Για τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, η δικαστική απόφαση που εκδόθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2026 στο Άμστερνταμ αποτελεί την κατάληξη μιας διαδρομής που ξεκίνησε πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες. Το σύνολο αυτής της διαδρομής αλλά και οι πρόσφατες εξελίξεις παρουσιάστηκαν από τα στελέχη της εταιρείας και συγκεκριμένα από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας που παράγει τη μπύρα Βεργίνα, Δημήτρη Πολιτόπουλο, τον διευθυντή ανάπτυξης, Δημήτρη Κρις αλλά και από την ομάδα των νομικών της εταιρείας. Θυμίζουμε ότι το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ επιδίκασε αποζημίωση 111,22 εκατ. ευρώ σε βάρος της Heineken και της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, αναγνωρίζοντας την εις ολόκληρον ευθύνη τους για τη ζημία που υπέστη η ΖΜΘ από πρακτικές που είχαν κριθεί καταχρηστικές στην ελληνική αγορά μπύρας, όπως ανέφεραν στη διάρκεια της παρουσίασης.
Η απόφαση δεν αφορά στο πρόστιμο που είχε επιβάλει η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Εκείνο ήταν διοικητική κύρωση, ενώ η υπόθεση στην Ολλανδία αφορούσε την αποζημίωση της ΖΜΘ για την οικονομική ζημία που υποστήριξε ότι υπέστη. Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην ενημέρωση των δημοσιογράφων, πρόκειται να ασκήσει έφεση, παρότι η απόφαση κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή και ήδη η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης εισέπραξε το επιδικασθέν πρόστιμο των 111,22 εκατομμύρίων ευρώ.
Από την έρευνα του 2001 στην απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Η αφετηρία της υπόθεσης βρίσκεται στην έρευνα της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία ξεκίνησε το 2001 και ολοκληρώθηκε το 2014. Με την απόφαση 590/2014, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά από τον Σεπτέμβριο του 1998 έως τον Σεπτέμβριο του 2014. Το αρχικό πρόστιμο ανήλθε σε 31,45 εκατ. ευρώ και επιβλήθηκε στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία, χωρίς να καταλογιστεί τότε παράβαση στη μητρική Heineken NV. Η Αθηναϊκή προσέφυγε στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Το πρόστιμο περιορίστηκε στα 26,7 εκατ. ευρώ και η υπόθεση έφτασε στη συνέχεια στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου η απόφαση κατέστη αμετάκλητη.
Η αγωγή της ΖΜΘ στην Ολλανδία
Το 2017 η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης άσκησε αγωγή ενώπιον του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ. Ζήτησε να αναγνωριστεί ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία ευθύνονται από κοινού και εις ολόκληρον για την παράβαση που είχε διαπιστώσει η ελληνική Επιτροπή και να υποχρεωθούν να αποκαταστήσουν τη ζημία της. Η αρχική διεκδίκηση ανερχόταν σε τουλάχιστον 75,23 εκατ. ευρώ, πλέον δικαστικών εξόδων. Όπως εξήγησε ο Σταμάτης Δρακακάκης, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία Ζέππος και Γιαννόπουλος με ειδίκευση στο δίκαιο ανταγωνισμού, η ζημία υπολογίστηκε με βάση διαφυγόντα κέρδη από την απώλεια όγκου πωλήσεων και τιμής, καθώς και το αυξημένο κόστος. Κεντρικό ζήτημα στη διαδρομή της αγωγής ήταν η ευθύνη της μητρικής εταιρείας. Η Λία Αθανασίου ανέφερε ότι η προσφυγή στην Ολλανδία επιλέχθηκε επειδή εκεί βρίσκεται η έδρα της Heineken. Όπως είπε, η αναζήτηση αποζημίωσης από τη μητρική στηρίζεται στην άποψη ότι οι θυγατρικές λαμβάνουν κατευθύνσεις από τη μητρική εταιρεία.
Το σκεπτικό και τα ποσά της απόφασης
Σύμφωνα με την παρουσίαση του σκεπτικού, το ολλανδικό δικαστήριο έκρινε ότι η Heineken ασκούσε αποφασιστική επιρροή στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία. Κατά συνέπεια, οι δύο εταιρείες αντιμετωπίστηκαν ως ενιαία οικονομική οντότητα για τους σκοπούς του δικαίου ανταγωνισμού, γεγονός που θεμελιώνει, κατά την κρίση του δικαστηρίου, την ευθύνη και της μητρικής. Το δικαστήριο έκρινε δεσμευτικές τις διαπιστώσεις της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς την παράβαση, τα πραγματικά περιστατικά και τον νομικό χαρακτηρισμό της συμπεριφοράς. Αναγνώρισε, επίσης, τη διεθνή δικαιοδοσία των ολλανδικών δικαστηρίων και ως προς την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, έπειτα από την κρίση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε προδικαστικό ερώτημα.
Για τον υπολογισμό της ζημίας, έγινε δεκτή η μεθοδολογία της Oxera, η οποία εξέτασε ένα υποθετικό σενάριο της αγοράς χωρίς την επίμαχη παράβαση. Με βάση αυτό, η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης θα είχε τη δυνατότητα να διαθέτει μεγαλύτερες ποσότητες μπίρας σε υψηλότερες τιμές, ενώ το κόστος της θα παρέμενε αναλογικά το ίδιο.
