Με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο γύρο ενεργειακών και πληθωριστικών πιέσεων, ο Όμιλος AKTOR επέλεξε να κλείσει από τώρα το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτικών του εκκρεμοτήτων, ώστε να περάσει στην υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου των 3 δισ. ευρώ χωρίς να εξαρτάται από τις διακυμάνσεις των αγορών. Η χρονική ακολουθία της Aύξησης Mετοχικού Kεφαλαίου των 650 εκατ. ευρώ και της ομολογιακής έκδοσης των 300 εκατ. ευρώ δεν ήταν, σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Εξάρχου, τυχαία, αλλά προληπτική κίνηση απέναντι σε ένα φθινόπωρο που ενδέχεται να φέρει ακριβότερη ενέργεια, υψηλότερα επιτόκια και δυσκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της τελετής για την έναρξη διαπραγμάτευσης των νέων μετοχών του Ομίλου στο Χρηματιστήριο Αθηνών, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της AKTOR δεν έκρυψε την ανησυχία του για τον χειμώνα που έρχεται. Όπως εκτίμησε, εάν δεν υπάρξει κάποια θεαματική γεωπολιτική εξέλιξη, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θα αποτελέσουν τις βασικές εστίες νέων πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρώπη, με την ενεργειακή επιβάρυνση να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στα επιτόκια και στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αντλήσουν κεφάλαια.
Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε εκ νέου στο τραπέζι την ανάγκη έκδοσης ευρωομολόγου ή δημιουργίας ενός κοινού χρηματοδοτικού εργαλείου στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου τα κράτη-μέλη να μπορέσουν να εξασφαλίσουν φυσικό αέριο σε προσιτότερες τιμές και να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους. Για τον ίδιο, ένα νέο RRF και ένα ευρωομόλογο αποτελούν ουσιαστικά διαφορετικές εκδοχές της ίδιας απάντησης: της κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης απέναντι σε μια κρίση που δεν περιορίζεται στα εθνικά σύνορα.
Η προειδοποίηση για φυσικό αέριο και πετρέλαιο
«Με ανησυχεί ο χειμώνας που έρχεται», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος Εξάρχου, συνδέοντας τις προβλέψεις του με τις αναταράξεις στην παγκόσμια ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Κατά την εκτίμησή του, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να στηρίζει σημαντικό μέρος της πολιτικής της στην προσδοκία ότι θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα και ότι θα αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές. Ωστόσο, όπως σημείωσε, «η ελπίδα δεν είναι η σωστή προσέγγιση» όταν πρόκειται για την ενεργειακή ασφάλεια και την προστασία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ο ίδιος δεν βλέπει σήμερα κάποια εξέλιξη που να εγγυάται ότι οι ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου προς την Ευρώπη θα επανέλθουν σύντομα στους ρυθμούς και στους όρους του παρελθόντος. Εάν αυτό δεν αλλάξει, θεωρεί αναπόφευκτη την εκδήλωση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, με τις συνέπειες να γίνονται εντονότερες όσο η ζήτηση θα αυξάνεται κατά τους ψυχρούς μήνες.
Η εικόνα της αγοράς ενισχύει, κατά τον ίδιο, τον προβληματισμό. Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου TTF έχει κινηθεί το τελευταίο διάστημα στην περιοχή των 55-60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αισθητά υψηλότερα από τα 33-35 ευρώ της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Η διαφορά αυτή δεν επιβαρύνει μόνο τους λογαριασμούς ενέργειας, αλλά διαχέεται στην παραγωγή, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές καταναλωτή.
Γιατί βλέπει ως «μονόδρομο» το ευρωομόλογο
Απέναντι σε αυτήν την εικόνα, ο Αλέξανδρος Εξάρχου θεωρεί ότι η μόνη αποτελεσματική απάντηση είναι η δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μηχανισμού. Η έκδοση ευρωομολόγου θα μπορούσε να προσφέρει στα κράτη-μέλη τον δημοσιονομικό χώρο και τη ρευστότητα που απαιτούνται για την έγκαιρη προμήθεια φυσικού αερίου, χωρίς το σχετικό κόστος να μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς, στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές.
