Η Ευρώπη θα βρεθεί ζημιωμένη από τις περικοπές ύψους 159 δισ. ευρώ στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δρομολογεί η ιρλανδική προεδρία, προειδοποίησε η Κομισιόν λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Politico, η Κομισιόν εκτιμά ότι οι αλλαγές που προτείνει η ιρλανδική προεδρία πλήττουν βασικές κοινοτικές προτεραιότητες.
Σε μια παρέμβαση που υιοθετούσε ασυνήθιστα έντονες τόνους, η Κομισιόν προειδοποίησε τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ ότι η περικοπή δισεκατομμυρίων ευρώ από τα αποθεματικά έκτακτης ανάγκης θα έχει ως αποτέλεσμα η Ευρώπη να δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει ενδεχόμενες κρίσεις κατά την επόμενη επταετή περίοδο, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες.
Η κορυφαία αξιωματούχος της Επιτροπής για τον προϋπολογισμό, Στεφανί Ρισό, απηύθυνε την προειδοποίηση στους 27 πρεσβευτές της ΕΕ σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε χτες Κυριακή κεκλεισμένων των θυρώνβ. Είχε προηγηθεί, μία ημέρα νωρίτερα, η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ —η οποία συντονίζει τις διαπραγματεύσεις— για περικοπές της τάξης του 8% στον συνολικό προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2028–2034.
«Υπάρχει μεγάλη ανησυχία για τις περικοπές», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες.
«Υιοθετώντας τις δεν θα μας μείνουν εργαλεία για να στηρίξουμε τους αγρότες και τις περιφέρειες όταν ξεσπούν κρίσεις, λόγω της κλιματικής αλλαγής ή γεωπολιτικών εντάσεων», πρόσθεσε.
Οι πρεσβευτές της ΕΕ συζήτησαν το ιρλανδικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει περικοπές 159 δισ. ευρώ, σε τρέχουσες τιμές, από την πρόταση της Επιτροπής για τον πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 38 δισ. ευρώ αφαιρούνται από την εξωτερική βοήθεια, 75 δισ. από την ανταγωνιστικότητα και τουλάχιστον 22 δισ. από τα αποθεματικά έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, οι μειώσεις αυτές κρίθηκαν ανεπαρκείς από ομάδα κρατών με επικεφαλής τη Γερμανία, η οποία ζητά περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Στην κλειστή συνεδρίαση, αντίθετα, μια ομάδα 17 χωρών, γνωστή ως «Φίλοι της Συνοχής», χαιρέτισε το γεγονός ότι η ιρλανδική προεδρία εξαίρεσε από τις περικοπές τις αγροτικές ενισχύσεις και τις πληρωμές προς τις περιφέρειες.
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ τους έως το τέλος του έτους, προτού διεξαχθούν εκλογές στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία, οι οποίες ενδέχεται να βγάλουν προβλήματα και περιπλοκές στις διαπραγματεύσεις.
Η σύνοδος των ηγετών την Πέμπτη και την Παρασκευή αναμένεται να δώσει τα πρώτα μηνύματα για το αν μπορεί να τηρηθεί η προθεσμία του τέλους του έτους ή αν οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αρχίσουν να εξετάζουν εναλλακτικά σχέδια.
«Τώρα η πίεση μεταφέρεται στους ηγέτες», είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. «Αυτό που θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά είναι να εμφανιστούν ο Φρίντριχ Μερτς και ο Εμανουέλ Μακρόν χέρι χέρι και να πουν ότι ζούμε σε έναν νέο κόσμο».
Περικοπές στις μελλοντικές δαπάνες
Η Κομισιόν προειδοποίησε ότι περικοπές σαν κι αυτές που προτείνει η ιρλανδική προεδρία θα μειώσουν σημαντικά τον επόμενο προϋπολογισμό —χωρίς να συνυπολογίζονται οι αποπληρωμές του χρέους που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία— και θα τον συρρικνώσουν σε επίπεδα χαμηλότερα του ισχύοντος σήμερα.
Οι μειώσεις αναμένεται μάλιστα να πλήξουν βασικές κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η εξωτερική βοήθεια, ενώ αφήνουν ανέπαφες τις παραδοσιακές πολιτικές, όπως η γεωργία και οι περιφερειακές ενισχύσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σχεδόν στο ήμισυ του προϋπολογισμού.
Οι αλλαγές αποδυναμώνουν την πρόταση της Επιτροπής, η οποία προέβλεπε μεγαλύτερη ευελιξία και κατεύθυνε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε νέες προτεραιότητες.
Σε ένα ακόμη πλήγμα για την Κομισιόν, η Ιρλανδία περιόρισε ή ακόμη και κατήργησε αρκετά χρηματοδοτικά αποθεματικά που θα λειτουργούσαν ως δίχτυ ασφαλείας για τις χώρες της ΕΕ απέναντι σε απρόβλεπτα γεγονότα, όπως φυσικές καταστροφές ή κρίσεις δημόσιας υγείας.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι αλλαγές θα κάνουν τις δαπάνες του επόμενου προϋπολογισμού πιο άκαμπτες από εκείνες του σημερινού και ενδέχεται να καταστήσουν αναγκαία μια ενδιάμεση αναθεώρηση, σε μεταγενέστερο στάδιο.
Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν, αμφισβήτησε αυτόν τον ισχυρισμό μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο και υποστήριξε ότι η ιρλανδική πρόταση «προσφέρει αυξημένη ευελιξία» και ανταποκρίνεται στο σαφές αίτημα των κρατών-μελών για έναν απλούστερο, πιο ευέλικτο και σύγχρονο προϋπολογισμό.
Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά την πρόταση της Ιρλανδίας να αποδυναμώσει τη σύνδεση μεταξύ ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και οικονομικών μεταρρυθμίσεων.
Η Επιτροπή έχει υπερασπιστεί επανειλημμένα τη σύνδεση των τακτικών πληρωμών του προϋπολογισμού με μεταρρυθμίσεις, ως κίνητρο για τις κυβερνήσεις για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με έναν από τους διπλωμάτες, η πρέσβειρα της Ιρλανδίας στην ΕΕ, Άντζελ Ο’Ντόνοχιου, δήλωσε στη συνεδρίαση ότι το νέο κείμενο δεν θα συνδέει την εκταμίευση ευρωπαϊκών κονδυλίων με «δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις».
