Στους 69 ανήλθε ο αριθμός των νεκρών από το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ούρδα του Τολέδο, στην Ισπανία, καθώς οι διασώστες εντόπισαν ακόμη μία σορό κατά τη διάρκεια των ολονύχτιων επιχειρήσεων στα συντρίμμια των δύο τρένων. Την ίδια ώρα, νέα στοιχεία από τις επικοινωνίες των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου και την ανάλυση των δεδομένων κυκλοφορίας αποκαλύπτουν μια αλληλουχία σοβαρών αστοχιών, που ενδέχεται να συνέβαλαν στη σύγκρουση της αμαξοστοιχίας υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe με ακινητοποιημένο τρένο της Iryo.
Σύμφωνα με τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης El Mundo και El País, τουλάχιστον τρία κρίσιμα προβλήματα βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών: η κατάρρευση του συστήματος σηματοδότησης LZB, οι εντολές που δόθηκαν από το κέντρο ελέγχου για την επανεκκίνηση των δρομολογίων και η αδυναμία αποτροπής της σύγκρουσης, παρότι το ένα τρένο παρέμενε ακινητοποιημένο στη γραμμή.
Οι έρευνες συνεχίζονται και παραμένουν ανοιχτά σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τις ευθύνες και την τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας.
Η βλάβη που ακινητοποίησε έξι τρένα
Το πρωί της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου, δύο τρένα υψηλής ταχύτητας αναχώρησαν από τη Μαδρίτη με προορισμό τη Σεβίλλη. Το πρώτο, της Iryo, μετέφερε 147 επιβάτες και το δεύτερο, της Renfe, 397.
Περίπου στις 08:30 σημειώθηκε σοβαρή βλάβη στο σύστημα σηματοδότησης LZB, το οποίο παρακολουθεί τη θέση και την ταχύτητα των τρένων, συμβάλλοντας στην ασφαλή κυκλοφορία τους. Σύμφωνα με την El País, η βλάβη επηρέασε τμήμα περίπου 63 χιλιομέτρων, προκαλώντας την αυτόματη ακινητοποίηση τουλάχιστον έξι αμαξοστοιχιών.
Το τρένο της Iryo σταμάτησε κοντά στην Ούρδα, ενώ εκείνο της Renfe ακινητοποιήθηκε περίπου 25 χιλιόμετρα πίσω του. Η διαχείριση της κυκλοφορίας πέρασε στο κέντρο ελέγχου της Adif, του ισπανικού διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών.
Όπως επισημαίνει το El Mundo, η έκταση της βλάβης ήταν ασυνήθιστη, ενώ πρόσθετα ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι το παλαιό σύστημα LZB επρόκειτο να αντικατασταθεί από το νεότερο ευρωπαϊκό ERTMS. Παρότι η σχετική διαδικασία είχε ξεκινήσει το 2021, η αντικατάσταση δεν είχε ολοκληρωθεί.
Η μοιραία εντολή στις 08:36 και τα ηχητικά ντοκουμέντα
Το δεύτερο κρίσιμο σημείο εντοπίζεται στις 08:36, όταν το κέντρο ελέγχου της Adif έδωσε εντολή στο AVE της Renfe να συνεχίσει την πορεία του με «κανονική κίνηση», χωρίς τον περιορισμό ταχύτητας που προβλέπεται σε περιπτώσεις απώλειας της αυτόματης σηματοδότησης.
Σύμφωνα με την El País, το πρωτόκολλο απαιτούσε κίνηση με περιορισμένη ταχύτητα, ώστε ο μηχανοδηγός να μπορεί να σταματήσει μπροστά σε οποιοδήποτε εμπόδιο. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως marcha a la vista, μπορεί να προβλέπει όριο 40 χιλιομέτρων την ώρα. Αντίθετα, το AVE επιτάχυνε, ξεπερνώντας τα 200 χιλιόμετρα την ώρα.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι το AVE έλαβε άδεια να ξεκινήσει πέντε λεπτά πριν από το Iryo, που βρισκόταν μπροστά του στην ίδια γραμμή. Στις 08:41 δόθηκε εντολή επανεκκίνησης και στο Iryo, το οποίο όμως παρέμενε ακινητοποιημένο λόγω τεχνικού προβλήματος.