Παράλληλα, ένα τέτοιο εργαλείο θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις για τη συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, η οποία εξακολουθεί να πληρώνει σημαντικά ακριβότερη ενέργεια από βασικούς διεθνείς ανταγωνιστές της.
Ο επικεφαλής της AKTOR εκτιμά ότι η νέα ενεργειακή πίεση θα γίνει αρχικά περισσότερο αισθητή στις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής. Από τη στιγμή που θα απειληθεί η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής καρδιάς της Ευρώπης, θεωρεί ότι θα δημιουργηθούν και οι πολιτικές προϋποθέσεις για μια κοινή λύση, ακόμη και αν η ΕΕ κινηθεί, όπως σχολίασε, για μία ακόμη φορά με καθυστέρηση.
Στο ερώτημα εάν ένα νέο Ταμείο Ανάκαμψης θα μπορούσε να αποτελέσει εναλλακτική λύση, απάντησε ότι τεχνικά δεν διαφέρει ουσιαστικά από το ευρωομόλογο. Και στις δύο περιπτώσεις, η βασική αρχή είναι η άντληση κοινών ευρωπαϊκών πόρων για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που επηρεάζει συνολικά την Ένωση και απειλεί τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Η «γραμμή άμυνας» της AKTOR
Η ίδια ανησυχία για τις συνθήκες που θα διαμορφωθούν στις αγορές το φθινόπωρο εξηγεί και τη βιασύνη της διοίκησης της AKTOR να ολοκληρώσει τώρα την κεφαλαιακή ενίσχυση. Η ΑΜΚ των 650 εκατ. ευρώ και η έκδοση του ομολόγου των 300 εκατ. ευρώ δημιουργούν, σύμφωνα με τον Εξάρχου, το αναγκαίο χρηματοδοτικό απόθεμα για να προχωρήσει το επιχειρηματικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2031.
Η απόδοση του ομολόγου, στο 7,87%, απέχει από το να θεωρηθεί χαμηλή. Ο ίδιος, ωστόσο, υποστήριξε ότι εάν ο Όμιλος περίμενε έως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, το κόστος θα μπορούσε να είναι αισθητά υψηλότερο, ενώ η πρόσβαση στις διεθνείς αγορές ενδεχομένως να γινόταν δυσκολότερη.
Η ανησυχία του δεν εστιάζεται τόσο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, όπου θεωρεί ότι η συζήτηση για χρηματοδότηση είναι ευκολότερη, όσο στην ευρωπαϊκή συγκυρία. Η άνοδος του πληθωρισμού θα μπορούσε να ανατρέψει την πορεία αποκλιμάκωσης των επιτοκίων, καθιστώντας τον δανεισμό ακριβότερο και περιορίζοντας τη διάθεση των επενδυτών να αναλάβουν επιχειρηματικό κίνδυνο.
Η κεφαλαιακή ενίσχυση λειτουργεί, επομένως, σαν ασπίδα, επιτρέπει στην AKTOR να μη χρειαστεί να προσφύγει επειγόντως στις αγορές σε μια δυσμενή χρονική στιγμή και να διατηρήσει τον έλεγχο του δανεισμού της. Ο δείκτης καθαρού δανεισμού προς EBITDA διαμορφώνεται σήμερα περίπου στις 1,6 φορές, επίπεδο που η διοίκηση χαρακτηρίζει χαμηλότερο σε σύγκριση με τους περισσότερους ανταγωνιστές της. Ο Εξάρχου αναγνώρισε ότι ο δείκτης θα αυξηθεί όσο θα προχωρούν οι επενδύσεις, ξεκαθάρισε όμως ότι στόχος είναι να παραμείνει σε ελεγχόμενα επίπεδα.
