Με μια σειρά από παλιές και νέες εκκρεμότητες εισέρχεται στο φθινόπωρο η λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς αρκετές από τις παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί σε θεσμικό επίπεδο μένει πλέον να περάσουν στην πράξη. Από τη σταδιακή εξυγίανση του Ειδικού Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας και την ενεργοποίηση του νέου συστήματος για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές μέχρι τις απώλειες του δικτύου, και τη διασύνδεση των προμηθευτών με τα στοιχεία του Δημοσίου, η αγορά περιμένει μέσα στους επόμενους μήνες να κλείσουν μέτωπα που επηρεάζουν τόσο το λειτουργικό κόστος των εταιρειών όσο και την καθημερινή λειτουργία της προμήθειας.
Πρόκειται για παρεμβάσεις με δυνητικό όφελος και για τους καταναλωτές, αφού, η μείωση του κόστους που επωμίζονται οι προμηθευτές μπορούν να δημιουργήσουν περιθώριο για χαμηλότερες τελικές χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο «κόκκινο» παραμένει ο ΕΛΥΚΩ
Ξεχωριστό μέτωπο για τη λιανική αγορά εξακολουθεί να αποτελεί ο Ειδικός Λογαριασμός Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, καθώς η έναρξη λειτουργίας της μεγάλης διασύνδεσης της Κρήτης δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε πλεονασματική πορεία του λογαριασμού. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το μηνιαίο ισοζύγιο εισροών και εκροών παρέμεινε αρνητικό τόσο τον Απρίλιο, κατά περίπου 4%, όσο και τον Μάιο, όταν η απόκλιση διευρύνθηκε στο 9%.
Η εικόνα αυτή έχει αναζωπυρώσει τον προβληματισμό των προμηθευτών, καθώς η προσδοκία ήταν ότι ο δραστικός περιορισμός της ακριβής πετρελαϊκής ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη θα περιόριζε σταδιακά τις εκροές του ΕΛΥΚΩ και θα δημιουργούσε τον δημοσιονομικό χώρο για την απομείωση των συσσωρευμένων υποχρεώσεών του. Προς το παρόν, ωστόσο, οι νέες μηνιαίες αποκλίσεις έρχονται να προστεθούν σε ένα ήδη σημαντικό βάρος, με το οφειλόμενο αντάλλαγμα προς τους προμηθευτές να εξακολουθεί να κινείται κοντά στα 300 εκατ. ευρώ.
Το ποσό αυτό παραμένει υψηλό παρά την εκταμίευση, τον Μάιο, 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Είχε προηγηθεί αίτημα του ΥΠΕΝ για συνολική στήριξη 500 εκατ. ευρώ, με το υπόλοιπο ποσό να μην έχει μέχρι στιγμής καλυφθεί μέσω αντίστοιχης πρόσθετης κρατικής χρηματοδότησης.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για την πορεία του λογαριασμού. Από τη μία πλευρά, η πλήρης αξιοποίηση της διασύνδεσης της Κρήτης περιορίζει δραστικά το κόστος των ΥΚΩ. Από την άλλη, το κόστος διατήρησης εφεδρειών στα νησιά, η αυξημένη θερινή κατανάλωση στα μη διασυνδεδεμένα νησιά και οι διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου μπορούν να εξακολουθήσουν να ασκούν πιέσεις στις εκροές.
Το διακύβευμα είναι ότι η εξοικονόμηση από τη διασύνδεση της Κρήτης δεν αναμένεται, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, να μεταφραστεί αυτομάτως σε χαμηλότερες χρεώσεις ΥΚΩ στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Ο σχεδιασμός που είχε διαμορφωθεί προβλέπει τη διατήρηση των χρεώσεων, ώστε τα πλεονάσματα που αναμένεται να δημιουργηθούν από τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης της Κρήτης να κατευθυνθούν στην εξυγίανση και στον σταδιακό ισοσκελισμό του ΕΛΥΚΩ.
Το flagging πρέπει τώρα να περάσει από το ΦΕΚ στα συστήματα
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι η εφαρμογή του νέου μηχανισμού αντιμετώπισης των στρατηγικών κακοπληρωτών. Η σχετική τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας δημοσιεύθηκε στις 26 Αυγούστου και εισάγει το σύστημα debt flagging, με το οποίο οι προμηθευτές μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ πελάτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Μετά την τρίτη σχετική επισήμανση, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να μετακινηθεί σε νέο προμηθευτή εάν προηγουμένως δεν εξοφλήσει ή διακανονίσει τις οφειλές του.
