Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής έχουν θέσει κρίσιμες υποδομές τους η Πολωνία και οι τρεις χώρες της Βαλτικής (Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία), καθώς εντείνονται οι φόβοι ότι η Ρωσία θα μπορούσε να οργανώσει μια επιχείρηση «false flag», χρησιμοποιώντας ουκρανικά drones, ώστε να δημιουργήσει πρόσχημα για νέα κλιμάκωση.
Οι ανησυχίες αφορούν κυρίως εγκαταστάσεις ενέργειας, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής διασύνδεσης, αλλά και υποδομές που θεωρούνται κρίσιμες για την εθνική ασφάλεια.
Οι τέσσερις χώρες συνορεύουν με τη Ρωσία – και τη φιλική/σύμμαχη προς το Κρεμλίνο Λευκορωσία – και έχουν ήδη εντοπίσει ουκρανικής κατασκευής drones στο έδαφός τους, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία ότι ένα περιστατικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολιτικά από τη Μόσχα.
Πολωνία-Ρωσία και υβριδικές απειλές με drones © Gov.pl
Προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων
Η Λιθουανία έχει ήδη προχωρήσει σε ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Τον περασμένο μήνα ο στρατός ενίσχυσε την αστυνομία στην προστασία του τερματικού σταθμού εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κλαϊπέντα, του τερματικού σταθμού πετρελαϊκών προϊόντων, μιας σημαντικής ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Πολωνία και του υδροηλεκτρικού σταθμού αντλησιοταμίευσης Kruonis.
«Δεν είμαστε αφελείς», δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Άμυνας της Λιθουανίας, Ρομπέρτας Κάουνας, σημειώνοντας ότι οι αρχές παρακολουθούν τις πληροφορίες και ενισχύουν συνεχώς την προστασία των κρίσιμων υποδομών.
Στη Λετονία, η κυβέρνηση έχει αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας γύρω από το σύνολο των κρίσιμων υποδομών, μεταξύ άλλων στο φράγμα του ποταμού Νταουγκάβα κοντά στη Ρίγα και στις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στο Ιντσουκάλνς.
Υβριδικές απειλές
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Άντρις Κούλμπεργκς, δήλωσε ότι η πιθανότητα μιας υβριδικής απειλής είναι πλέον μεγαλύτερη από ό,τι στο παρελθόν.
Το βασικό σενάριο που εξετάζουν οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν είναι απαραίτητα μια μεγάλης κλίμακας επίθεση. Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία είναι το πολιτικό χάος που θα μπορούσε να ακολουθήσει ένα χτύπημα και η σύγχυση που θα προκαλούσε στο ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με αξιωματούχο των υπηρεσιών πληροφοριών της Βαλτικής που μίλησε στο Reuters, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι ρωσικές στρατιωτικές και κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών ενδέχεται να σχεδιάζουν μια επιχείρηση σε υποδομές στη Ρωσία ή στις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία, χρησιμοποιώντας drones ουκρανικής κατασκευής.
Το ενδεχόμενο αυτό, σύμφωνα με την ίδια πηγή, θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από τη στιγμή που θα δοθεί η σχετική πολιτική έγκριση από τη ρωσική ηγεσία, ακόμη και από τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ωστόσο, άλλος αξιωματούχος της περιοχής εμφανίστηκε πολύ πιο επιφυλακτικός. Όπως είπε, οι προειδοποιήσεις που έχουν μεταφερθεί από συμμαχικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προκαλέσει ισχυρή εντύπωση στις χώρες της Βαλτικής, αλλά κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν μια τέτοια επίθεση θα πραγματοποιηθεί «αύριο ή ποτέ».
Η Μόσχα απορρίπτει τις σχετικές προειδοποιήσεις. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ έχει χαρακτηρίσει τις αναφορές περί μυστικών ρωσικών επιθέσεων «ιστορίες τρόμου».
