Ηλεκτρικές συσκευές: Υπό διαρκή πίεση οι μεγάλοι, με οριακά περιθώρια και υποχώρηση πωλήσεων

Σε συνθήκες πίεσης εξακολουθεί να κινείται η αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών στην Ελλάδα, με στελέχη του κλάδου να περιγράφουν ένα τοπίο έντονου ανταγωνισμού, συνεχών μειώσεων τιμών και διαρκούς συρρίκνωσης των περιθωρίων κέρδους.

Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις ανθρώπων της αγοράς, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι έχουν πολλαπλασιαστεί οι προμηθευτές και τα σημεία πώλησης σε μια σχετικά μικρή αγορά, η οποία δεν μπορεί πλέον να στηρίξει τόσους παίκτες. Η πίεση μεταφέρεται σε όλη την αλυσίδα. Από τους προμηθευτές, που επιδιώκουν κυρίως όγκο πωλήσεων, έως τις μεγάλες αλυσίδες, που διαμορφώνουν επιθετικά τη λιανική τιμή, συμπιέζοντας το μεικτό και εν τέλει το καθαρό περιθώριο κέρδους τους.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η στρατηγική που κυριαρχεί είναι «να πουλάμε, έστω και χωρίς ουσιαστική κερδοφορία». Το αποτέλεσμα είναι η μέση τιμή να υποχωρεί και οι επιχειρήσεις να δυσκολεύονται να εντοπίσουν την ιδανική ισορροπία ανάμεσα στον τζίρο και την απόδοση. Ειδικά στην κατηγορία των λευκών συσκευών, το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερο, καθώς πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για αγορά αντικατάστασης. Ο καταναλωτής θα αγοράσει πλυντήριο ή ψυγείο όταν το χρειαστεί, όχι επειδή παρακινείται εύκολα σε νέα δαπάνη.

Χαρακτηριστικό της στρέβλωσης που καταγράφεται είναι η σύγκριση με άλλες κατηγορίες λιανικής. Παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν ότι με το ποσό που μπορεί να κοστίζει ένα έπιπλο ή ένα διακοσμητικό προϊόν σε αλυσίδες ειδών σπιτιού, στην αγορά ηλεκτρικών πωλούνται δύο, τρία ή και τέσσερα μεγάλα οικιακά προϊόντα. Η σύγκριση αυτή, όπως λένε, αποτυπώνει τη μεγάλη πτώση της αξίας που αποδίδεται πλέον στις ηλεκτρικές συσκευές, παρά το υψηλό λειτουργικό κόστος και την ένταση του ανταγωνισμού.

Λειτουργούν 800 σημεία λιανικής πώλησης πανελλαδικά

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, τόσο ο μεγάλος αριθμός προμηθευτών όσο και η πολυδιάσπαση του δικτύου λιανικής δημιουργούν μια εικόνα κορεσμού. Είναι ενδεικτικό ότι στελέχη του χώρου θεωρούν πως όσον αφορά τα περίπου 800 σημεία πώλησης που λειτουργούν σήμερα, ο αριθμός αυτός είναι πλεονάζων για το μέγεθος της ελληνικής αγοράς και απαιτείται σημαντική συγκέντρωση στον κλάδο, ώστε να υπάρξει πιο βιώσιμη ισορροπία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μεγάλες αλυσίδες, οι οποίες φέρονται να κυνηγούν μερίδιο αγοράς ακόμη και εις βάρος της κερδοφορίας. Στην αγορά ακούγονται προβληματισμοί για επιχειρηματικά σχήματα που «αγοράζουν τζίρο», διατηρώντας υψηλές πωλήσεις, αλλά ασθενή ή και αρνητικά λειτουργικά αποτελέσματα. Το μοντέλο αυτό, σύμφωνα με συνομιλητές της αγοράς, δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον.

Με οριακές κερδοφορίες ή ζημίες οι μεγάλοι παίκτες του κλάδου

Θυμίζουμε επί παραδείγματι ότι το 2024 το Πλαίσιο, συμφερόντων της οικογένειας Γεράρδου, είχε ποσοστό μεικτής κερδοφορίας 17,5% και ποσοστό καθαρής κερδοφορίας 0,5% σε σχέση με τον τζίρο που πραγματοποιεί. Μάλιστα, το καθαρό περιθώριο μειώθηκε έτι περαιτέρω σε σχέση με το 2023, που ήταν 1,3%. Η Κωτσόβολος, η οποία έχει εξαγοραστεί από τον όμιλο ΔΕΗ, είχε μεικτό περιθώριο 20,64% το 2024, έναντι 21,12% το 2023, δηλαδή μείωση κατά 0,48 ποσοστιαίες μονάδες. Επίσης, είχε αρνητικό αποτέλεσμα στην κάτω γραμμή με ζημίες στο τέλος του 2024, έναντι οριακού καθαρού περιθωρίου κερδοφορίας 0,29% το 2023, δηλαδή επιδείνωση κατά περίπου 0,32 ποσοστιαίες μονάδες. Σημειώνεται εδώ ότι η Κωτσόβολος στο τέλος του 2024 άλλαξε την οικονομική χρήση, που ήταν από 1^ης Μαΐου έως και 30 Απριλίου και σε χρήση πλήρους έτους από 1^ης Ιανουαρίου έως και 31 Δεκεμβρίου. Επομένως, το 2024 δεν είχε ολοκληρωμένη, δημοσιευμένη δωδεκάμηνη χρήση, αλλά τα αποτελέσματά της αφορούν το διάστημα από 1^ης Μαΐου 2024 έως και 31 Δεκεμβρίου του 2024.

