Οι συντελεστές φόρου εισοδήματος στην Ευρώπη διαφέρουν σημαντικά, ενώ σε αρκετές χώρες τα εξαρτώμενα παιδιά μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση, αναλύει σε δημοσίευμά του το Euronews Business. Το επίπεδο εισοδήματος, η οικογενειακή κατάσταση και ο αριθμός των εξαρτώμενων παιδιών παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πόσο από τις μεικτές αποδοχές των φυσικών προσώπων καταλήγει σε φόρους.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες επιβάλλουν λοιπόν τους υψηλότερους και ποιες τους χαμηλότερους φόρους εισοδήματος επί των μεικτών αποδοχών; Με βάση την έκθεση «Taxing Wages 2026» του ΟΟΣΑ, το Euronews Business εξέτασε τους συντελεστές φόρου εισοδήματος. Να σημειωθεί πως οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους συντελεστές.
1ο σενάριο: Άτομο χωρίς παιδιά
Το πρώτο σενάριο αφορά ένα άτομο χωρίς παιδιά, με εισόδημα ίσο με το 100% του μέσου μισθού. Το 2025, σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων κυμάνθηκε από 6,6% στην Πολωνία έως 35,3% στη Δανία μεταξύ 27 ευρωπαϊκών χωρών, εκ των οποίων οι 22 είναι μέλη της ΕΕ. Ο μέσος όρος στην ευρωζώνη ανέρχεται στο 17,2%, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι ελαφρώς χαμηλότερος, στο 15,5%.
Η Δανία είναι η μόνη χώρα που ξεπερνά το 30%, ενώ η Ισλανδία (27,1%) και το Βέλγιο (25,6%) βρίσκονται πάνω από το 25%. Οι φορολογικοί συντελεστές ξεπερνούν επίσης το 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21,1%), την Ιρλανδία (21%) και τη Νορβηγία (20,4%). Μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Ιταλία (19,1%) και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβάλλουν φόρους πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Γερμανία (17,2%) βρίσκεται ακριβώς στον μέσο όρο. Η Ισπανία (17,1%) και η Γαλλία (16,7%) βρίσκονται ελαφρώς χαμηλότερα. Εκτός από την Πολωνία, και η Τσεχία (9,7%) διατηρεί μονοψήφιο ποσοστό. Η Ελβετία και η Σλοβακία παραμένουν επίσης κάτω από το 12%.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο 12,7%.
2ο σενάριο: Ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά πληρώνει λιγότερο φόρο από ένα άτομο χωρίς παιδιά. Αυτό αντικατοπτρίζεται και στους μέσους όρους της ΕΕ (17,2% έναντι 11%) και του ΟΟΣΑ (15,5% έναντι 11%), γράφει το Euronews Business.
Σε αυτό το σενάριο, οι συντελεστές φόρου εισοδήματος κυμαίνονται από -6,5% στη Σλοβακία έως 31,8% στη Δανία. Ένας αρνητικός φορολογικός συντελεστής σημαίνει ότι επιστρέφονται χρήματα αντί να παρακρατούνται φόροι. Η Γερμανία πλησιάζει αυτό το όριο, επιβάλλοντας συντελεστή μόλις 0,7%. Ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά πληρώνει επίσης κάτω από 5% στην Πολωνία (1,1%), την Τσεχία (3,3%), την Πορτογαλία (4,5%) και τη Σλοβενία (4,7%). Σε αυτό το σενάριο, ο συντελεστής εξακολουθεί να ξεπερνά το 20% στην Εσθονία (21,6%), τη Φινλανδία (21%), την Ισλανδία (20,4%) και τη Νορβηγία (20,4%).
Βρίσκουμε την Ελλάδα στο 12,8%.
3ο σενάριο: Ζευγάρι με δύο εργαζόμενους και δύο παιδιά
Στο τρίτο σενάριο, ένα ζευγάρι με δύο εργαζόμενους και δύο παιδιά, όπου και οι δύο κερδίζουν το 100% του μέσου μισθού, πληρώνει ελαφρώς λιγότερο φόρο από ένα άτομο χωρίς παιδιά. Οι μέσοι όροι για την ευρωζώνη και τον ΟΟΣΑ είναι 15,5% και 14,3% αντίστοιχα.
Σε αυτό το σενάριο, οι συντελεστές κυμαίνονται από 4,7% στη Σλοβακία έως 35,3% στη Δανία.
