πριν εντοπιστεί από οδηγό λεωφορείου.
Το ίδιο βράδυ καταγράφηκε και δεύτερο περιστατικό στην περιοχή, όταν drone φέρεται να συγκρούστηκε με αεροσκάφος μεταφοράς φορτίου, το οποίο κατέληξε στο Αννόβερο με μικρές ζημιές. Οι γερμανικές αρχές εξακολουθούν να ερευνούν τα περιστατικά και δεν έχουν αποδώσει επισήμως την ευθύνη.
Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό
Η Λειψία, ωστόσο, δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση.
Τον Ιούλιο, κυβερνοεπίθεση έπληξε την εταιρεία Lecos, πάροχο πληροφοριακών υπηρεσιών της πόλης της Λειψίας. Οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε επαγγελματικά στοιχεία επικοινωνίας και τεχνικούς καταλόγους αρκετών δημοτικών οργανισμών, χωρίς να αποκτήσουν πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ή να προκαλέσουν γενικευμένη διακοπή λειτουργίας. Η υπόθεση ερευνάται από το κρατίδιο της Σαξονίας και ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
Και αυτή είναι ακριβώς η φύση του σύγχρονου υβριδικού πολέμου: δεν χρειάζεται να καταστραφεί ένα εργοστάσιο ή να πέσει ένα δίκτυο ηλεκτρισμού για να επιτευχθεί ο στόχος. Μερικές φορές αρκεί η διείσδυση σε ένα πληροφοριακό σύστημα, η κλοπή δεδομένων, η παρακολούθηση μιας εγκατάστασης ή η δημιουργία αβεβαιότητας.
Οι γερμανικές αρχές έχουν ήδη καταγράψει αυξημένο ενδιαφέρον για τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Τον Ιούνιο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ενημέρωσε τη Bundestag ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας καταγράφουν αυξημένες ενδείξεις για δραστηριότητες κατασκοπείας και σαμποτάζ που συνδέονται με ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση των λεγόμενων «μιας χρήσης πρακτόρων»: ανθρώπων που στρατολογούνται μέσω διαδικτύου για να πραγματοποιήσουν μικρής κλίμακας ενέργειες, συχνά χωρίς να γνωρίζουν ποιος βρίσκεται πραγματικά πίσω από την εντολή.
Ενίσχυση άμυνας έναντι drones
Η γερμανική κυβέρνηση έχει μάλιστα ήδη αλλάξει το θεσμικό της πλαίσιο. Τον Φεβρουάριο η Bundestag ενέκρινε τροποποιήσεις στη νομοθεσία για την ασφάλεια των αερομεταφορών, με στόχο την ενίσχυση της άμυνας απέναντι σε drones που απειλούν αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές.
Οι γερμανικές αρχές αναφέρουν ότι οι παράνομες πτήσεις drones πάνω από κρίσιμες εγκαταστάσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και ότι υπάρχουν υποψίες πως ορισμένες μπορεί να συνδέονται με ξένους κρατικούς παράγοντες.
Το Βερολίνο δεν αντιμετωπίζει, όμως, μόνο την απειλή των drones.
Kυβερνοεπιθέσεις και παραπληροφόρηση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα υβριδικών ενεργειών: κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και ξένης παρέμβασης, σαμποτάζ, εμπρηστικούς μηχανισμούς σε αεροσκάφη, ζημιές σε υποθαλάσσιες υποδομές, παραβιάσεις εναέριου χώρου, ακόμη και απόπειρες δολοφονίας.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες θεωρούν ότι πολλές από αυτές τις δραστηριότητες εντάσσονται σε μια ευρύτερη επιθετική συμπεριφορά της Ρωσίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε περιστατικό αποδίδεται αυτομάτως στη Μόσχα.
Η χρονική συγκυρία κάνει την κατάσταση ακόμη πιο ευαίσθητη. Η Γερμανία προετοιμάζεται για εκλογικές αναμετρήσεις σε κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, μεταξύ άλλων στη Σαξονία-Άνχαλτ και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Οι γερμανικές αρχές ασφαλείας έχουν προειδοποιήσει ότι οι εκλογές αποτελούν φυσικό στόχο για ξένη επιρροή, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάδοση αμφιβολιών σχετικά με τη νομιμότητα και την αξιοπιστία της δημοκρατικής διαδικασίας.
Πολωνία και Βαλτικές χώρες
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη Γερμανία. Την ίδια ώρα, Πολωνία και Βαλτικές χώρες ενισχύουν την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών υπό τον φόβο ακόμη και μιας ρωσικής επιχείρησης «false flag», κατά την οποία μια επίθεση θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως ουκρανική. Η ανησυχία είναι ότι ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει σύγχυση στο ΝΑΤΟ και να δοκιμάσει την πολιτική βούληση των συμμάχων να αντιδράσουν.
Έτσι, ο όρος «υβριδικός πόλεμος» αποκτά στην Ευρώπη μια πολύ πιο συγκεκριμένη σημασία. Δεν πρόκειται απαραίτητα για μια θεαματική επίθεση που θα οδηγήσει σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Μπορεί να είναι ένα drone πάνω από ένα αεροδρόμιο, ένας κυβερνοεπιτιθέμενος σε έναν δημοτικό πάροχο, ένας άνθρωπος που στρατολογείται μέσω Telegram για να προκαλέσει μια μικρή δολιοφθορά, μια εκστρατεία παραπληροφόρησης πριν από μια εκλογή ή μια ύποπτη ενέργεια σε μια κρίσιμη ενεργειακή εγκατάσταση.
Ακριβώς γι’ αυτό είναι τόσο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Η γραμμή ανάμεσα στην κατασκοπεία, το έγκλημα, τη δολιοφθορά και την κρατική επιθετικότητα γίνεται ολοένα πιο θολή.