 Σε ό,τι αφορά τα Public, που ανήκουν στον όμιλο Olympia του Πάνου Γερμανού, κινούνται σε σταθερά ζημιογόνο τροχιά τα τελευταία χρόνια, με τις ζημίες στο τέλος του 2024 να ανέρχονται στα 19,98 εκατομμύρια ευρώ, έναντι ζημιών 29,96 εκατομμυρίων ευρώ στο τέλος του 2023.

Οι πιέσεις από τις κινεζικές πλατφόρμες

Την ίδια ώρα, νέες πιέσεις ασκούνται από τις διεθνείς πλατφόρμες χαμηλού κόστους, όπως Temu και Shein, οι οποίες διεισδύουν σε παραπλήσιες κατηγορίες προϊόντων για το σπίτι και το lifestyle. Αν και δεν ανταγωνίζονται άμεσα τον βασικό πυρήνα των μεγάλων λευκών συσκευών, απορροφούν καταναλωτικό εισόδημα από κατηγορίες που μέχρι πρόσφατα ενίσχυαν το καλάθι των αλυσίδων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών, φέρνοντας εναλλακτικά έσοδα.

Καταλυτικός είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, και ο ρόλος του Skroutz. Η πλατφόρμα έχει εξελιχθεί σε βασικό κανάλι πωλήσεων για πολλές επιχειρήσεις που δεν κατάφεραν να αναπτύξουν αυτόνομα ισχυρή ψηφιακή παρουσία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετά -μικρού βεληνεκούς και μεμονωμένα- φυσικά καταστήματα να λειτουργούν πλέον περισσότερο ως αποθήκες και σημεία εκτέλεσης παραγγελιών, παρά ως αυτόνομα εμπορικά δίκτυα με δική τους πελατειακή βάση και εμπορική δυναμική.

Πτώση σε όγκο και αξία πωλήσεων το δίμηνο του 2026

Η εικόνα αποτυπώνεται και στα στοιχεία πωλήσεων της αγοράς ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών, σύμφωνα με στοιχεία της GfK που έχει στη διάθεσή του το powergame.gr, τα οποία δείχνουν ότι ο κλάδος συνεχίζει να κινείται σε περιβάλλον ισχυρών πιέσεων, τόσο σε επίπεδο τεμαχίων όσο και σε αξία.

Ειδικότερα, στο δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 οι συνολικές πωλήσεις της αγοράς σε όγκο υποχώρησαν κατά 0,9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, με τις πωλήσεις να διαμορφώνονται σε 3,48 εκατ. τεμάχια από 3,51 εκατ. τεμάχια έναν χρόνο νωρίτερα. Ακόμη πιο έντονη είναι η κάμψη σε επίπεδο αξίας, καθώς ο συνολικός τζίρος της αγοράς στο ίδιο διάστημα του διμήνου διαμορφώθηκε στα 437,8 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 4,7% σε ετήσια βάση.

Η επιβράδυνση γίνεται εντονότερη εάν εξεταστούν μόνο οι επιδόσεις του Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι πωλήσεις σε τεμάχια υποχώρησαν κατά 8,4%, στα 1,38 εκατ. τεμάχια, από 1,51 εκατ. τεμάχια τον Φεβρουάριο του 2025. Σε αξία, η πτώση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι πωλήσεις διαμορφώθηκαν σε 182,1 εκατ. ευρώ, έναντι 212,3 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας μείωση 14,2%.

Από τις βασικές κατηγορίες προϊόντων, οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στις τηλεπικοινωνίες (Telco), όπου στο δίμηνο οι πωλήσεις σε τεμάχια υποχώρησαν κατά 11,4%, ενώ σε αξία μειώθηκαν κατά 10,6%. Αδύναμη είναι και η εικόνα στις μικροσυσκευές (SDA), με πτώση 1,5% σε όγκο και 1,3% σε αξία, αλλά και στις μεγάλες οικιακές συσκευές (MDA), που κινούνται επίσης πτωτικά. Σημαντική κάμψη εμφανίζει και η κατηγορία Home Clim. Ctrl, ειδικά τον Φεβρουάριο, όταν οι πωλήσεις σε τεμάχια κατέγραψαν πτώση 40,5% και σε αξία 35,5%.

Αντίθετα, ορισμένες επιμέρους κατηγορίες εμφανίζουν ανθεκτικότητα. Ο τομέας της πληροφορικής (ΙΤ) κινήθηκε ανοδικά στο δίμηνο, με αύξηση 2,4% σε τεμάχια και 2% σε αξία, ενώ τα φωτογραφικά/οπτικά προϊόντα κατέγραψαν ισχυρή άνοδο, τόσο σε όγκο όσο και σε αξία. Θετικό πρόσημο παρουσίασε και η κατηγορία του sport (αθλητικά ρολόγια-weareables), αν και παραμένει μικρή σε απόλυτα μεγέθη.

Πωλήσεις σε τεμάχια (στοιχεία GfK)

Πωλήσεις σε αξία (χιλ. ευρώ) – (Στοιχεία GfK)