Η αμερικανική στρατιωτική μηχανή ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα από τα δυσκολότερα διλήμματα της προεδρίας του. Η σαρωτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές και η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου έχουν μετατρέψει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή σε μείζον πολιτικό πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο, καθιστώντας ακόμη πιο περίπλοκη την απόφαση για την επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή και βρίσκονται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας για πιθανή νέα στρατιωτική επιχείρηση. Ωστόσο, παρά την κινητοποίηση του Πενταγώνου, ο Τραμπ δεν έχει λάβει οριστική απόφαση, καθώς κάθε διαθέσιμη επιλογή συνοδεύεται από σοβαρό στρατηγικό, οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Τα τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα στο Ιράν
- Το πρώτο σενάριο προβλέπει την επανάληψη εκτεταμένων αμερικανικών βομβαρδισμών, με στόχο να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη σε υποχώρηση. Πρόκειται όμως για επιλογή υψηλού ρίσκου, καθώς μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να διατηρήσει τις τιμές των καυσίμων σε υψηλά επίπεδα, χωρίς να εξασφαλίζει αποφασιστικό στρατιωτικό αποτέλεσμα.
- Η δεύτερη επιλογή είναι η διπλωματική διέξοδος. Με τη μεσολάβηση του Κατάρ, βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες διαμόρφωσης ενός πλαισίου συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανέναρξη απευθείας αμερικανοϊρανικών συνομιλιών. Ωστόσο, η Τεχεράνη ενδέχεται να εκλάβει την εκλογική αποδυνάμωση του Τραμπ ως ευκαιρία για να αυξήσει τις απαιτήσεις της, δυσκολεύοντας την επίτευξη συμβιβασμού.
- Το τρίτο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος ναυτικού αποκλεισμού και οικονομικών κυρώσεων, προκειμένου να ενταθεί η πίεση στην ιρανική οικονομία. Τη στρατηγική αυτή υποστηρίζουν, μεταξύ άλλων, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. Το μειονέκτημά της είναι ότι ενδέχεται να απαιτηθούν μήνες μέχρι να υπάρξουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Ο Βανς αποδίδει την ήττα στον πόλεμο – Πιέσεις για συμφωνία
Το εκλογικό αποτέλεσμα έχει προκαλέσει έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέδωσε ευθέως την ήττα των Ρεπουμπλικανών στον πόλεμο με το Ιράν, επισημαίνοντας ότι οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης επηρέασαν καθοριστικά τους ψηφοφόρους.
Ο ίδιος ηγείται της ομάδας αξιωματούχων που προκρίνουν τη διπλωματική λύση, έχοντας προειδοποιήσει εγκαίρως για τις πολιτικές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης. Σύμφωνα με το Axios, ο Βανς έχει επίσης ασκήσει ιδιωτικά έντονη κριτική στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εξακολουθεί να πιέζει για νέες στρατιωτικές επιθέσεις.
Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η εκτίμηση του αντιπροέδρου του είναι σε μεγάλο βαθμό σωστή, συνδέοντας την εκλογική ήττα με την άνοδο των τιμών της βενζίνης. Παράλληλα, όμως, υπερασπίστηκε την απόφασή του να επιτεθεί στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι θα έκανε ξανά το ίδιο προκειμένου να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Στο στόχαστρο των Ρεπουμπλικανών ο Χέγκσεθ
Η εκλογική συντριβή έχει προκαλέσει αναταράξεις και στο Πεντάγωνο. Σύμφωνα με το CNN, Ρεπουμπλικανοί βουλευτές και κομματικοί παράγοντες επιρρίπτουν σημαντικό μέρος της ευθύνης στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, κατηγορώντας τον ότι ενθάρρυνε την έναρξη του πολέμου χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τόμας Μάσι σχεδιάζει να κινήσει διαδικασία παραπομπής του Χέγκσεθ όταν επαναληφθούν οι εργασίες του Κογκρέσου, ενώ στελέχη του κόμματος αμφισβητούν τις εκτιμήσεις του υπουργού για τη δυνατότητα γρήγορης στρατιωτικής νίκης.
Παρά τις πιέσεις, ο Τραμπ εξακολουθεί να στηρίζει τον επικεφαλής του Πενταγώνου. Ενδεχόμενη απομάκρυνσή του θα μπορούσε, άλλωστε, να περιπλέξει τις στρατιωτικές επιλογές του Λευκού Οίκου, καθώς η νέα δημοκρατική πλειοψηφία στη Γερουσία θα έχει λόγο στην επικύρωση του διαδόχου του.
Η αντίδραση της Τεχεράνης και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης
Στην Τεχεράνη, η ήττα των Ρεπουμπλικανών ερμηνεύεται ως ένδειξη αποτυχίας της αμερικανικής στρατηγικής. Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, υποστήριξε ότι η χώρα του κατάφερε να επιφέρει στον Τραμπ τόσο στρατιωτικό όσο και πολιτικό πλήγμα.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η στάση αυτή ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνη. Ο Αλί Βαέζ, του International Crisis Group, εκτιμά ότι η Τεχεράνη κινδυνεύει να συγχέει την πολιτική αδυναμία του Αμερικανού προέδρου με στρατιωτική αδυναμία των ΗΠΑ, χάνοντας την ευκαιρία μιας συμφωνίας.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν ο Τραμπ θα επιλέξει τη διπλωματική αποκλιμάκωση ή θα επιχειρήσει να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία μέσω νέας στρατιωτικής επίθεσης. Με το Κογκρέσο να περνά στους Δημοκρατικούς και τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου να παραμένουν αισθητές, τα περιθώρια ελιγμών του Λευκού Οίκου στενεύουν.
