Μια ανάσα από τη διασφάλιση του ελέγχου ολόκληρης της ακτογραμμής των στρατηγικής σημασίας στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ βρίσκονται οι αντάρτες Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν Χούθι, μετά την κατάληψη της πόλης-λιμανιού Μόκα στη δυτική Υεμένη.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το Reuters, αυξάνει εκθετικά σημαντικά τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα και τις ροές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι Χούθι κατέλαβαν σήμερα το στρατηγικό λιμάνι της Μόκα, σύμφωνα με αξιωματούχους της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας, διευρύνοντας την παρουσία τους σε μία από τις πλέον κρίσιμες θαλάσσιες πύλες του παγκόσμιου εμπορίου.
Η προέλαση των ανταρτών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των προβλημάτων στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η Σαουδική Αραβία είχε επιχειρήσει να περιορίσει την εξάρτησή της από την ανατολική αυτή δίοδο μεταφέροντας αργό μέσω αγωγών προς τις εγκαταστάσεις της στην Ερυθρά Θάλασσα. Η επέκταση του ελέγχου των Χούθι στη συγκεκριμένη περιοχή δημιουργεί όμως κινδύνους και για αυτή την εναλλακτική οδό.
Γιατί είναι σημαντική η Μόκα
Η κατάληψη της Μόκα, ιστορικού εμπορικού κέντρου του καφέ από το οποίο προήλθε και η ονομασία «mocha», ακολούθησε αρκετές ημέρες σφοδρών συγκρούσεων με τις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.
Η πόλη αποτελεί κρίσιμο κόμβο ανεφοδιασμού για τις κυβερνητικές δυνάμεις. Περαιτέρω προέλαση των Χούθι ενδέχεται, σύμφωνα με αξιωματούχους της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας, να αποκόψει τις βασικές γραμμές ανεφοδιασμού των κυβερνητικών δυνάμεων προς τον νότο.
Παράλληλα, οι Χούθι βρίσκονται πολύ κοντά στον πλήρη έλεγχο μεγάλου τμήματος της ακτογραμμής κατά μήκος των στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ, που συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και αποτελούν βασική δίοδο για το εμπόριο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Ο Τάρεκ Σάλεχ, αντιπρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου Ηγεσίας της Υεμένης, έκανε λόγο για απώλειες στις κυβερνητικές δυνάμεις έπειτα από διαδοχικές επιθέσεις των Χούθι και ανακοίνωσε τη δημιουργία εναλλακτικού κέντρου διοίκησης σε ασφαλέστερη περιοχή ώστε να αναδιοργανωθούν οι δυνάμεις του.
«Πρόκειται για σημαντικό στρατηγικό πλήγμα για τις δυνάμεις του Τάρεκ Σάλεχ και για τον σαουδαραβικό συνασπισμό», εκτίμησε ο Umer Karim, ερευνητής για θέματα ασφάλειας του Κόλπου στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. Όπως σημείωσε, η ενίσχυση της θέσης των Χούθι κοντά στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ αυξάνει θεαματικά τη δυνατότητά τους να ασκούν πίεση στη θαλάσσια κυκλοφορία.
Επιστρέφει η Σαουδική Αραβία στον πόλεμο της Υεμένης
Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί τη σοβαρότερη αναζωπύρωση του πολέμου στην Υεμένη εδώ και αρκετά χρόνια και επαναφέρει τη Σαουδική Αραβία βαθύτερα σε μια σύγκρουση από την οποία το Ριάντ επιχειρούσε να απεμπλακεί.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, οι Χούθι εξαπέλυσαν μεγάλη επίθεση με πυραύλους και drones εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στη νότια Σαουδική Αραβία και στρατιωτικής βάσης, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν δεκάδες άνθρωποι.
Η νέα φάση των συγκρούσεων άρχισε μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας τον Ιούλιο. Η ένταση αυξήθηκε όταν αεροσκάφη του συνασπισμού υπό τη Σαουδική Αραβία βομβάρδισαν το διεθνές αεροδρόμιο της Σαναά, σε μια προσπάθεια να εμποδίσουν την προσγείωση αεροσκάφους που μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι από το Ιράν.
Οι Χούθι απάντησαν ανακοινώνοντας αποκλεισμό λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας και ξεκινώντας νέα σειρά επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ.
Διπλή η πίεση στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές
Η εξέλιξη προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις αγορές ενέργειας, καθώς δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση: τα Στενά του Ορμούζ στην ανατολική πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου και το Μπαμπ αλ Μαντέμπ στη δυτική.
Η στρατηγική σημασία της περιοχής υπερβαίνει τα σύνορα της Υεμένης. Οποιαδήποτε σοβαρή διατάραξη της κυκλοφορίας στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ μπορεί να επηρεάσει τις μεταφορές πετρελαίου και άλλων φορτίων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, αυξάνοντας το κόστος για τη ναυτιλία και αναγκάζοντας περισσότερα πλοία να επιλέξουν τη μακρύτερη διαδρομή γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται με όπλα και εκπαίδευση από το Ιράν και τον επίλεκτο ιρανικό σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, αποτελούν βασικό μέρος του δικτύου ένοπλων οργανώσεων μέσω του οποίου η Τεχεράνη ασκεί επιρροή στη Μέση Ανατολή. Αν και οι δεσμοί τους με το Ιράν έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, θεωρούνται περισσότερο αυτόνομοι στις αποφάσεις τους σε σχέση με άλλες οργανώσεις της περιοχής.
Η κατάληψη της Μόκα μεταβάλλει πλέον εκ νέου τις ισορροπίες στον εμφύλιο της Υεμένης, που ξεκίνησε όταν οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά το 2014. Κυρίως όμως μεταφέρει ξανά στο προσκήνιο τον κίνδυνο η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να πλήξει ταυτόχρονα δύο από τις πιο νευραλγικές αρτηρίες του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου.
