Γερμανία: Νέα κυβερνητική κρίση μετά την παραίτηση της υπουργού Εργασίας

Βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων. Η αποχώρηση της Μπέρμπελ Μπας, που ήταν και συμπρόεδρος του SPD, η οικογενειακή τραγωδία, οι απρεπείς επιθέσεις και ο πολιτικός αντίκτυπος

Η παραιτηθείσα υπουργός Εργασίας και αντιπρόεδρος των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών Μπέρμπελ Μπας © www.baerbelbas.de

Νέο πλήγμα δέχεται ο εύθραυστος κυβερνητικός συνασπισμός του Φρίντριχ Μερτς, καθώς η Μπέρμπελ Μπας αποχωρεί τόσο από το υπουργείο Εργασίας όσο και από τη συμπροεδρία του SPD, καταγγέλλοντας πολιτικές επιθέσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια του οικογενειακού της πένθους.

Η υπουργός Εργασίας της Γερμανίας και συμπρόεδρος των κεντροαριστερών Σοσιαλδημοκρατών υπέβαλε την παραίτησή της και από τα δύο αξιώματα, επικαλούμενη τον θάνατο της θετής κόρης της και τις πολιτικές επιθέσεις που δέχτηκε στη συνέχεια. Η αποχώρησή της αποτελεί ισχυρό πλήγμα για τον ήδη εύθραυστο κυβερνητικό συνασπισμό της χώρας.

«Μετά τον θάνατο της θετής κόρης μου, συνειδητοποίησα ότι χρειάζομαι χρόνο για να διαχειριστώ το πένθος μου», ανέφερε η Μπας σε δήλωση που ανάρτησε στο Facebook, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Εξηγώντας την απόφασή της να αποχωρήσει από την πρώτη γραμμή της πολιτικής, η Μπας κατηγόρησε ευθέως όσους εξαπέλυσαν δημόσιες επιθέσεις εναντίον της ενώ προσπαθούσε να διαχειριστεί την οικογενειακή τραγωδία. Όπως επισήμανε, οι επικρίσεις προέρχονταν «δυστυχώς και από τις τάξεις του κυβερνητικού εταίρου», δηλαδή της συντηρητικής Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς.

Οι επιθέσεις, όπως υποστήριξε, «συνέχισαν να εντείνονται κατά τη διάρκεια αυτής της προσωπικά δύσκολης περιόδου».

Ορισμένοι βουλευτές του CDU είχαν επικρίνει τις απουσίες της Μπας σε μια κρίσιμη φάση της προσπάθειας προώθησης οικονομικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θεωρούνται καθοριστικές για την επιβίωση της κυβέρνησης. Οι επικρίσεις διατυπώθηκαν παρότι ήταν ευρέως γνωστό ότι η υπουργός είχε βιώσει τον θάνατο ενός μέλους της στενής οικογένειάς της.

Ο έτερος συμπρόεδρος του SPD Λαρς Κλινγκμπάιλ, ο οποίος είναι επίσης αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Μερτς, εξέφρασε τη λύπη του για την αποχώρησή της και χαρακτήρισε «απρεπείς» τις επιθέσεις που δέχτηκε ενώ βρισκόταν σε πένθος.

Ο Κλινγκμπάιλ ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι του στην Ινδία προκειμένου να διαχειριστεί τις πολιτικές συνέπειες της παραίτησης, ενώ εξέφρασε την ανησυχία του για υποβάθμιση του επιπέδου του δημόσιου πολιτικού διαλόγου στη Γερμανία.

«Είμαστε πολιτικοί αντίπαλοι και χρειαζόμαστε μια κουλτούρα αντιπαράθεσης. Αλλά χρειαζόμαστε επίσης κουλτούρα αμοιβαίου σεβασμού», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Από την πλευρά του, ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση μετά τα τρία καταστροφικά εκλογικά αποτελέσματα που κατέγραψε το CDU σε περιφερειακές εκλογές τον περασμένο μήνα, ευχαρίστησε την Μπας για τη «συνεργασία που βασίστηκε στην εμπιστοσύνη» κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής τους συνύπαρξης και εξέφρασε τα συλλυπητήριά του.

«Ως πατέρας και παππούς, μπορώ μόνο να φανταστώ πόσο βαθιά είναι η οδύνη που αισθάνεσαι γι’ αυτή την απώλεια. Εύχομαι σε σένα και την οικογένειά σου δύναμη», έγραψε στην πλατφόρμα X.

Η Άλις Βάιντελ, συμπρόεδρος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), εξέφρασε επίσης τη συμπαράστασή της στην Μπας, υποστήριξε όμως ότι οι έντονες κατηγορίες της εναντίον του CDU αποδεικνύουν πως η κυβέρνηση συνασπισμού του Μερτς «έχει φτάσει στο τέλος της».

