Την εκτίμηση ότι το Κάιρο ενδέχεται να προσχωρήσει στη νέα αμυντική Συμφωνία της Μέκκας, την οποία συνυπέγραψαν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, εξέφρασε για άλλη μια φορά ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπογραμμίζοντας πως η σύμπραξη παραμένει ανοιχτή σε νέα μέλη.
Σε συνέντευξή του στο δίκτυο Al Jazeera, ο κ. Ερντογάν διευκρίνισε ότι η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας δεσμεύει τα συμβαλλόμενα μέρη να αναλαμβάνουν συντονισμένη δράση σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης.
«Η συμφωνία αυτή έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα στον κόσμο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Τούρκος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η συμμετοχή της Αιγύπτου συγκαταλέγεται στις στρατηγικές επιλογές για τη μελλοντική επέκτασή της.
Υπενθυμίζεται ότι η σύμπραξη, γνωστή ως «Συμφωνία της Μέκκας», υπεγράφη την περασμένη Παρασκευή από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ. Οι όροι της προβλέπουν ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε κράτους-μέλους θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Πρόκειται για μια ρήτρα συλλογικής αποτροπής που αναλυτές παρομοιάζουν με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, μολονότι αξιωματούχοι στο Ισλαμαμπάντ προειδοποιούν να μην ερμηνεύεται ως απόλυτο ισοδύναμο του ΝΑΤΟ, ούτε ως συμμαχία κατευθυνόμενη εναντίον συγκεκριμένης χώρας.
Οι γεωπολιτικές εστίες και το Στενό του Ορμούζ
Παράλληλα, ο Ερντογάν τοποθετήθηκε για φλέγοντα περιφερειακά ζητήματα, όπως οι εντάσεις στο Στενό του Ορμούζ και τα πολεμικά μέτωπα σε Συρία, Γάζα και Λίβανο. Ο Τούρκος ηγέτης κατέστησε σαφές ότι η επαναλειτουργία του Στενού αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Άγκυρα, επισημαίνοντας ότι το παρατεταμένο κλείσιμο δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα κανενός. Στο ίδιο πλαίσιο, αναγνώρισε τον κομβικό ρόλο του Κατάρ στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για την παύση των εχθροπραξιών.
Το μήνυμα για Συρία, Γάζα και Λίβανο
Αναφορικά με τη Συρία, τη Γάζα και τον Λίβανο, ο κ. Ερντογάν δεσμεύτηκε ότι η Τουρκία δεν θα εγκαταλείψει τους γείτονές της στις περιφερειακές αναταραχές. Τόνισε ότι η Άγκυρα θα πράξει τα μέγιστα για τη στήριξη της σταθερότητας στη Συρία, προαναγγέλλοντας μάλιστα επίσκεψή του στη χώρα, ενώ ανέφερε ότι οι Κούρδοι της Συρίας θα έχουν «μερίδιο στην ειρήνη και τη σταθερότητα». Πρόσθεσε, επίσης, ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να ενισχύει τους δεσμούς με τις κουρδικές κοινότητες, διαφυλάσσοντας τα δικαιώματά τους.
Για το μέτωπο της Γάζας, ο Ερντογάν ξεκαθάρισε ότι η Τουρκία «δεν μπορεί να αφήσει τη Γάζα μόνη της» και θα πράξει ό,τι είναι απαραίτητο. Υποστήριξε, δε, ότι η Χαμάς τηρεί τις δεσμεύσεις της με καλή πίστη, σε αντίθεση με το Ισραήλ που συνεχίζει τον πόλεμο.
Σχετικά με τον Λίβανο, χαρακτήρισε τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις ως πηγή σοβαρής ανησυχίας. Αποκάλυψε μάλιστα ότι έθεσε το ζήτημα του τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο στον πρόεδρο των ΗΠΑ, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Τουρκία, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της Ουάσινγκτον στην παύση των εχθροπραξιών.
Επιπλέον, επιβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη στήριξη στο Σουδάν, χαρακτηρίζοντας τις σχέσεις του με τον επικεφαλής του Συμβουλίου Κυριαρχίας, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, ως καλές, ενώ διαβεβαίωσε ότι η Τουρκία δεν θα εγκαταλείψει τη Λιβύη, διατηρώντας σταθερούς δεσμούς. Στον αντίποδα, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται διατεθειμένη να δεχτεί την Τουρκία, τονίζοντας ότι η ένταξη δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα και πως η Ευρώπη θα είναι «η χαμένη».
Τα F-35, οι S-400 και ο Τραμπ
Ο Τούρκος πρόεδρος στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, αναφέροντας ότι έλαβε σχετική υπόσχεση από τον Ντόναλντ Τραμπ και περιμένει να τηρηθεί.
Η Τουρκία είχε τεθεί εκτός του προγράμματος F-35 το 2019, λόγω της παραλαβής των ρωσικών συστημάτων S-400, τα οποία η Ουάσινγκτον θεωρεί απειλή για την τεχνολογία stealth. Ωστόσο, κατά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δήλωσε, στεκόμενος δίπλα στον Ερντογάν, ότι η κυβέρνησή του θα άρει τις κυρώσεις CAATSA (που επιβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 λόγω των S-400) και χαρακτήρισε την επανένταξη στα F-35 ως «κάτι που σίγουρα θα εξετάζαμε».
Παρόλα αυτά, οποιαδήποτε πώληση συναντά την αντίσταση του αμερικανικού Κογκρέσου, με δεδομένο ότι νόμος του 2020 απαγορεύει ρητά στο Πεντάγωνο τη μεταβίβαση F-35 στην Τουρκία όσο η χώρα διατηρεί σε ισχύ το σύστημα S-400.