Στις 08:48, σύμφωνα με τις ηχογραφημένες συνομιλίες που επικαλούνται τα ισπανικά ΜΜΕ, η μηχανοδηγός του Iryo ενημέρωσε το κέντρο ελέγχου ότι αδυνατούσε να επανεκκινήσει το σύστημα LZB και να θέσει το τρένο σε κίνηση. Από το κέντρο της ζητήθηκε να επικοινωνήσει εκ νέου εάν το πρόβλημα συνεχιζόταν.
Εκείνη τη στιγμή απέμεναν μόλις πέντε λεπτά μέχρι τη μοιραία σύγκρουση. Το AVE πλησίαζε ήδη με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς να έχει διευκρινιστεί εάν ο μηχανοδηγός του είχε ενημερωθεί για την ακινητοποιημένη αμαξοστοιχία.
Στις 08:53, το AVE προσέκρουσε στο πίσω μέρος του Iryo. Επιβάτες της Renfe ανέφεραν, σύμφωνα με το El Mundo, ότι δεν αντιλήφθηκαν έντονο φρενάρισμα πριν από τη σύγκρουση, ενώ η μηχανοδηγός του Iryo φέρεται να αντιλήφθηκε το δεύτερο τρένο μόνο τη στιγμή της πρόσκρουσης.
Το βασικό ερώτημα που ερευνούν οι αρχές είναι γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη παρέμβαση για να αποτραπεί η σύγκρουση.
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία ©EPA/ISMAEL HERRERO
Τα τρία επίπεδα ασφαλείας που δεν απέτρεψαν την τραγωδία – Συνεχίζονται οι έρευνες στα συντρίμμια
Σύμφωνα με το El Mundo, η τραγωδία ανέδειξε πιθανές αστοχίες σε τρία διαδοχικά επίπεδα σιδηροδρομικής ασφάλειας: τη σηματοδότηση, τις εντολές του κέντρου ελέγχου και την απουσία έγκαιρης παρέμβασης. Όπως επισημαίνει η El País, παραμένει αναπάντητο γιατί κανένας πρόσθετος μηχανισμός δεν απέτρεψε τη σύγκρουση. Τα ακριβή αίτια και οι ενδεχόμενες ευθύνες παραμένουν υπό διερεύνηση.
Στο μεταξύ, σύμφωνα με το 20minutos, ο πρόεδρος της Καστίλλης-Λα Μάντσα, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάχε, ανακοίνωσε ότι οι νεκροί αυξήθηκαν στους 69, μετά τον εντοπισμό ακόμη μίας σορού. Οι διασώστες εντόπισαν επίσης ανθρώπινα λείψανα στα κατεστραμμένα βαγόνια, ενώ δεν αποκλείεται περαιτέρω αύξηση του απολογισμού.
Από τους 110 τραυματίες που είχαν νοσηλευτεί, 60 έχουν λάβει εξιτήριο και 50 παραμένουν στα νοσοκομεία, ενώ τέσσερις από τους βαρύτερα τραυματισμένους παρουσιάζουν βελτίωση.
Οι επιχειρήσεις στα συντρίμμια συνεχίζονται με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους, θερμικά drones και γερανούς. Παράλληλα, οι ιατροδικαστικές αρχές προχωρούν στην ταυτοποίηση των θυμάτων, ενώ έχουν καταγραφεί 64 δηλώσεις αναζήτησης αγνοουμένων, οι οποίες δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε ισάριθμα επιπλέον θύματα.
Η τραγωδία, η δεύτερη πολύνεκρη σιδηροδρομική καταστροφή στην Ισπανία μέσα σε εννέα μήνες, επαναφέρει στο προσκήνιο την ασφάλεια των τρένων υψηλής ταχύτητας, την παλαιότητα των συστημάτων σηματοδότησης και τις καθυστερήσεις εκσυγχρονισμού των υποδομών.