Το ποσό των 111,22 εκατ. ευρώ αποτελείται από 43,33 εκατ. ευρώ αποζημίωση και 67,88 εκατ. ευρώ σε αναλογούντες τόκους. Προβλέπονται, επιπλέον, τόκοι επί του κεφαλαίου από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως την πλήρη εξόφληση. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι οι τόκοι οφείλονται από τον χρόνο κατά τον οποίο προκλήθηκε η ζημία και όχι από την ημερομηνία άσκησης της αγωγής. Το γεγονός ότι υπερβαίνουν το ποσό της αποζημίωσης δεν θεωρήθηκε υπερ-αποζημίωση, αλλά συνέπεια της διάρκειας της παράβασης και των διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών.
Τα επεισόδια της πολυετούς δικαστικής διαμάχης Βεργίνας-Heineken ©powergame.gr
Πολιτόπουλος: Στα 17 εκατομμύρια τα δικαστικά έξοδα που πληρώσαμε
Ο Δημήτρης Πολιτόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της ΖΜΘ, ανέφερε ότι το ποσό έχει ήδη καταβληθεί και ότι τα δικαστικά έξοδα της εταιρείας στη διάρκεια της διαμάχης ανήλθαν σε 17 εκατ. ευρώ. Είπε ακόμη ότι τα χρήματα θα κατευθυνθούν στην ανάπτυξη της εταιρείας, στους εργαζομένους και στην ελληνική κοινωνία. Ο Δημήτρης Κρις, διευθυντής επικοινωνίας της ΖΜΘ, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και υποστήριξε ότι πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί σε ενάγοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι παράλληλες υποθέσεις και οι νέες καταγγελίες
Στην ενημέρωση έγινε αναφορά και σε παλαιότερες ποινικές και δικαστικές διαδικασίες. Ο δικηγόρος Γρηγόρης Τρουφάκος ανέφερε ότι το 2018 καταδικάστηκαν δύο διευθύνοντες σύμβουλοι, οι Ζακ Βαν Χέρπεν και Μηνάς Ζωούλλη, και ότι η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο, όπου η καταδίκη κατέστη αμετάκλητη. Ο ίδιος περιέγραψε, επίσης, παράλληλη υπόθεση που αφορούσε τον Δημήτρη Πολιτόπουλο και τον εμπορικό διευθυντή της εταιρείας, μετά από μηνύσεις της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας σχετικά με υπεύθυνες δηλώσεις επιχειρηματιών που παρά το γεγονός ότι αρχικά είχαν καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού σε συνεντεύξεις τους, καταφερόμενοι της Αθηναϊκής, στη συνέχεια υπέγραψαν υπεύθυνες δηλώσεις όπου τα αρνούνταν. Όπως είπε, οι δύο (Πολιτόπουλος και εμπορικός διευθυντής) απαλλάχθηκαν από τις κατηγορίες το 2019, ενώ την προηγούμενη ημέρα της ενημέρωσης εκδόθηκε απόφαση που επιδικάζει συμβολική αποζημίωση υπέρ τους.
Παράλληλα, εκκρεμεί διεκδίκηση της Ολυμπιακής Ζυθοποιίας και της Carlsberg κατά της Heineken και της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, αντίστοιχη με τη δικαστική υπόθεση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης. Οι εκπρόσωποι της ΖΜΘ εκτιμούν ότι η απόφαση υπέρ της εταιρείας τους δημιουργεί σημαντικό προηγούμενο για την υπόθεση αυτή. Ο καθηγητές Νομικής Μάνος Μαστρομανώλης και η Λία Αθανασίου που ήταν παρόντες στην ενημέρωση, σημείωσαν ότι οι εξελίξεις στη νομολογία των ενωσιακών δικαστηρίων και οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που εκδόθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2026 για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης με αποκλειστικό αποτέλεσμα, ενισχύουν το πλαίσιο προστασίας των μικρότερων ανταγωνιστών.
Σε εξέλιξη νέα έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Ο κ. Πολιτόπουλος ανέφερε ακόμη ότι βρίσκεται σε εξέλιξη νέα έρευνα στην Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού και ότι έχουν κατατεθεί εκατοντάδες αναφορές για περιστατικά που, κατά την άποψή του, στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Ξεχωριστά, άσκησε κριτική για τη φορολογική μεταχείριση των ζυθοποιείων. Υποστήριξε ότι η εταιρεία του στερήθηκε φορολογική περίοδο προσαρμογής όταν ξεπέρασε τα 200.000 εκατόλιτρα παραγωγής κάτι που συνέβη με αλλαγή της νομοθεσίας, ενώ προηγουμένως κάτι τέτοιο προβλεπόταν σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου αυτού που θα κατέτασσε τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης στα επίπεδα της μεγάλης ζυθοποιίας. Παράλληλα, έκανε λόγο για οφειλή 3,5 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο προς τη ΖΜΘ από εγκριθείσα δαπάνη ένταξης στον Αναπτυξιακό Νόμο.
Τέλος, ο Φώτης Αναστασίου, ιδιοκτήτης της μικροζυθοποιίας Ανασταδίου στο Χαλάνδρι, υποστήριξε ότι περίπου 80 μικροζυθοποιίες αντιμετωπίζουν καθημερινά πρακτικές που δυσχεραίνουν τη λειτουργία τους. Έκανε ειδική αναφορά στο «craftwashing», όπως το περιέγραψε, δηλαδή στη χρήση ελληνικών σημάτων και ενδείξεων από πολυεθνικές ζυθοποιίες που, κατά την άποψή του, δημιουργούν την εντύπωση ότι ένα προϊόν είναι ελληνικό.