Τα δύο deals με τη Motor Oil
Στην κορυφή των άμεσων επιχειρηματικών προτεραιοτήτων βρίσκονται οι δύο συναλλαγές με τον Όμιλο Motor Oil. Η πρώτη αφορά την απόκτηση του 75% των εταιρειών ΗΛΕΚΤΩΡ και THALIS, κίνηση που θα ενισχύσει την παρουσία της AKTOR στη διαχείριση αποβλήτων, στα περιβαλλοντικά έργα, στα έργα νερού και στις σχετικές παραχωρήσεις.
Η δεύτερη συναλλαγή αφορά την απόκτηση του 50% της Dioriga Gas και την από κοινού ανάπτυξη του σχεδιαζόμενου FSRU στη θαλάσσια περιοχή των Αγίων Θεοδώρων. Το έργο προβλέπει αποθηκευτική δυναμικότητα LNG έως 210.000 κυβικά μέτρα και εντάσσεται στη στρατηγική της AKTOR για διεύρυνση της παρουσίας της στις ενεργειακές υποδομές και στον Κάθετο Διάδρομο.
Ο Εξάρχου απέφυγε να δώσει στοιχεία για το τίμημα ή άλλους εμπορικούς όρους, επισημαίνοντας ότι οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Εξέφρασε, ωστόσο, την προσδοκία ότι και οι δύο συμφωνίες θα έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Από τις τοποθετήσεις του προκύπτει ότι χρονικά προηγείται η συναλλαγή για τις ΗΛΕΚΤΩΡ και THALIS, η οποία θα μπορούσε να κλείσει έως τον Σεπτέμβριο ή ακόμη και νωρίτερα.
Μετά την ολοκλήρωση των δύο συμφωνιών, ο Όμιλος θα προχωρήσει στις υπόλοιπες επενδύσεις του με ρυθμό που θα συνδέεται με τις συνθήκες της αγοράς και με τη διατήρηση της μόχλευσης σε ασφαλή επίπεδα.
Οι κυρώσεις και το ρωσικό αέριο
Απαντώντας σε ερώτηση για τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και τις συζητήσεις γύρω από τον περιορισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, ο Εξάρχου ξεκαθάρισε ότι το επιχειρηματικό σχέδιο της AKTOR δεν στηρίζεται στην υπόθεση ότι οι απαγορεύσεις θα διατηρηθούν επ’ αόριστον.
Όπως σημείωσε, κάποια στιγμή ο πόλεμος θα τελειώσει και, σε μεταγενέστερο χρόνο, οι κυρώσεις ενδέχεται να αρχίσουν να χαλαρώνουν ή ακόμη και να καταργηθούν. Ο σχεδιασμός του Ομίλου πρέπει, συνεπώς, να είναι βιώσιμος ανεξάρτητα από τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων.
Παράλληλα, ζήτησε συνέπεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά την άποψή του, όταν ανακοινώνεται η εφαρμογή ενός μέτρου, πρέπει να υπάρχει πραγματική πρόθεση να τηρηθεί για όσο διάστημα κρίνεται αναγκαίο. Υπενθύμισε ότι οι περιορισμοί στο ρωσικό αέριο δεν θεσπίστηκαν για τυπικούς ή αμιγώς εμπορικούς λόγους, αλλά για να περιοριστεί η έμμεση χρηματοδότηση του πολέμου μέσω των ευρωπαϊκών αγορών ενέργειας.
Δεν απέκλεισε πολιτικές ανατροπές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημείωσε όμως ότι θα αποτελούσε σοβαρή αντίφαση να αλλάξει η στάση της ΕΕ αποκλειστικά εξαιτίας του υψηλού ενεργειακού κόστους, χωρίς να έχει μεταβληθεί η αιτία για την οποία επιβλήθηκαν τα μέτρα.