Ο Alex Mengden, οικονομολόγος στο Tax Foundation, εξήγησε ότι σε γενικές γραμμές σε ένα σύστημα ενιαίου φορολογικού συντελεστή (flat tax), τα νοικοκυριά με δύο παιδιά υπόκεινται στον ίδιο φόρο εισοδήματος είτε υπάρχει ένας είτε δύο εργαζόμενοι. Αντίθετα, στα προοδευτικά φορολογικά συστήματα, τα ζευγάρια με δύο εργαζόμενους πληρώνουν υψηλότερους φόρους.
Η Ελλάδα είναι και πάλι στο 12,8%
Γιατί η φορολογική σύνθεση έχει σημασία στις διαφορές μεταξύ χωρών
Ο Edoardo Magalini, αναλυτής και στατιστικολόγος στον ΟΟΣΑ και συν-συγγραφέας της έκθεσης, απαριθμεί μια σειρά αιτίες για τις διαφορές μεταξύ χωρών. «Καταρχάς, οι χώρες ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά το “φορολογικό μείγμα” τους, ανάλογα με τις ανάγκες εσόδων, τη δομή της οικονομίας τους και την ιστορική εξέλιξη των δημοσιονομικών τους θεσμών», δήλωσε στο Euronews Business. «Ορισμένες χώρες μπορεί να βασίζονται περισσότερο στη χρήση του ΦΠΑ ή σε φόρους διαφορετικών μορφών εισοδήματος (όπως φόροι εταιρικών κερδών, φόροι κεφαλαιακών εισοδημάτων κ.λπ.), ενώ άλλες μπορεί να βασίζονται περισσότερο στη φορολόγηση της εργασίας».
Ο φόρος εισοδήματος από μόνος του δεν λέει όλη την ιστορία
Ο Magalini σημείωσε ότι το συνολικό φορολογικό βάρος στο εισόδημα από εργασία εξαρτάται και από άλλες πληρωμές πέρα από τον φόρο εισοδήματος, όπως οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλονται τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εργοδότες.
Για παράδειγμα, η Δανία ξεχωρίζει ως η χώρα με τον υψηλότερο συντελεστή φόρου εισοδήματος. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι εκεί πληρώνουν σχεδόν μηδενικές εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Από την άλλη πλευρά, η Γαλλία βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αλλά διαθέτει σημαντικό ποσοστό εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.
Ο Mengden επισήμανε επίσης ότι η διαφορετική εξάρτηση από τις κοινωνικές εισφορές αποτελεί τον βασικό παράγοντα των διαφορών μεταξύ χωρών. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, επηρεάζοντας το συνολικό καθαρό εισόδημα των εργαζομένων.
Ο John Hurley, ανώτερος υπεύθυνος έρευνας στο Eurofound, τόνισε ότι σε γενικές γραμμές οι χώρες με υψηλότερο ποσοστό φορολόγησης της εργασίας τείνουν επίσης να έχουν πιο προοδευτικά φορολογικά συστήματα, φορολογώντας περισσότερο τα υψηλά εισοδήματα και λιγότερο ή καθόλου τα χαμηλά.
Σε ποιες χώρες τα παιδιά επηρεάζουν περισσότερο τη φορολογία;
Συγκρίνοντας ένα άτομο χωρίς παιδιά με ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά, η διαφορά είναι αξιοσημείωτη σε ορισμένες χώρες, υπογραμμίζει το Euronews Business. Στη Σλοβακία, η διαφορά φτάνει τις 17,4 ποσοστιαίες μονάδες, ακολουθούμενη από τη Γερμανία (16,5 μονάδες), το Λουξεμβούργο (12 μονάδες) και το Βέλγιο (11,8 μονάδες), όλες πάνω από τις 10 μονάδες.
Όπως δείχνει το διάγραμμα, ο φορολογικός συντελεστής παραμένει ίδιος στην Εσθονία, τη Νορβηγία, τη Λιθουανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία, τη Σουηδία και την Τουρκία.
Ο Mengden σημείωσε ότι η διαφορά στον φόρο εισοδήματος μεταξύ ενός άγαμου εργαζόμενου χωρίς παιδιά και ενός παντρεμένου ζευγαριού με δύο παιδιά αντανακλά κυρίως τη γενναιοδωρία των οικογενειακών επιδομάτων που παρέχονται μέσω του φορολογικού συστήματος.
«Παρότι ορισμένες χώρες όπως η Εσθονία, η Λιθουανία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Τουρκία δεν εμφανίζουν διαφορά εδώ, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν προσφέρουν γενναιόδωρα οικογενειακά επιδόματα. Αντίθετα, αυτά μπορεί να παρέχονται μέσω άλλων μηχανισμών, όπως δημόσιες υπηρεσίες, άμεσες μεταβιβάσεις ή δωρεάν ασφαλιστική κάλυψη για τα παιδιά», πρόσθεσε.