Εναλλακτικές διαδρομές εισαγωγής φυσικού αερίου
Στην Πολωνία, η ανησυχία έχει οδηγήσει και σε πρακτικές κινήσεις στον ενεργειακό τομέα. Η κρατική ενεργειακή εταιρεία Orlen εξετάζει εναλλακτικές διαδρομές εισαγωγής φυσικού αερίου σε περίπτωση που οι βασικές οδοί μεταφοράς καταστούν μη διαθέσιμες.
Περίπου το 80% του φυσικού αερίου που εισάγει η Orlen περνά από τον τερματικό σταθμό LNG στο Σβινούιστσιε και από υποθαλάσσιο αγωγό που μεταφέρει αέριο από τη Νορβηγία και καταλήγει στην ίδια περιοχή. Η εταιρεία διαχείρισης του δικτύου Gaz-System βρίσκεται σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η πρώτη πυρηνική μονάδα της Πολωνίας, η οποία βρίσκεται ακόμη στη φάση σχεδιασμού και κατασκευής. Η κρατική εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο, Polskie Elektrownie Jądrowe, ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκαν πλαστά εταιρικά έγγραφα τα οποία φαίνεται να είχαν στόχο να προκαλέσουν σύγχυση μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Τα έγγραφα, σύμφωνα με την εταιρεία, μπορούν να συνδέονται με πηγή «ανατολικά της Πολωνίας». Οι αρμόδιες υπηρεσίες ερευνούν την υπόθεση, ενώ παράλληλα αυξάνονται τα μέτρα προστασίας στην περιοχή του μελλοντικού πυρηνικού σταθμού.
Ηλεκτρική διασύνδεση με Ουκρανία
Η Πολωνία ενισχύει επίσης την ασφάλεια μιας ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ουκρανία, η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σταθερότητα του ουκρανικού δικτύου ηλεκτρισμού, που έχει υποστεί επανειλημμένες ρωσικές επιθέσεις. Ο διαχειριστής του πολωνικού δικτύου και στρατιωτικές δυνάμεις αύξησαν την επιτήρηση της διασύνδεσης από τον Ιούλιο.
Η εικόνα συμπληρώνεται από την εμφάνιση ύποπτων drones και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, οι αρχές εντόπισαν την περασμένη εβδομάδα drone που έφερε εκρηκτικά στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ το χαρακτήρισε υβριδική επίθεση, χωρίς ωστόσο να αποδώσει ευθύνη στη Ρωσία.
Για τις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης με τη Μόσχα, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η πιθανότητα μιας άμεσης επίθεσης. Είναι και το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης σχεδιασμένης ώστε να προκαλέσει αβεβαιότητα για το ποιος βρίσκεται πίσω από αυτήν.
Ρωσικές απειλές
Ο Βόιτσεχ Κονοντσούκ, διευθυντής του πολωνικού Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, εκτιμά ότι οι συνεχείς ρωσικές κατηγορίες πως οι Βαλτικές χώρες συνεργάζονται με την Ουκρανία ενδέχεται να λειτουργούν ως προετοιμασία του εδάφους για μελλοντικές ρωσικές ενέργειες.
Ο στόχος μιας τέτοιας στρατηγικής, σύμφωνα με την εκτίμησή του, θα ήταν να μεταφερθεί η πίεση από την Ουκρανία στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και να σταλεί ένα μήνυμα προς την Ευρώπη: ότι αν δεν αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Μόσχας, η Ρωσία μπορεί να επεκτείνει την αποσταθεροποίηση.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ρίσκο που βλέπουν σήμερα Πολωνία και Βαλτικές χώρες. Όχι μόνο ένα χτύπημα σε μια ενεργειακή εγκατάσταση, αλλά μια ενέργεια αρκετά αμφίσημη και προκλητική, ώστε να δημιουργήσει εσωτερική κρίση στο ΝΑΤΟ, διχάζοντας τους συμμάχους για το ποιος επιτέθηκε, πώς πρέπει να απαντήσουν και, τελικά, αν πρέπει να απαντήσουν.