«Χρειαζόμαστε μια νέα αρχή για τη Γερμανία», πρόσθεσε.

Το AfD, το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης στη Γερμανία, προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις με ποσοστά κοντά στο 30%, έπειτα από την ισχυρή επίδοσή του στις περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου, στις οποίες σημαντικά κέρδη κατέγραψε και η ριζοσπαστική Αριστερά.

Ποια είναι η Μπέρμπελ Μπας, γιατί αποτελεί πλήγμα η αποχώρησή της

Η Μπας θα διατηρήσει τη βουλευτική της έδρα στο Ντούισμπουργκ, στην πρώην βιομηχανική και μεταλλευτική περιοχή του Ρουρ.

Έχει διατελέσει πρόεδρος της Μπούντεσταγκ, της κάτω βουλής του γερμανικού κοινοβουλίου, και συγκαταλέγεται στα πλέον έμπειρα στελέχη του SPD.

Το υπουργείο της εποπτεύει μεγάλο μέρος του δαπανηρού γερμανικού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, το οποίο ο Μερτς έχει θέσει στο επίκεντρο των σχεδίων του για περικοπές δαπανών.

Παρότι προέρχεται από την αριστερή πτέρυγα των Σοσιαλδημοκρατών, θεωρούνταν συνεργάσιμο κυβερνητικό στέλεχος, με ικανότητα να γεφυρώνει τις βαθιές πολιτικές διαφωνίες που ταλανίζουν την κυβέρνηση Μερτς από τη συγκρότησή της, τον Μάιο του 2025.

Η απουσία της αναμένεται πλέον να γίνει ιδιαίτερα αισθητή.

Βαθαίνει το ρήγμα στον κυβερνητικό συνασπισμό

Ο κυβερνητικός συνασπισμός παραμένει βαθιά διχασμένος αναφορικά με τα σχέδια ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας, η οποία δυσκολεύεται να ανακτήσει τη δυναμική της.

Ο Μερτς προωθεί μια πολιτική περιορισμού των δαπανών με φιλοεπιχειρηματικό προσανατολισμό, ενώ το SPD επιμένει στη διατήρηση της προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων και των κοινωνικών παροχών.

Ιδιαίτερα επείγουσα θεωρείται η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, καθώς ο γερμανικός πληθυσμός γερνά με ταχείς ρυθμούς. Ωστόσο, τα σχέδια για σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Την ίδια ώρα, τα ποσοστά δημοτικότητας του Μερτς και της κυβέρνησής του έχουν υποχωρήσει σημαντικά στη διάρκεια του έτους.

Οι ψηφοφόροι εκφράζουν φόβους για περαιτέρω αποβιομηχάνιση της χώρας, εξαιτίας του ανταγωνισμού από την Κίνα, αλλά και για τις μεγάλες αυξήσεις στο κόστος ζωής.

Ο Μερτς θεωρείται συχνά από τους επικριτές του ως αλαζονικός και αποκομμένος από την καθημερινότητα των πολιτών. Η εικόνα αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κυβέρνησή του και ενισχύει τις φωνές που ζητούν την αντικατάστασή του.

Ο ίδιος έχει δεσμευτεί να παραμείνει στη θέση του και να συνεχίσει να αγωνίζεται για την εφαρμογή της πολιτικής του ατζέντας, υποστηρίζοντας ότι είναι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί το «δηλητήριο του αυταρχισμού», την ώρα που ενισχύονται οι εξτρεμιστικές δυνάμεις .

Οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2029, ωστόσο την επόμενη χρονιά αναμένονται ακόμη πέντε περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις.

Αμφισβήτηση του Μερτς ακόμη και μέσα από το CDU

Οι εντάσεις δεν περιορίζονται στις σχέσεις μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων, καθώς πληθαίνουν και οι επικρίσεις στο εσωτερικό του CDU.

Την περασμένη εβδομάδα, η υπουργός Οικογένειας Κάριν Πριν έκρουσε δημοσίως τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας αλλαγή πορείας στο CDU και απομάκρυνση από τις σκληρότερες πολιτικές θέσεις και τη ρητορική του Μερτς.

«Κρατήσαμε το στόμα μας κλειστό για δύο ή τρία χρόνια, αλλά αυτό δεν αποτελεί πλέον επιλογή», δήλωσε στο Reuters ενόψει συνεδρίασης της κομματικής ηγεσίας το Σαββατοκύριακο, αναφερόμενη στη μετριοπαθή πτέρυγα του κόμματος.

«Απέτυχε η προσέγγιση του “καθαρού CDU”, που ακολούθησε ο Μερτς», πρόσθεσε.