Σε βάθος πενταετίας η AKTOR Renewables στο Χρηματιστήριο
Η αυτόνομη εισαγωγή της AKTOR Renewables στο Χρηματιστήριο παραμένει στον σχεδιασμό της διοίκησης, αλλά δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα. Ο Εξάρχου τοποθέτησε την κίνηση προς το τέλος της επόμενης πενταετίας, αφού προηγουμένως ολοκληρωθεί το επενδυτικό πρόγραμμα του Ομίλου στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το χαρτοφυλάκιο του Ομίλου αναμένεται να φτάσει τα 500 MW έργων σε λειτουργία έως το τέλος του 2026 και να αυξηθεί στο 1 GW μέσα στο 2027, με την προσθήκη φωτοβολταϊκών σταθμών και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας. Η δραστηριότητα αναπτύσσεται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Η λογική της διοίκησης είναι να προηγηθεί η δημιουργία ενός ώριμου χαρτοφυλακίου, με έργα σε λειτουργία, έσοδα και σαφές οικονομικό αποτύπωμα, και στη συνέχεια να εξεταστεί η χρηματιστηριακή αυτονόμηση της AKTOR Renewables.
Τι είπε για ΒΟΑΚ και παραχωρήσεις
Η ενίσχυση της κεφαλαιακής διάρθρωσης του Ομίλου AKTOR αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα στη διεκδίκηση νέων έργων ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου, Αλέξανδρος Εξάρχου, το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν είναι μόνο η αύξηση των ιδίων κεφαλαίων, αλλά κυρίως η δυνατότητα του Ομίλου να εξασφαλίζει τραπεζική χρηματοδότηση με ευνοϊκότερους όρους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η βελτιωμένη σχέση ιδίων κεφαλαίων και δανεισμού επιτρέπει στην AKTOR να διαμορφώνει πιο ανταγωνιστικές οικονομικές προσφορές στους μεγάλους διαγωνισμούς υποδομών, ενισχύοντας τη θέση της απέναντι στον ανταγωνισμό. Για την πορεία των δημόσιων διαγωνισμών και τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται σε ορισμένα έργα, παρέπεμψε στα αρμόδια υπουργεία, σημειώνοντας ότι, αν και υπάρχουν χρονικές μετατοπίσεις, αυτές δεν θεωρούνται ασυνήθιστες για τόσο σύνθετα έργα. Όπως είπε, ο Όμιλος παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις και οι καθυστερήσεις δεν μεταβάλλουν, προς το παρόν, τον επενδυτικό του σχεδιασμό.
Αναφερόμενος στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι τα πρώτα 10,2 χιλιόμετρα του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος θα παραδοθούν στην κυκλοφορία έως τον Αύγουστο. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την ολοκλήρωση στα τέλη Ιουλίου, ωστόσο, όπως εξήγησε, ενδέχεται να υπάρξει μικρή απόκλιση της τάξης των 15 έως 20 ημερών.
Όπως ανέφερε, οι εργασίες εξελίσσονται εντατικά σε όλα τα εργοτάξια του έργου και έτσι θα δοθεί στην κυκλοφορία ένα ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα του δημόσιου έργου. Τα πρώτα 10,2 χιλιόμετρα αντιστοιχούν σχεδόν στο 70% του συνολικού μήκους του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, το οποίο εκτείνεται σε 14,5 χιλιόμετρα.
Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή της AKTOR στην παραχώρηση του μεγάλου τμήματος Χανιά – Ηράκλειο του ΒΟΑΚ, ο κ. Εξάρχου δεν προσδιόρισε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της συναλλαγής. Υπενθυμίζεται ότι έχει συμφωνηθεί η μεταβίβαση ποσοστών συμμετοχής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που κατέχει στις εταιρείες παραχώρησης Δικταίον Παραχωρήσεις Μ.Α.Ε. και λειτουργίας Δικταίον Λειτουργία Μ.Α.Ε. Με τη νέα συμφωνία, διαμορφώνεται εκ νέου ο «χάρτης» των συμμετοχών στο έργο: η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κατέχει 40%, ο όμιλος AKTOR συμμετέχει με 36%, ενώ η METLEN εισέρχεται στο έργο με ποσοστό 24%. Ο κ. Εξάρχου ανέφερε ότι έχουν ήδη υποβληθεί στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών τα αιτήματα για την έγκριση της μεταβολής της μετοχικής σύνθεσης της παραχώρησης του ΒΟΑΚ. Ο ίδιος, μάλιστα, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι απαραίτητες εγκρίσεις θα ολοκληρωθούν σύντομα, ώστε να κλείσει και τυπικά η διαδικασία.
Δεν αλλάζουν τα σχέδια στη Ρουμανία
Καθησυχαστικός εμφανίστηκε για τη Ρουμανία, παρά την πολιτική αβεβαιότητα που επικρατεί στη χώρα. Ο Εξάρχου δεν θεωρεί ότι οι πολιτικές εξελίξεις δικαιολογούν δεύτερες σκέψεις ή αναστολή των σχεδίων του Ομίλου, επισημαίνοντας ότι η ρουμανική αγορά έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από διαδοχικές κυβερνητικές αλλαγές χωρίς να μεταβληθούν τα βασικά οικονομικά και επενδυτικά της χαρακτηριστικά.
Η Ρουμανία παραμένει αγορά στρατηγικής σημασίας για την AKTOR, τόσο λόγω της πολυετούς παρουσίας του Ομίλου όσο και λόγω του μεγάλου προγράμματος υποδομών, που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η εκτίμηση της διοίκησης είναι ότι η πολιτική εκκρεμότητα θα επιλυθεί και ότι δεν υπάρχει λόγος αναθεώρησης των επιχειρηματικών σχεδίων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε ο Εξάρχου στην ανταπόκριση της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας στην ΑΜΚ. Περισσότερα από 80 επενδυτικά κεφάλαια συμμετείχαν στη διαδικασία, με σημαντική παρουσία διεθνών μακροπρόθεσμων επενδυτών.
Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα αρχίζει πλέον να εισπράττει τα αποτελέσματα της οικονομικής ανάπτυξης των τελευταίων ετών. Η βασική μετατόπιση είναι ότι οι ξένοι επενδυτές δεν περιορίζονται πλέον σε διερευνητικές συζητήσεις για την ελληνική οικονομία, αλλά είναι διατεθειμένοι να τοποθετήσουν πραγματικά κεφάλαια και να αναλάβουν επενδυτικό κίνδυνο.
Για την AKTOR, η συμμετοχή τους αποτελεί ένδειξη ότι η διοίκηση κατάφερε να πείσει τη διεθνή επενδυτική κοινότητα για τη στρατηγική και τις προοπτικές του Ομίλου. Ο Εξάρχου εμφανίστηκε υπερήφανος και αισιόδοξος για την ανταπόκριση, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ευθύνη που δημιουργεί η εμπιστοσύνη των νέων μετόχων.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου αναφέρθηκε τέλος και στην οικονομική ομάδα του Ομίλου, η οποία, όπως είπε, ολοκλήρωσε μέσα σε περίπου ενάμιση μήνα την ΑΜΚ, την ομολογιακή έκδοση και τις διεθνείς παρουσιάσεις. «Τα στελέχη της AKTOR έχουν μια ιδιομορφία. Βάζουν ψυχή», σημείωσε, δηλώνοντας «πάρα πολύ περήφανος» για τους συνεργάτες του.
Με την ολοκλήρωση των χρηματοδοτικών κινήσεων, η AKTOR περνά πλέον στην υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος των 3 δισ. ευρώ έως το 2031, έχοντας ενισχύσει τη ρευστότητά της πριν από την αναμενόμενη επιδείνωση των συνθηκών στις ευρωπαϊκές αγορές.