Ωστόσο, η δημοσίευση της ρύθμισης είναι μόνο το πρώτο βήμα. Για να αρχίσει να λειτουργεί στην πράξη, απαιτούνται οι αναγκαίες προσαρμογές στα πληροφοριακά συστήματα του ΔΕΔΔΗΕ και ειδικότερα στον «ΘΑΛΗ», την πλατφόρμα μέσω της οποίας διεκπεραιώνονται τα αιτήματα των προμηθευτών. Η πλατφόρμα αποτελεί ήδη το βασικό ηλεκτρονικό περιβάλλον διαχείρισης αιτημάτων των εταιρειών προμήθειας προς τον Διαχειριστή.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ήδη προχωρήσει στην απαραίτητη προεργασία για την εφαρμογή του νέου μηχανισμού, ενοποιώντας τα επιμέρους πληροφοριακά του συστήματα. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του Διαχειριστή που γνωρίζουν τη διαδικασία, η συγκεκριμένη τεχνική προετοιμασία δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις ώστε να ακολουθήσει το επόμενο στάδιο, δηλαδή η ενεργοποίηση της σχετικής λειτουργίας στο σύστημα «ΘΑΛΗΣ». Μέσω αυτής θα καταχωρίζονται οι εντολές επισήμανσης που θα υποβάλλουν οι προμηθευτές για πελάτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Η λειτουργία της πλατφόρμας θα προσαρμοστεί στις προβλέψεις της πρόσφατης Υπουργικής Απόφασης, με την οποία τροποποιήθηκε το καθεστώς αλλαγής προμηθευτή και τέθηκε σε εφαρμογή ο νέος μηχανισμός αντιμετώπισης των στρατηγικών κακοπληρωτών. Η παραμετροποίηση του «ΘΑΛΗ» θα πρέπει επομένως να καλύπτει και το χρονικό εύρος που προβλέπει η απόφαση, ώστε στο νέο σύστημα να μπορούν να λαμβάνονται υπόψη και ληξιπρόθεσμες οφειλές που ανάγονται αναδρομικά έως την 1η Ιανουαρίου 2024.
Οι τεχνικές αλλαγές είναι αναγκαίες, ώστε το flagging να αρχίσει να εφαρμόζεται κανονικά στις αλλαγές εκπροσώπησης. Πρόκειται για ένα μέτρο που οι προμηθευτές θεωρούν κρίσιμο για τον περιορισμό του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού» και της συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Το δύσκολο μέτωπο των απωλειών του ΔΕΔΔΗΕ
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το ζήτημα των απωλειών του Δικτύου Διανομής, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τη λιανική αγορά. Οι απώλειες περιλαμβάνουν τόσο τις τεχνικές απώλειες του δικτύου όσο και τις μη τεχνικές, στις οποίες εντάσσονται μεταξύ άλλων οι ποσότητες που σχετίζονται με ρευματοκλοπές και σφάλματα μετρήσεων.
Το κόστος της ενέργειας αυτής βαρύνει τους προμηθευτές, οι οποίοι αγοράζουν από την αγορά μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να καλύπτονται οι απώλειες και, τελικά, ενσωματώνουν το σχετικό κόστος στα τιμολόγια. Για τον υπολογισμό τους χρησιμοποιούνται εκ των προτέρων εγκεκριμένοι συντελεστές απωλειών, οι οποίοι καθορίζονται κατόπιν εισήγησης του ΔΕΔΔΗΕ και εγκρίνονται από τη ΡΑΑΕΥ.
Το πρόβλημα για την αγορά προκύπτει όταν οι πραγματικές απώλειες που αποτυπώνονται στις οριστικές εκκαθαρίσεις αποκλίνουν σημαντικά από τους συντελεστές που είχαν χρησιμοποιηθεί εκ των προτέρων. Κατά τον υπολογισμό των συντελεστών με έτος αναφοράς το 2023, οι συνολικές μέσες απώλειες του Διασυνδεδεμένου Δικτύου προσδιορίστηκαν στο 11,36%, με τις μη τεχνικές απώλειες να αποτελούν σχεδόν το μισό του ποσοστού.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
