Μια υπόθεση κατασκοπείας με πρωταγωνιστή τον άλλοτε επικεφαλής των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών απειλεί να ανατρέψει τους σχεδιασμούς του Βερολίνου για την ενίσχυσή τους.
Η σύλληψη του Άουγκουστ Χάνινγκ, πρώην προέδρου της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών, γνωστής ως BND, έρχεται τη στιγμή που η Γερμανία επιχειρεί να αποκτήσει περισσότερα εργαλεία απέναντι στις κυβερνοεπιθέσεις, στις δολιοφθορές και στην αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία.
Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, ο Χάνινγκ συνελήφθη ως ύποπτος για κατασκοπεία και απόπειρα προδοσίας. Οι εισαγγελικές αρχές εξετάζουν εάν αξιοποίησε παρανόμως αποκτηθείσες διαβαθμισμένες πληροφορίες για να αποκομίζει έσοδα στον ιδιωτικό τομέα, επί περισσότερο από μία δεκαετία μετά την αποχώρησή του από τη δημόσια υπηρεσία.Ο Χάνινγκ, που ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005 και ίδρυσε εταιρεία συμβούλων το 2010, τέθηκε την Τετάρτη σε προσωρινή κράτηση, μαζί με πρόσωπο που φέρεται ως συνεργός του.
Οι δικηγόροι του δεν απάντησαν σε αίτημα της αμερικανικής εφημερίδας για σχολιασμό, ενώ η BND υποστήριξε ότι ουδέποτε έκανε εκπτώσεις στην εσωτερική της ασφάλεια.Η υπόθεση ξεπερνά, ωστόσο, τα όρια μιας ποινικής έρευνας. Θέτει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία της υπηρεσίας και αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο μπορεί να προστατεύει τα μυστικά της και να διατηρεί την εμπιστοσύνη των συμμάχων της.
Στον αέρα οι νέες εξουσίες της BND
Το Βερολίνο προωθεί νομοσχέδιο που θα επιτρέψει στην BND να απαντά σε κυβερνοεπιθέσεις, να συλλέγει πληροφορίες στο εξωτερικό με πιο δυναμικά μέσα και να χρησιμοποιεί βία για την προστασία προσωπικού και υποδομών της από απειλές όπως τα drones.
Πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή για μια υπηρεσία με αισθητά στενότερο πεδίο δράσης από τις αντίστοιχες των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας ή του Ισραήλ. Σήμερα η αποστολή της περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών. Δεν μπορεί να πραγματοποιεί συλλήψεις ούτε επιθετικές μυστικές επιχειρήσεις, όπως δολιοφθορές ή επιχειρήσεις παραπληροφόρησης. Αρκετοί από αυτούς τους περιορισμούς θα διατηρηθούν και μετά τη μεταρρύθμιση.
Ο ίδιος ο Χάνινγκ είχε κάποτε περιγράψει την BND ως τη «χορτοφάγο των υπηρεσιών πληροφοριών», ανάμεσα σε ισχυρότερους και λιγότερο περιορισμένους ομολόγους της. Τώρα, η σύλληψή του ενισχύει όσους αντιμετώπιζαν με επιφυλάξεις τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της. Σύμφωνα με ανώτερο βουλευτή του κυβερνητικού συνασπισμού που μίλησε στη WSJ, το νομοσχέδιο ενδέχεται να χρειαστεί σημαντικές αλλαγές πριν εγκριθεί.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η ποινική υπόθεση δεν πρέπει να επηρεάσει τη μεταρρύθμιση. Η συγκυρία, όμως, είναι ιδιαίτερα δύσκολη. H Γερμανία έχει κατηγορήσει τη Μόσχα για αποστολή οπλισμένου drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας το καλοκαίρι, σε ένα περιστατικό που δυτικοί αξιωματούχοι εντάσσουν στον ευρύτερο «σκιώδη πόλεμο» κατά της Ευρώπης.
Τα απόρρητα και οι ιδιωτικές μπίζνες
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η μετάβαση πρώην στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών στον ιδιωτικό τομέα. Βουλευτές ζητούν δεσμευτικούς κανόνες για τις επαγγελματικές δραστηριότητές τους, τους πελάτες που μπορούν να αναλαμβάνουν και τις πληροφορίες που οφείλουν να προστατεύουν.
Ήδη από το 2023, η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή είχε ζητήσει αυστηρότερο πλαίσιο, με προηγούμενη έγκριση για ιδιωτικές δραστηριότητες πρώην αξιωματούχων. Ο βουλευτής των Πρασίνων Κονσταντίν φον Νοτς προειδοποιεί ότι η ανεξέλεγκτη παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών από πρώην υψηλόβαθμα στελέχη μπορεί να ανοίξει δρόμο διείσδυσης σε εχθρικές δυνάμεις.
Η νέα υπόθεση προστίθεται σε μια σειρά πληγμάτων για την BND. Το 2022 συνελήφθη υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ως ύποπτος για διαβίβαση πληροφοριών στη Ρωσία. Είχε προηγηθεί, το 2016, η καταδίκη υπαλλήλου που πωλούσε πληροφορίες στις ΗΠΑ και είχε προσφερθεί να κατασκοπεύει για λογαριασμό της Μόσχας.
Παράλληλα, η υπηρεσία έχει δεχθεί κριτική για λανθασμένες εκτιμήσεις απέναντι στη Ρωσία. Δεν προέβλεψε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, με τον τότε πρόεδρό της, Μπρούνο Καλ, να βρίσκεται στο Κίεβο και να χρειάζεται να απομακρυνθεί οδικώς.
